Emptio ⁊ venditioXCVIII
vendere vl̓ emere vult tali p̄cio ꝓpter euitandum notabile ⁊ enorme damnū. Nam quado quis niſi venderet tali precio: vl̓ emeret eſſet incurſurus: puta amiſſionē maioris partꝭſuorū bonorū: vl̓ notabiliorē: certe iſta neceſſitas ⁊ omīs timor qui cadit in cōſtanteꝫ excludit libertatē voluntatis ẜm no. in. c. cū locuꝫ.de ſpon. ⁊ in. c. abbas. qd̓ me. cauſa. Secus īminori metu. Nam dicit Salic. in autentica. ad hec. C. de vſu. quod eſt cōtra charitatēaddere afflictionē afflicto: quod nō licet. l. diuus. ff. de offi. preſi. Terciū ꝙ ſit prudens: qꝛmagna mētis leuitas redderet cōtractuꝫ illicitum. Quartū ꝙ ille qui emit vl̓ vēdit plusdebito poſſit donare. ar. c. ij. de dona. Si verohec quattuor nō cōcurrūt. tūc nō liceret emere vl̓ vendere niſi iuſto precio. ⁊ ſciēter notabiliter plus vendēs: vl̓ minꝰ emens peccat mortaliter: ⁊ tenet̉ ad reſtitutione. qd̓ quidē precium debet attendi ẜm cōmunē eſtimationē: vtdicit. l. precia. ff. ad. l. fal. no. glo. in. c. hoc iusx. q. ij. ⁊ eam ſequunt̉ cōmuniter docto. Quoautē iſta extimatio debꝫ fieri qn̄ nō eſt cōmunitas talis cōmertij. dico ꝙ penſatis raritate.laboribꝰ ⁊ pericul̓ iudicio boni mercatoris determinabit̉. qꝛ alia regula non poteſt dari. ⁊ hͦin re mobili. In immobili vero extimatur ẜmfructus. ẜm glo. ⁊ Bar. in. l. ij. C. de reſcin. vē.quē ſequūtur cōmūiter doct. ⁊ tali p̄cio deberꝫvendi ⁊ emi. de hoc vide. jͣ. Extimatio. §. i. cūſe. Si tn̄ predicta ꝯcurrat credo ſimiliter. vtmobiles emi poſſe ⁊ vendi. Et nota ꝙ quo advalorē attendi debet tꝑs ꝯtractus emptionisvt in. d. c. cū dilecti. ⁊. d. l. ij. C. de reſcin. vēdi.niſi ſit dubiū an tꝑe ſolutiōis ſit plus valitura. ẜm ꝙ dicam. jͣ. Uſura. i. §. xxxiij. Aduertetamen p̄dicta nō habere locū quādo plus vēditur ratiōe temꝑis: qꝛ preciū nō ſoluitur. qꝛlicet foret ſciens ⁊ volens: tn̄ nō excuſaret vſuram: vt plenius. jͣ. Uſura. i. §. lviij. dicet̉. vide etiā quod dico ſupra Dolus. §. ix. Limitaetiā predicta. niſi in caſu. de quo. j. §. x.¶ Utrum venditor teneat̉ dicere defectus ſecretos ementi? ℟. vt colligo ex dictis per Ange. in. l. ſi quis cū aliter. ff. de act. emp. ⁊ vendi. ⁊ Panor. in. c. iniuſtū. de rerū permu. cumdiſtinctione. ꝙ aūt ſi ſciret nullo modo emeret ꝓputa. qꝛ equus habet defectū tale ꝙ potiuſſtaret ſine equo. ⁊ tunc nullo modo licet celare. Si vero emeret: licet nō ita libenter. tuncſi nullū periculū immineat vel damnum em̄ptori: ⁊ res nō vendat̉ vltra iuſtū precium attento defectu latente. ⁊ emptor ſit induſtrius
non tenet̉ ei reuelare: nec peccat nō reuelandoquādo ſolū facit vt iuſtū habeat precium. Etqd̓ dico de defectu: intellige ⁊ de mixtura alterius rei: vtputa vino limphato ſpeciebꝰ quibus immiſcet̉. aliud qͣꝫ extimetur. ſi auteꝫ imminet periculū vel damnū emptori ſeu alteritenet̉ manifeſtare. aliter teneret̉ ad reſtitutionem damni ſi accideret. ar. l. in rebus. §. itemqui ſciens. ff. cōmo. ⁊. l. Iulianus. ff. de actiempt. Aduerte tamē ꝙ ſi vendens intenditvendere vnā rem ⁊ emens intendit emere aliam in ſubſtātia: nō valet venditio. vt ſi vendens intendit vnū agrum vendere: ⁊ emensaliū emere. l. in venditionibꝰ. ff. de ꝯtrahē. empti. Idem dic in materia: vt ſi vendatur auricalcū pro auro. d. l. in venditionibꝰ. Idemdic in qualitate ſubſtantiali: puta in domo q̄eſt cōbuſta. ar. l. quid tn̄. ff. de ꝯtrahen. empt.Secus in qualitate accidentali. vtputa in agro ſterili quē credit vberem. xxix. q. i. §. is itarn̄det̉. Fraudās vero in quātitate. puta in falſa menſuratiōe: vt faciūt tabernarij qͥ non implent menſuras. vl̓ in numeratiōe ⁊ huiuſmodi: licet teneat venditio: tamē tenet̉ reſtituerenec ꝯſuetudo excuſat eū.¶ Utrū liceat vendere rem ẜm ꝙ vendens eāſibi extimat vtilē: qͣꝫuis emēs nō libere emat?℟. ꝙ ſic. ſi ex tali venditione tale damnuꝫ incurrat quantū plus vendit. vel quādo talē affectione ad rem habet ꝙ potius vellet eaꝫ ſibidimitti qͣꝫ tali precio emi. niſi ſit in tali abundantia ꝙ gratiſ teneatur proximo ſubuenire.concor. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxvij. Sed nō liceret vendere tantū plus quātuꝫ erit vtilis ementi. qꝛ ſic herba medicinalis valeret. c. ducatos. ẜm Sco. vbi s.¶ Utrū liceat carius vendere rem q̄ immutata vendit̉ ī eodē loco qͣꝫ ſit empta. vide. jͣ. Negociū. §. iij.¶ Ad quē ꝑtinet periculuꝫ rei vendite. ſi aliudin pacto ſpecialiter non eſt deductū? ℟. vt colligo ex Azo. ⁊ Goff. ꝙ aut venditio eſt conditionalis: ⁊ tunc ante euentū conditionis periculū ꝑemptionis ꝑtinet ad venditorē: ſed deteriorationis ad emptorē. vt in. l. id qd̓. ff. depericulo. ⁊ co. re. ve. Sil̓r ſi vēditio fit in ſcriptis ꝙ donec ſcriptura ꝑficiat̉ ꝑiculū eſt vēditoris. l. ꝯtractꝰ. C. de fi. inſtru. Limito hͦ verūqn̄ ꝯuenerūt: vt nō valeat anteqͣꝫ ſcriptura ſitfacta. Secꝰ ſi ſimpliciter ſit factus ꝯtractus.poſtea faciūt ſcripturā. Idē dic qn̄ vēditio fitin genere. puta aſini: qꝛ genꝰ nō p̄t ꝑire. l. ī rōe.§. verū eſt auteꝫ. ff. ad. l. fal. Sed ſecus eſſet