De hebdomadibus
¶ Incipit liber de hebdomadibus. Cap. i. ⁊ ꝓpō. prīa.Ommunis animi cōceptio eſt enūciatio ꝗſqꝫ quā probat auditam. Varū duplex moAdus eſt. Nam vna ita communis vt ē oīuꝫhominū ſit veluti ſi proponaꝫ hāc. Si duobus equalibus equalia auferas que relinquātur e qualia eſſe nullus id intelligens neget. aliav̓o eſt doctorū tm̄ que tamen ex talibus cōmunis aīcōceptionibus venit vt eſt. Que in corporalia ſunt inloco nō eſſe ⁊c̄. que tamē vulgus ſed docti cōprobantij. ¶ Diuerſum eſt eſſe ⁊ id ꝙ eſt. Ip̄m .n. eē nōdū eſtat v̓o qd̓ eſt accepta eſſendi forma eſt atqꝫ ꝯſiſtit. iii.¶ Quod eſt participare aliquo poteſt. Sed ip̄m eſſenullo modo aliquo ꝑticipat: ſit enim ꝑticipatio cumaliquid iā ē: eſt aūt aliꝗd cū eſſe ſuſceperit. iiii. ¶ Idquod eſt habere aliꝗd preter qͣꝫ quod ipſum eſt pōtipſum vero eſſe nihil aliud preter ſe habet admixtū.v. ¶ Diuerſū eſt autem eſſe aliquid ⁊ eſſe aliquid ī eoquod eſt: illic .n. accidēs hac ſb̓a ſignificatur. vj. ¶ Oēquod ē ꝑticipat eo qd̓ ē eſſe vt ſit. alio v̓o ꝑticipat vtaliquid ſit. At per hoc id quod eſt participat eo quodeſt eſſe vt ſit. Eſt vero vt particeps alio quolibet oēſimplex eſſe ſuum ⁊ id qd̓ eſt. vnū habet. vij. ¶ Oī cōpoſito aliud eſt eſſe aliud ipſum eſt. viij. ¶ Oīs diuerſitas eſt diſcors ſimilitudo vero quedā appetendaeſt. Et qd̓ appetit aliud tale ip̄m eſſe naturaliter on̄dit̉ quale ē aliud hoc ip̄ꝫ qd̓ appetit. Sufficiunt igit̉que premiſimus a prudente vero rōnis īterp̄te ſuisvnumquodqꝫ aptabitur argumentis.¶ Capitulum ſecundum.Ueſtio vero huiuſmodi eſt. ea que ſunt bona ſūt. Tenet eniꝫ cōis ſnīa doctoꝝ oē qd̓eſt ad bonum tendere. Oē autem tendit adſimile: que igitur ad bonum tendunt bonaipſa ſunt. Sed quemadmodum bona ſunt inquirēdūeſt vtrum ne participatione an ſubſtantia. Si participatione per ſeipſa nullo modo bona ſunt: nam quodparticipatione album eſt per ſe: in ea quod ip̄ꝫ eſt albū non eſt: ⁊ de ceteris qualitatibus eodeꝫ modo. Siigitur participatione ſunt bona ipſa per ſe nullo modo bona ſunt: non igitur ad bona tendunt. Sed conceſſū ē: non igitur participatione ſunt bona: ſed ſubſtantia. Quoꝝ vero ſubſtantia bona eſt id quod ſuntbōa ſūt: id qd̓ ſunt ante hn̄t ex eo quod eſt eſſe. Eſſeigit̉ ipſorum bonoꝝ eſt: oīum igit̉ reꝝ ipſū eſſe bonūeſt. Sed ſi eſſe bonum eſt: ea que ſunt in eo ꝙ ſūt bona ſunt: idemqꝫ illud eſt eſſe quod bonum eſſe. Subſtantialia igitur bona ſunt quoniā non participāt bonitate. Qd̓ ſi ipſuꝫ eſſe in eis bonum eſt: non ē dubiūquin etiam ſubſtantialia cū ſint bōa primo ſint bonoſimilia ac per hoc ip̄ꝫ bōa erūt: nihil eſt illi p̄ter ſeip̄ꝫſimile eſt: exquo ſit vt omnia que ſunt deuſ ſint: qd̓ dictu nephas eſt. Non ſunt igitur ſubſtātialia bona: acper hoc non in his eſt eſſe bonum. Nō ſunt igitur ineo qd̓ ſunt bona: ſed nec participant bonitatē: nullo.n. modo ad bonū tenderēt: nullo igit̉ modo ſunt bona. Huic queſtiōi talis poterit adhiberi ſolutio. multa ſunt que cum ſeparari actu non poſſunt: animo tamē ⁊ cogitatione ſeparantur. Ut cum trianguluꝫ velcetera ſubiecta materie nullꝰ actꝰ ſeparat: mēte tn̄ ſegregans ip̄m triangulū ꝓprietatūqꝫ eius preter materiam ſpeculatur: amoueamus igit̉ primi boni preſētiam pauliſper ex aīo quod eſſe quidem contingit: idqꝫ oīuꝫ doctoꝝ indoctorūqꝫ ſententia: barbaraꝝ quoqꝫ gentium religionibus cognoſci poteſt. Hoc igitur
pauliſ per amoto: ponamus oīa eſſe que ſunt bona: atqꝫ ea conſideremus quemadmoduꝫ bona eſſe poſſēt:ſi a prīo bono minime defluxiſſent. Hinc intueor alid̓in eis eſſe quod bona ſunt aliud quod ſunt. Ponaturenī vna eadēqꝫ ſubſtantia bona eſſe alba: grauis: rotunda: tunc aliud eſſet ipſa illa ſubſtantia: aliud eiꝰ rotunditas: aliud color: aliud bonitas. Nam ſcilicet ſingula idem eſſent quod ipſa ſubſtantia: idem eſſet grauitas quod color: quod bonum: ⁊ bonum quod grauitas: qd̓ fieri natura non ſinit. Aliud igit̉ tūc ī eis eēteē: aliud aliquid eſſe: ac tunc bona quidē eēt: eſſe tn̄ip̄ꝫ minime haberent bonū. Igitur ſi nullo modo eſſent: nō a bono ac bona eēt ac nō idē eēt qd̓ bona:ſed eis aliud eſt eē: aliud bona eſſe. Qd̓ ſi nihil oīnoaliud eſſent niſi bōa: neqꝫ grauia: neqꝫ colorata: neqꝫſpacij dimenſione diſtenta nec nulla in eis qualitaſ eſſet: niſi tm̄ bona eſſent: tunc non res ſed reꝝ viderentur eſſe principiū: nec potius viderent̉ ſed videret̉.Unū .n. ſolūqꝫ eſt huiuſmodi qd̓ tn̄ bonū nihil aliudqꝫ ſit. Que non ſunt ſimplicia nec eſſe oīno poterāt:niſi ea id quod ſolum bonum eſt eſſe voluiſſet. Iccirco quoniā eſſe eoꝝ a boni voluntate defluxit: bona eēdicuntur: primum enim bonum quoniā eſt eo quod ēbonum eſt ſin. vero bonum quoniam ex eo fluxit cuiꝰipſum eſſe bonum eſt ip̄m quoqꝫ bonū ē: ſed ip̄m eſſeoīum rerum ex eo fluxit quod eſt primum bonum: ⁊qd̓ bonū tale eſt: vt recte dicat̉ in eo qd̓ eſt eē bonumIpſum igitur eſſe eoꝝ bonum eſt. Tunc enim in eoquod eſſent non eſſent bona: ſi a primo bono minimedefluxiſſent. Qua in re ſoluta queſtio eſt. iccirco eniꝫlꝫ in eo ꝙ ſint bona ſint: non ſunt tamen ſimilia prīobono. Qm̄ non quoquomodo ſint res ipſum eſſe eaꝝbonum eſt. Sed quoniam non poteſt eſſe ipſum eſſererum: non a primo eſſe defluxerit .i. a bono: iccircoipſum eſſe bonum eſt: nec ſimile ei a quo eſt. Illud .n.quoquomodo ſit bonum eſt in eo quod eſt: non enimaliud eſt preterqͣꝫ quod bonum ē: hoc autem non abillo niſi eēt bonū fortaſſe eſſe poſſet. Sed bonū in eoquod eſt eſſe non poſſet. Tunc enim participaret forſitan bono: ip̄m v̓o eſſe quod non haberēt a bono: bonū habere nō poſſent. Igit̉ ſublato ab his primo bono mente ⁊ cogitatione: iſta licet eēt bona: tn̄ in eoquod eſſent: bona eſſe non poſſent. Et quoniam actunon potuere exiſtere niſi illud ea ꝙ vere bonū eſt ꝓduxiſſet: iccirco ⁊ eſſe eorum bonum eſt: ⁊ non eſt ſil̓eſubſtantiali bone id quod ab eo fluxit. ⁊ niſi ab eo fluxiſſent licet eſſent bona tamen in eo quod ſunt bonaeſſe non poſſent: quoniam ⁊ p̄ter bonum ⁊ nō ex bonō eēnt cū illud ip̄m bonū primū ē ⁊ ip̄ꝫ eſſe ſit: ⁊ ip̄ꝫbonū ⁊ ip̄m eſſe honū. Aut non etiā alba in eo ꝙ ſūtalba eſſe oportebit ea que alba ſunt quoniā ex voluntate dei fluxerunt vt eſſent alba minime. Aliud eſt .n.eſſe ⁊ aliud alba eē: hec ideo qm̄ qui ea vt eſſent effecit: bonus quideꝫ eſt minime vero albus. Uoluntatēigitur boni comitata ſunt vt eſſent bona in eo ꝙ ſūt.Uoluntatem vero albi non ſunt comitata vt talis eiꝰeſſet ꝓprietas vt eſſet album in eo quod eſt: neqꝫ .n.ex albi voluntate defluxerunt. Itaqꝫ qꝛ voluit eſſe eaalba ꝗ erat non albus ſunt alba tantum. Quia verovoluit eſſe ea bona qui bonus erat: ſunt bōa in eo qd̓ſunt. Secūdū hanc igit̉ rōnem: cuncta oportet eē iuſta quoniam ipſe iuſtus eſt: quia ea eſſe voluit. ne hecquidem. nam bonum eſſe ad eſſentiam. Iuſtum veroeſſe ad actum reſpicit. Idem autem eſt in eo eſſe qd̓agerent: idem igitur bonum eſſe quod iuſtum: nobisvero