Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
193v
Einzelbild herunterladen
 

Liber primus

in ordine digerant̉ in quibus illud eſt p̄dicendum:ſepe equimode propoſitiones ponuntur. ſepe veroac de equimodis quidē nullus eſt ſillogiſmꝰ. Equimoda enim propoſitio eſt: ſi ita dicamus. ſi. a. eſt. b. eſtſi eſt. a. non eſt. c. ac ſi ſint inequimode faciūt ſillogiſ. in equimoda vero ſecunde figure propoſitio eſt īhis ſillogiſmis hypotheticis: quoꝝ enūciationes tribꝰ terminis cōponūt̉: veluti ita proponimꝰ. Si. ē.a. ē. b. ſi ē. a. ē. c. huiꝰ ꝓpōnis tale ītelligat̉ exēplū.ſi aīal ē: aīatū eſt ſi animal eſt īſenſibile eſt. hic igitur aīal: qd̓ eſt. a. ē. vno modo propoſitum in vtriſqꝫ: ſed ad. h. quidē affirmatiue ad. c. vero negatiueiungitur: id vocatur equimode predicari quodſi in vtriſqꝫ. a. vel poneret̉ equimoda predicatio diceret̉. Diſponāt̉ igit̉ (vt dictum eſt) omnesequimode propoſitiones hoc. Si eſt. a. ē. b. ſi noneſt. a. eſt. c. ſi eſt. a. eſt. b. ſi non eſt. a. non eſt. c. ſi eſt. a.non eſt. b. ſi non eſt. a. eſt. c. ſi eſt. a. non eſt. b. ſi ē. a.non eſt. c. Nunc igitur. a. quidē poſitū ē cum. b. vero cum. c. Rurſus. a. non ponamꝰ. b. vero. c. ſi non eſt. a. eſt. b. ſi eſt. a. eſt. c. ſi ē. a. ē. b. ſieſt. a. ē. c. ſi ē. a. ē. b. ſi eſt. a. eſt. c. ſi non ē. a.eſt. b. ſi eſt. a. non eſt. c. ſi igit̉ non ſit equimoda ꝓpō:aſſumpto quidem. b. fiunt. ſedecim cōplexiones quaꝝſunt tātū octo ſillogiſmi. Rurſus ſi aſſumat̉. c. ſic quoqꝫ. xvi. cōplexiones ſed ī octo tātū ſillogiſmoꝝ deprehendit̉ firma neceſſitas. ſit igit̉ primꝰ nodus ſcd̓e figure hic ex prīa veniēs ꝓpōne. ſi eſt. a. e. b. ſi autē ēa. eſt. c. Dico qm̄ ſi eſt. b. eſt. c. qm̄ enim ſi ē. a. eſt.b. ẜꝫ ordinē conſequētie ſi eſt. b. non erit. a. at ſieēt. a. eēt. c. ſi igit̉ non ſitⁱ b. erit. c. ſi id. b. ꝓponatur nihil euenit neceſſariū. Age .n. ſit. b. neceſſe eſt vel. a. iibil igitur ſequit̉ neceſſariū: vt ſit vl̓ ſit. c. vt ſi ſit. animal. b. aīatū. c. inſenſibile. nam ſi ēaīal: eſt animatū. Si vero non eſt animal: īſenſibile ēAt qui ſit aīatū: neceſſe ē aīal: vel non. non ēigitur neceſſe inſenſibile vel. quod ſi. c. terminꝰ aſſumatur: ſi ꝗdē non ponat̉: erit neceſſario. b.Si vero: nullꝰ erit ſillogiſmus. ſi ē. c. eſt. a. atſi eſt. a. ē. b. ſi igit̉ ē. c. eſt. b. quod ſi eſt. c. neceſſe erit. a. aut fortaſſe neceſſe ſit non. Hec enimꝰꝓpoſitio idē ſi non ē. a. ē. c. ī talibus tantū euenit: inbus alteꝝ eoꝝ neceſſe ē. qd̓ ſi ē. c. non erit. a. ſi ēa. nihil ad. b. veluti ſi eſt inſenſibile: erit aīal. at ſieſt animal: nihil aīatū: vel neceſſe erit. Exſecūda rurſus ꝓpōne ſit ſillogiſmus ita ꝓponimꝰ:ſi eſt. a. eſt. b. ſi non eſt. a. non. c. Dico qꝛ ſi non eſt. b.eſt. c. propoſitum quippe eſt ſi eſt. a. eſt. b. Ordo veroconſequentie. ſi non eſt. b. non eſt. a. quod ſi non eſt. a.non eſt. c. ſi igitur non eſt. b. eſt. c. quod ſi fuerit. b. neceſſe ē. c. ſit. n. a. animal. b. animatū. c. rōnale proponatur. ſi animal eſt: aīatū ē. ſi animal non eſt.rationale non ē. At qui eſt animatū: non neceſſe ē eſſe aīal quo ſit vt nec rationale quidē. qd̓ ſi. c. terminūdicat aſſumptio: ſi quidem affirmatus fuerit: erit. b.qd̓ ſi idē. c. terminus abnuat̉: nullꝰ ē ſillogiſmus. namqm̄ ſi eſt. a. erit. b. ſi non eſt. a. non erit. c. ſi ē. c. erit. a.At cuꝫ eſt. a. eſt. b. ſi eſt igitur. c. erit. b. quod ſi. c.nihil eſt neceſſariū. nam in hac ꝓpoſitione: que dicit:ſi animal eſt anīatū ē: ſi aīal ē rōnale ē: ſi aſſumamus. At ē rōnale: neceſſe erit vel: veleſſe animal. quocirca nec aīatū quidē C. Itē ex tertiaꝓpoſitione talis eſt ſillogiſmꝰ ſi ē. a. eſt.. ſi nonē. a. eſt. c. Dico qꝛ ſi. b. eſt. c. eſt. qm̄ ita ꝓpoſitumeſt. ſi eſt. a. eſt. b. neceſſe eſt conſequi: vt ſi ſit. b.

ſit. a. At ſi ſit. a. erit. c. ſi igitur. b. ſit erit. c. quod ſi eſt. b. nihil eſt neceſſariū. ſit .n. a. aīal. b. inanima. c. inſenſibile in hac propoſitiōe que dicit. ſi ē aīal: ē inaīatū ſi ē aīal: eſt inſenſibile: ſi aſſumamꝰ.ē inanimatū: neceſſe erit aīal: vel. qꝛ necinſenſibile quidem. Si vero. a. c. termino fiat aſſumptio ſi ꝗdē ſit. c. erit. b. Si v̓o. c. ſit nulla neceſſitas erit concluſionis. Nam qm̄ ita propoſituꝫ eſt. vtſi ſit. a. non ſit. b. ſi vero non ſit. a. ſit. c. ea rerum eſt.Conſequentia vt ſi non ſit. c. ſit. a. In his .n. tantū terminis dici pōt medietate priuati ſūt. At ſi ſit. a.eſt. b. Si. n. ſit. c. non erit. b. quod ſi ſit. c. nullus eſtſillogiſmus. ī hac ꝓpoſitione. dicit. ſi eſt animalnon eſt inanimatū ſi v̓o ē aīal: inſenſibile eſt. Aſſumat aliquis eſſe īſenſibile: ſequit̉ quidē vt ſit aīalſed no ſequitur vt ſit vel non ſit īanimatū. Ex quarta propoſitione eſt ſillogiſmus ita. Si eſt. a. eſt. b.ſi eſt. a. non eſt. c. Dico qꝛ ſi eſt. b. non eſt. c. ip̄ꝫita ꝓpoſitū ē. ſi eſt. a. non eſt. b. ea reꝝ conſequentia ēvt ſi ſit. b. non ſit. a. Atqꝫ cum ſit. a. poſitū fuerat eſſe. c. Si igit̉ ſit. b. non eſt. c. quod ſi. b. non eſſe aſſumatur: nullus erit ſillogiſmus. Age .n. ſit. a. aīal. b. īanimatū. c. rōnale ſit hec propoſitio. Si eſt aīaleſt inaīatū. ſi non eſt aīal eſt rationale. aſſumamꝰigit̉ non inanimatū: neceſſe erit aīal. quocitca nec rationale. Rurſus ſi. c. terminus aſſumat̉ ſidem eſſe ponat̉: neceſſe erit eſſe b. At ſi non eſt. c.nullꝰ eſt ſillogiſmus. qm̄ ꝓpoſitū ē ſi. a. ſit eſſeb. ſi. a. ſit:. c. nec̄e erit eſt vt ſit. c. ſit. ēt. a.at ſi ſit. a. non ſit. b. ſi igit̉ ſit. c. erit. b. quod ſi. c.eſſe ponatur: nullus eſt ſillogiſmus: veluti in hac propoſitione. ſi ē aīal non eſt īaīatū. ſi non eſt animal:eſt rationale. Si quis igit̉ aſſumat rōnale: nonneceſſe erit: vel aīal: quocirca ne īaīatū qui eſſe: vel eſſe. atqꝫ ī his ꝗdē qͣttuor ꝓpoſitiōibꝰita. a. terminꝰ poſitꝰ ē: vt ad. b. ꝗdē eſſe diceret̉: ad. c.v̓o. quod ſi ordo mutet̉: rurſus qͣttuor erūt alijſillogiſmi. ſi. b. terminus aſſumatur. Quattuor etiamalij ſic: ex vtraqꝫ aūt ꝑte qͣterne cōplexiōis erūt quenullos faciūt ſillogiſmos. Sit .n. vera ꝓpoſitio. ſi nonē. a. ē. b. ſi eſt. a. eſt. c. Dico qꝛ ſi eſt. b. erit. c. Aſſumant. n. atqꝫ ē. b. erit igit̉. a. hic enī ꝯn̄tie ratus ordo conſtabat. Sed cum eſt. a. eſt. c. ſi igit̉ ē. b. eritc. quod ſi. b. eſſe ponatur: nihil ſit neceſſariū. ſi eniꝫē. b. erit. a. quod ſi. a. non eſt nihil ad. c. quocirconullus ē ſillogiſmus. eſſe aūt. a. ſi. b. ſit ea propoſitio demonſtrat: quā dicimus: ſi eſt. a. eſt. b. Hocenim in īmediatis tm̄ ꝯtrarijs euenit. Age .n. ſit. a. animal. b. vero inſenſibile. c. vero animatūʳ ꝓponatur. Si aīal non ē. inſenſibile eſt. Si animal ē aīa eſt ponatur inſenſibile neceſſe eſt eſſe aīalSed non aīatū ꝗdem eſſe vel eſſe neceſſe ē. qd̓ ſic. terminus aſſumat̉ ſi quidem negatiue: faciet ſillogiſmum affirmatiue vero nullo modo. nam ſi non eſtc. non eſt. a. Quod ſi non ē. a. eſt. b. ſi igitur. c. non eſt.b. quod ſi ſit. c. Non neceſſe eſt eſſe vel eſſe. a. quoſit vt ne. b. ꝗdem eſſe vel non eſſe neceſſe ſit. nam ſi ēanimatum: non neceſſe eſt eſſe vel eſſe animal.vero animal ſit: neceſſe ē īſenſibile vel eſſe: vl̓. Propoſitio vero eadē eſt ſuperiori. Rurſusex ſexta ꝓpoſitione ſit ſillogiſmus hoc modo ſi.. ēa. eſt. b. ſi eſt. a. non eſt. c. Dico qꝛ ſi eſt. b. eritc. ſi. enim non eſt. b. ē. a. at ſi eſt. a. non eſt. c. ſi igitureſt. b. non erit. c. quod fi. b. terminuꝫ ponat aſſumptionulla eſt concluſionis neceſſitas. ſi enim eſt. b. ē. a.