Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
194r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

id ex ſuperioribus manifeſtum eſt: at ſi non eſt. a. nihil ad. c. Tunc enim. c. non erit ſi eſſet. a. exemplū v̓ohoc eſt: vt ſi ſit. a. animal. b. inſenſibile. c. inanimatū.Si igitur ſit propoſitio talis. ſi eſt animal eſt inſēſibile ſi eſt aīal: ē īanimatū. At eſt inſenſibile.igitur eſt animal. ſed non ſequit̉ vt ſit: vel non ſit inanimatū. quod ſi. c. terminū ſumpſeris: ſiquidē affirmes facies ſillogiſmū. nam ſi eſt. c. erit. a. qd̓. ſi. a.ſit. erit. b. Si igit̉. c. fuerit: erit. b. At ſi negaueris. c.nihil ē neceſſariuꝫ. ſi enim aſſumamus: at non eſt. c.neceſſe erit vel eſſe: vel non eſſe. a. quocirca ne. b. qui. ſi inanimatū negaueris: non neceſſe ē eſſe vel eſſe aīal quocirca ne inſenſibile quidē eſſe vel noneſſe. Ex ſeptima ꝓpoſitione cōcluſio eſt cum itaponimus. ſi non eſt. a. eſt. b. ſi eſt. a. eſt. c. Dico qꝛſi eſt. b. erit. c. nam qm̄ ita ꝓpoſitū eſt. ſi non eſſet. a.. b. erit. a. ſi ſit. b. At ſi ſit. a. erit. c. Si igit̉ ſit. b.erit. c. quod ſi. b. terminuꝫ negat aſſumptio nulla eritin concluſiōe neceſſitas. ſi ſit. b. nihil erit neceſſariū eſſe vel eſſe. a. quocirca. ne. c. quidē velut inhis terminis ſi enim ſit. a. aīatū. b. aīal. c. viuere. ſi ſicenūciemus. ſi eſt aīatū: ē aīal. ſi eſt aīatū viuitſi igit̉ aſſumamus: at non eſt aīal neceſſe eſt eſſe:vel eſſe animatū. quocirca nec viuere. quod ſi aſſumamus. c. terminū. ſi quidē negemus: erit ſillogiſmineceſſitas perfecta. ſi vero affirmemus: nulla ē cōcluſio. nam ſi eſt. c. erit. a. ſi eſt. a. non eſt. b. ſiigit̉ non ſit. c. eſt. b. quod ſi affirmetur. c. nihil eſtneceſſariū. ſiue enī neceſſe eſt eſſe: ſiue non neceſſe eſt. a. nihil ad. b. vt in ſuperioribus termīs poterit on̄di ſi. enim viuit: ſi neceſſe eſt aīatū: non neceſſe ēeſſe aīal: vel eſſe. quod ſi eſt neceſſe eſſe aīatū: neceſſe ē vel non eſſe aīal: vt neceſſe ſit non eſſeaīatuꝫ: fieri non pōt. Ex octaua propoſitione concluſio talis eſt: cuꝫ ita proponitur ſi non eſt. a. eſt.b. ſi eſt. a. non eſt. c. Dico qm̄ ſi eſt. b. non eſt. c. ſieſt. b. eſt. a. quod ſi eſt. a. non eſt. c. ſi igit̉ eſt. b. eritc. quod ſi. b. terminuꝫ aſſumptio neget: nihil ē neceſſariuꝫ: ſi .n. ſit. b. non neceſſe erit. a. eſſe vel nonquo ſit vt nec. c. quidē: velut in his terminis ſi ſit. a.animatuꝫ. b. animal. c. inanimatuꝫ. ſi igit̉ proponamꝰſi eſt animatuꝫ ē aīal: ſi eſt aīatuꝫ non eſt inanimatuꝫ. aſſumamus. ſed eſt aīal neceſſe ē eſſe:vel non eſſe anīatuꝫ quocirca ne īaīatuꝫ ꝗdē. at ſi. c.terminus aſſumatur: ſi ꝗdē cum affirmatione ponat̉.erit neceſſitas ſillogiſmi. ſi eſt. c. non eſt. a. quod ſinon eſt. a. eſt. b. ſi igitur eſt. c. non eſt. b. at ſi. c. terminum negat aſſumptio. nihil eſt neceſſariuꝫ. ſieſt. c. non neceſſe erit eſſe vel non eſſe. a. quo ſit vt neb. quidē. ſi non eſt inaīatuꝫ fortaſſe ꝗdē neceſſe ſit aīatuꝫ: ſed non neceſſe ſit aīal. Inuenient̉ autētermini. in quibus neceſſe ſit eſſe. a. veluti ſi ponamus. c. nigrū. a. album negato nigro conſeꝗt̉. vt affirmetur album: ſecunde figure ꝗdē in equimodascōplexiones oēs (vt arbitror) explicuimus. ſi vero eꝗmode ſint: nullus oīno ſit ſillogiſmꝰ. equimode verofiunt hoc modo. quotienſcūqꝫ enim. a. terminꝰ ad. b. ſimul eſſe non eſſe ponitur quoquo modo. b. atqꝫc. termini varient̉. MHarum igitur que equimodedicuntur complexiones: nulla eſt collectibilis. Suntautem omnes equimode complexiones he.Si ē. a. ē. h. ſi ē. a. eſt. c. ſi eſt. a. eſt. b. ſi eſt. a. non eſt. c.Si ē. a. ē. b. ſi eſt. a. eſt. c. ſi eſt. a. ē. b. ſi ē. a. ē. c.Si non eſt. a. eſt. b. ſi ē. a. eſt. c. ſi non eſt. a. eſt. b.Si ē. a. ē. c. ſi eſt. a. eſt. b. ſi non eſt. a. ē. c.

1 9 4Si non eſt. a. non eſt. b. ſi eſt. a. non eſt. c. Quaꝝībecillā cōcluſionē: atqꝫ carentē neceſſitate: ex aſſūptionibus quoquomodo factis inueniamus necnō ſuperius ẜm deſcriptos modos etiā terminos facilimereꝑire poterimus: per quos demonſtretur nullā intalibus cōplexionibus inueniri poſſe cōſtantiā. Acde ſecunda ꝗdē figura: quanti ſint quot modis fiātſillogiſmi diligenter oſtendimus. Fiunt āt ſi ineꝗmode ꝗdem cōplexiones fuerīt. b. termīo aſſumpto ſillogiſmi octo totidēqꝫ. ſi. c. terminꝰ aſſumatur. ſunt igit̉ſcd̓e figure. xvi. ſillogiſmi: totidē. b. atqꝫ. c. termīoita vt oꝑꝫ aſſumptis complexiones fiunt: ꝗbꝰ nihil admoduꝫ colligat̉. Nunc igit̉ de tertia figura dicenduꝫeſt: In qua quidē totidē cōplexiones fiunt. totidē ſillogiſmi ſed ita vt eꝗmode ꝓpoſitiōes ponāt̉. qd̓ſi equimode fuerint: nullus oīno (vt in ſcd̓a figura dictuꝫ) fiet ſillogiſmus. Exponamus igit̉ oēs figure tertie in equimodas propoſitiones. ſi ē. b. eſt. a. ſi eſt. c. ſieſt. a. ſi eſt. b. eſt. a. ſi eſt. c. non eſt. a. ſi non eſt. b. ē.a. ſi eſt. c. eſt. a. ſi non eſt. b. ē. a. ſi eſt. c. eſt. a.Et nunc quidē. a. cuꝫ. b. eſſe. cuꝫ. c. vero eſſe eſtpoſituꝫ. Rurſus v̓o. a. ꝗdē cum. b. non. cuꝫ. c. v̓oꝓponatur. Si eſt. b. ē. a. ſi eſt. c. ē. a. ſi eſt. b. non eſt.a. ſi non eſt. c. eſt. a. ſi ē. b. non eſt. a. ſi eſt. c. eſt. a.ſi eſt. b. non eſt. a. ſi non eſt. c. eſt. a. Tertie igit̉figure primus modus eſt hmōi. ſi eſt. b. eſt. a. ſi eſt. c.non eſt. a. qui quidem diuerſus ē a ſecunde figure primo. Illic. n. ſi. a. eēt vel non eſſet. b. c. eſſe dicebātur. Nunc v̓o ſi. b. vel. c. fuerint. a. eſſe vel eſſe proponit̉. Equimode āt ꝓpoſitiōes non ſunt: que in aliaꝑte. a. eſſe: in alia eſſe conſtituūt: velut ī ſuperiuscōprehenſa ꝓpoſitiōe. ſi ē. b. ē. a. ſi eſt. c. eſt. a.Quibus ita poſitis dico: qꝛ ſi eſt. b. non eſſe. c. neceſſeeſt. Si .n. eſt. b. eſt. a. qd̓ ſi eſt. a. non eſt. c. ſi igit̉ eſt. b.non eſt. c. quod ſi. b. terminus abnuat̉: nullꝰ ē ſillogiſmus. ſi enim. b. non ſit: non neceſſe erit vel eſſe veleſſe. a. Nec. c. igit̉ neceſſe erit vel eſſe vel non eſſe: velut in hoc exemplo. ſi ſit aīal. b. a. aīatuꝫ. c. mortuum: ꝓponat̉. ſi aīal eſt animatuꝫ ē. ſi mortuum eſt: anīatuꝫ non ē. At non ē animal: non neceſſe ē: velaīatuꝫ. Que .n. ſunt aīalia: poſſunt aīata: vt arboreſ: poſſūt aīata vt lapides. Quocirca ſi aīalfuerit: nec mortuuꝫ ꝗdē eſſe: vel non eſſe neceſſe ē.Plura .n. ſunt aīalia: que mortua etiā ſūt: vt lapides. ita .n. mortua dicuntur: que aliqn̄ vixerunt. Abaſſumptione v̓o. c. termini affirmatio faciet ſyllogiſmum. ſi. c. ē. b. non erit. ſi. n. c. eſt non eſt. a. At ſiſit. a. erit. b. ſi igit̉ eſt. c. b. non erit. Negatio v̓o. c.nihil explicat neceſſitatis. Nam ſi non eſt. c. non neceſſe ē eſſe vel non eſſe. a. Quo ſit vt ne. b. quidem. namſi non ſit mortuum non eſt neceſſe eſſe animatū veleſſe. Quedam enim que ſunt mortua: animata ſūtvt arbores. Quedā v̓o cum mortua non ſint: ſuntanimata: vt lapides: quo ſit vt ne animal̓ quidemvel non eſſe neceſſe ſit: ſi mortuum deſtruat̉ Ex ſecunda v̓o ꝓpoſitione hic modus eſt colligendi. ſi ē. b.eſt. a. ſi non eſt. c. non eſt. a. Dico. qꝛ ſi eſt. b. erit.ſi eſt. b. ē. a. ſi cum eſt. a. ē. c. Ita enim conuertitur talis ꝓpoſitio: que ait. ſi non eſt. c. non eſt. a. ſi igit̉ eſt.b. ē. c. Qd̓ ſi. b. terminus negetur: nulla fit neceſſitasſyllogiſmi. Nam ſi non eſt. b non neceſſe eſt vel. a. Quocirca nec quidem ꝓueniet vlla neceſſitas:vt ī his terminis ſi ſit. b. aīal. a. aīatuꝫ. c. corporeum enunciet̉ ſic. eſt aīal eſt aīatuꝫ ſi non ē corporeum:non ē aīatuꝫ aſſumatur. At qui non eſt animal: non 2