Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
193r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

ſi eſt. b. neceſſe eſt eſſe. c. at qui eſt. c. Non neceſſe eſteſſe. b. vel non eſſe. Sed cum non ſit neceſſe. b. velnon eſſe: erit neceſſe. a. eſſe vel non eſſe. idē quoqꝫtale firmabit exemplū. Si eſt homo: animal ē: ſi eſtaīal erit corpus animatū. at eſt corpus animatum neceſſe erit animal. quocirca nec hoīeꝫ quoqꝫ Secundus quoqꝫ modus eſt hic prime figure: itaproponimus. ſi eſt. a. eſt. b. ſi eſt. b. neceſſe ē. c.at vero eſt. a. eſt igitur. c. huiꝰ demōſtratio taliseſt. Naꝫ ſi eſt. a. eſt. b. Id enim prima cōditio mōſtrabat: que ē ſi ſit. a.. b. vero ſit. b. neceſſe ēc. Id enī conſequētia preferebat in qua pronūciabat̉ſi eſt. b. cōſequi ex neceſſitate: vt eēt. c. ſi igit̉ ſit. a:non erit. c. quod ſi id quod propoſitio vltimū cōſtituitponat aſſumptio .i. non eſſe. c. nullus ē hic ſyllogiſmꝰNam ſi de aliqua re ita proponatur. ſi ſit. eſt aīal ſi eſt aīal non eſt lapis: at non eſt lapis: non neceſſeerit aūt eſſe aut non eſſe animal. Eodē nec hominem. poteſt enim ſi lapis non ſit eſſe lignū vel ceteraque nec amimalia ſunt: nec inter homines numerant̉ Tertius modus eſt prime figure: id aſſumptioſtituit propoſitio prima pōebat: cuiuſ ex tertia ꝓpoſitione principium eſt: proponimus. ſi eſt. a. non ē.b. ſi eſt. b. neceſſe ē. c. Hic enī rurſuſ ſi. a. terminus aſſumatur ita vt in prima enunciatiōe ē poſitus.ita dicit. at qui ē. a. eſt igit̉. c. Probatio v̓o ſimilis ēſuperioribus. Nam qꝛ eſt. a. non eſt. b. qꝛ non eſt. b.eſt. c. quia igit̉ eſt. a. eſt. c. quod ſi. c. terminus aſſumatur nihil neceſſariuꝫ fiet. Ut ſi ita proponimus ſieſt: non eſt inſenſibile. ſi non eſt inſenſibile eſt aīal. eſtautem animal: non neceſſe eſt eſſe homineꝫ. Quartus modus qui ex quarta propoſitione principium capit: eſt qui ex tali propoſitione formatur. ſi eſt. a. noneſt. b. ſi non eſt. b. non eſt etiaꝫ. c. Hic enī fi. a. ē: neceſſe eſt non. c. Demōſtratio v̓o eadeꝫ eſt que in ſuperioribus modis. fi. c. aſſumat̉: nulla erit neceſſitas complexionis hoc modo. Age enim proponat̉. ſieſt: non eſt irrationale: ſi non eſt irrationale:eſt inanimatum. At qui non eſt inanimatū. neceſſe eſt eſſe hominem. Quintus modus eſt ex quītaenunciatione procedens. Cuius prima talis eſt ꝓpoſitio. ſi eſt. a. eſt. b. ſi eſt. b. etiā neceſſe eſt. c.. ateſt. a. c. igitur neceſſe eſt. Hic quoqꝫ priꝰ dicta ꝯditio facit conſequentiā neceſſitatis. at ſi id qd̓ ē. c. aſſumatur: nulla neceſſitas euenit. Sit .n. propoſitum. ſinon eſt irrationale ratiōale eſt. ſed ſi ratiōale eſt. aīaleſt. aſſumamus: ſed ē aīal: neceſſe erit vel velnon eſſe irrationale. Sextus modus eſt ita propoſitus: quē ſexta propoſitio facit. ſi eſt. a. eſt. b. ſi ē.b. non eſt. c. at. qui eſt. a. non eſt igit̉. c. Similis vero ſuperioribus eſt demōſtratio. at ſi. c. aſſumat̉ eodē nullus eſt ſyllogiſmus. Naꝫ ſi ſit propoſitio. ſi. animatū eſt. inanimatū eſt ſi inanimatū ē: ſenſibilenon eſt. ſi aſſumamꝰ. at ē ſenſibile: neceſſe eritvel vel non eſſe animatū. Septimꝰ modꝰ eſt exſeptima ꝓpoſitione eſt. ſi. a. non eſt. b. non ē. ſi ē.b. neceſſe eſt. c. at non eſt. a. neceſſe eſt igit̉. c. qd̓ſi. c. aſſumatur. nihil fit neceſſariuꝫ. ſi ꝓponimꝰ. ſinon eſt animatū: non eſt aīal: ſi animal ſit inſenſibile eſt: aſſumamuſqꝫ. at eſt inſenſibile: neceſſe eſtvel eſſe vel non eſſe animatū. Octauus modus eſt: ita ꝓponit̉. ſi non eſt. a. non eſt. b. ſi ē. b. nec̄e ē. c. at ē. a. eſt igit̉. c. qd̓ ſi. c. aſſumat̉ nulla erit nec̄itas. age .n. ita ꝓponamꝰ. ſi ē aīatū ēaīal ſi ē aīal neceſſe ē ſenſibile. at ē ſenſi

1 93bile non neceſſe erit aīatū: vt arbores herbas: ꝗcꝗd vitali tm̄ aīa etiā ſenſibili vegetat̉. In prima igit̉ figura ex tribꝰ termīs fiāt hypothetice. xvi.cōplexiones: ita vt id qd̓ ꝓpoſitū ē ī propōne: id ī aſſumptiōe quoqꝫ ponat̉. Octo quidē ſi. a. terminꝰ in aſſūptiōe ponat̉. Octo v̓o ſi. c. ſi. a. terminus ponendo aſſumat̉: erunt octo neceſſarij ſillogiſmi. ſi v̓o. c.terminꝰ ponēdo aſſumat̉ nullꝰ ſillogiſmꝰ ē. Eodē quoqꝫ ſill̓moꝝ ꝯplexionūqꝫ ordo cōſtabit ſi id ī aſſūptiōe qd̓ ī propone poſitū fuerat auferat̉. Fiūt quoqꝫſexdecī cōplexiones: quaꝝ octo quidē vbi id qd̓ ſeꝗt̉aufert̉ ītegra neceſſitate ꝑdurāt. octo v̓o ī ꝗbꝰ id qd̓p̄cedit aufert̉: neceſſitatē eadē rōne cōſeruāt: ho v̓o oīum ſubdāt̉ exēpla. Primꝰ igit̉ modꝰ ē hic ſieſt. a. ē. b. ſi ē. b. ēt. c. neceſſe ē. at ē. c. igit̉. a.eſt. qd̓ ſi aſſumamꝰ at ē. a. nihil euenit neceſſariū.Sit .n. ꝓpō hec. ſi ē aīal ē: ſi aīal ē aīatū neceſſe ē. atꝗ ē. igit̉ neceſſe erit: vt ſit vel non ſitaīatū. Scd̓s modꝰ ē. ſi. ē. a. ē. b. ſi ē. b.. c. neceſſeē at. c. ē igit̉. a. erit. qd̓ ſi aſſumamꝰ ita. at ē. a.neceſſe erit. c. vel. ſi ſit ꝓpō. ſi ē aīal eſt ſi alal ē lapis ē: ſi aflumamꝰ at eſt homo nonneceſſe ē lapide̓ vel. Tertiꝰ modꝰ ē. ſi ē. a. ēb. ſi ē. b. neceſſe ē. c. at ē. c. neceſſe ē igit̉. a. qd̓ ſi. a. terminū tollat aſſumptio: nihil euenit neceſſariū. Age .n. ſit ꝓpō. ſi ē: ē īaīatꝰ: ſi inanīa ē: aīatū neceſſe eſt: at non eſt homo. non neceſſe ē vel aīatū. Quartus ſi ē. a. ē. b. ſinon eſt. b. neceſſe ē. c. At ē. c. igit̉. a. erit. qd̓ſi aſſumamus. a. nulla neceſſitas cōplexionis īuenitur. ſi ſit ꝓpō. ſi ē. eſt irrationale. ſi irrationale non ē: inanimatū neceſſe eſt. At non ē homo: neceſſe ē: vel īanimatū. Quītus ſi. a. ē. b. ē ſi. b. ē: etiā. c. neceſſe ē. at ē. c. igit̉. a. eſſe neceſſe ē. qd̓ ſi. a. terminꝰ aſſumat̉: nullus fiet ſillogiſmꝰ. ſit enī propoſitio: ſi irrationale ē: rationaleē: ſi rōnale ē: alal ē: atqꝫ irratiōale ē. neceſſe erit: vel aīal. Sextus. ſi ē. a. eſt. h. ſi eſt. b. neceſſe eſt eſſe. c. At qui ē. c. igit̉. a. neceſſe ē. qd̓ fia. terminū ſumā nulla neceſſitas īuenit̉. ſit .n. talis ſi aīatum non ſit: inanimatū ē. ſi īanimatū eſt ſēſibile non eſt. at qui aīatū eſt. non erit neceſſe eſſe vel ſenſibile. Septimus ſi ē. a. non eſt. b. ſieſt. b. neceſſe eſt. c. at. c. eſt igit̉. a. eſſe neceſſe ēqd̓ ſi. a. terminū ſūpſerimus cōplexio nullam facit neceſſitatē. ſit vero ꝓpp talis. ſi aīal ſit: ē rōale ſirationale non ē: irratiōale eſt. ſi aſſumo. at qui aīalē. neceſſe eſt vel rationale: vel non. Octauusmodus ē qui hac ꝓpōne format̉. ſi eſt. a. non ē. b. ſi. h. non eſt. c. non eſſe neceſſe eſt. at qui eſt. c. igit̉a. neceſſe ē. Quod ſi. a. terminū ſūpſeris: nulla fietneceſſitas. ſit enī propoſitum. ſi non eſt animal non ēhomo: ſi non eſt homo: neceſſe eſt non eſſe riſibile.At qui eſt animal: non neceſſe erit vel non eſſe riſibile: ac de prima quidem figura ſatis dictum eſt: ſequenti vero volumine de ſecunda tractabitur. De ſillogiſmo hypothetico. Liber SecundusOnditionalium propoſitionum: que tribus terminis conſtant: ſecunda figura: ēquotiens cum aliquid dicitur vel eſſe: velnon eſſe: ſequitur vt duo quedam velvel non eſſe dicantur. variantur autem īipſis propoſitionibus: vel etiam in concluſionibus ẜm aſſumptionis ordinem multis modisquod vt facilius innoteſcat: prius cuncte propoſitiōes