Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
192v
Einzelbild herunterladen
 

Liber.

tale. aſimal quidem ſi non ſit animatū inuitale eſſe non eſſe poſſit. Tunc vero neceſſe eſt ſi aīal ſit inuitale eſſe: qn̄ ſi aīal non ſit: non erit animatum. Octaua propoſitio eſt. cum negato. a. termino poſſunt eſſe non eſſe. b. atqꝫ. c. termini. Sed tunc neceſſe eſt ſi. a.terminus abnuatur non eſſe. c. terminū. cum negationem. a. termini. b. termini negatio ſubſequetur. vt ſiſit. a. inuitale. b. aīal. c. homo. Si igitur non ſit inuitale: pōt eſſe non animal. His igitur expeditis illud in cōe dicendū eſt: ſupertores quattuorpoſitiones ita faciunt conditionem: ſi fuerit. a. Poſteriores vero ſi non fuerit: ex quibus oībus ſyllogiſmitali ratione naſcuntur. Ex prima propoſitione. Sicum ſit. a. eſt. b. eſt. c. At cum ſit a. eſt. b. eſt igitur. c. vl̓ita. at non eſt. c. cum igit̉ ſit. a. non eſt. b. Poſſe veroᶜfieri tales concluſiones. ex ſuperius deſcriptarumpoſitionū natura cognoſcimus. poterat .n. a terminꝰeſſe: non eſſe cum. b. Item ex ſecunda. ſi cum ſit. aeſt. b. non eſt. c. At cum ſit. a. eſt. b. non eſt igit̉. c. velita. atqꝫ eſt. c. cum igitur ſit. a. non eſt. b. Ex tertiavero vtrobiqꝫ aſſumptis terminis collectiones fiuntvt ſi cum eſt. a. non eſt. b. eſt. c. At cuꝫ ſit. a. non eſt. b.eſt igitur. c. vel ita. At cum ſit. a. eſt. b. non eſt igitur. cvel ita. At non eſt .n. cum igitur ſit. a. eſt. b. vel ſic. atqui eſt. c. cum igitur ſit. a. non eſt. b. que idcirco factaeſt. Collectio vtrobiqꝫ. qm̄ in his terminis he propoʳſitiones poterant poni: in quibus immediata contraria reperiebant̉. In illis .n. alterius propoſitio alterutruꝫ perimebat: alterius interēptio ponebat alteꝝ. Ex quarta ſi ſit. a. non eſt. b. non eſt. c. At qui cuꝫſit. a. non eſt. b. non eſt igitur. o vel ita. at eſt. c. igit̉ſit. a. eſt. b. Ex ꝗnta ſi cum non ſit. a. eſt. b. eſt. c. Atcum non ſit. a. eſt. h. eſt igit̉. c. vel ſic. at non eſt. c. cumigitur non ſit. a. non eſt. b. Ex ſexta ſi cum non ſit. aeſt. b. non eſt. c. At cum non ſit. a. eſt. b. non eſt igitur.c. vel ſic. At. c. eſt. cum igit̉ non ſit. a. b. non eſt. Ex ſeptima vtrobiqꝫ colligitur hoc. ſi cuꝫ non ſit. a.eſt. b. eſt. c. At non eſt. a. non eſt. b. eſt igit̉. c. vl̓ ita.At cum non ſit. a. eſt. b. non eſt igitur. c. vel ita. ateſt. c. cum igitur ſit. a. eſt. b. vel ſic. at. c. eſt cum igitur non ſit. a. b. non eſt. Hic quoqꝫ propter eandē cauſam ēt aſſumptione alterutra ſyllogiſmus fiet. Nameſſe aliquid aliud non ſit in immediatis tm̄ ꝯͣriisdicebat̉. Ex octaua ſi non ſit. a. non eſt. b. non ē.c. at non ē. a. non eſt. b. eſt igitur. c. vel ita. at. c.eſt igitur ſit. a. b. eſt. In oībus igitur ſuꝑius deſcriptis ſyllogiſmis eſt. vt ſi. b. terminus aſſumat̉ita vt in propoſitione eſt poſitus: ita. c. terminū cōcludat: vt ēt eadem propoſitione fuerit collocatus. At ſic. terminus contrario aſſumatur qͣꝫ in propoſitione fuerit poſitus. Contrario. b. terminus in cōcluſione monſtrabitur preter tertium: ſeptimū modūin quibus etiam ſi. b. terminus contrario atqꝫ inpropoſitione ē poſitus aſſumatur: ſimili. c. terminum concludit. vt in eadem propoſitione. b. idē fuerat collocatus. qꝛ ſedecim quidē vel. xx. fiunt ſyllogiſmi. Aſſumptis nāqꝫ primis hypotheticis propoſitionibus fiunt. viii. viii. vero ſi ſcd̓e predicatiue aſſumantur quattuor aūt his adiungunt̉ ex tertio ſeptimomodo vtrobiqꝫ colligentibus: vt oēs ēt in his propoſitionū. cōplexiōibus fiant. xvi. vel. xx. ſyllogiſmi. quoquo vero alio modo aſſumptiones verteris nihil euenit neceſſariū. vt aūt oīs propoſitionum ſyllogiſmorum ratio colliqueſcat exempla ſubiecimus: quibusfacilius id ſuperius docuimus: declaretur: ſi ſit

a. animatum eſt. b. homo eſt. c. animal. ſi cuꝫ eſt. a aīatum eſt. b. homo: non eſt. c. equus. ſi cum ſit. a. animatum non eſt. b. animal: non eſt. c. inſenſibile ſi cum ſit.a. aīatum non eſt. b. aīal non eſt. c.. ſi cum non ſit. ainuitale: eſt. b. homo: eſt. c. animal. ſi cum non ſit. a. inuitale: eſt. b. homo: non eſt. c. equus. ſi cuꝫ ſit. a aīal eſt. b. aīatum. eſt. c. inuitale. ſi cum non ſit. a inuitale: non eſt. b. animal. non eſt. c. homo. ac de his quidēſyllogiſmis: qui talibus propoſitionibus nectuntur ec hypothetica predicatiuaqꝫ conſiſtunt: ſufficiēterdictum eſt. Nunc de his dicendū eſt ſyllogiſmis quorum propoſitiones. ita tribus terminis contineanturvt medie ſint eaꝝ que ex hypothetica predicatiuaqꝫ: eaꝝ ex duabus hypotheticis connectuntur: quasidcirco hoc loco ꝓponimus: qꝛ vt ſuperiores: ita hecquoqꝫ tribus terminis continent̉: a ſimilibus ad ſimilia tractatus fiet facilior. harum vero ſunt multiplices ſyllogiſmi: quoꝝ nullus poterit eſſe perfectus nec per ſe perſpicui ſint: vt his fides debeat accōmodari: adiuncto extrinſecus poſite propoſitionisindigeant: eſt auteꝫ probatio taliū ſyllogiſmoꝝ alioconſtitutus ordine ſyllogiſmus: fiunt aūt tum per pri: tum per ſecundā (vt dictū eſt) Tum vero per tertiam figurā. Sunt aūt prime propoſitionis he figureSi eſt. a. eſt. b. ſi eſt. b. eſt. c. ſi eſt. a. eſt. b. ſi eſt. b. ē.c. ſi eſt. a. non eſt. b. ſi non eſt. b. eſt. c. ſi eſt. a. non eſt. b.ſi non eſt. b. non eſt. c. Si non eſt. a. eſt. b. ſi eſt. b. eſt. c.Si non ē. a. eſt. b. ſi eſt. b. non eſt. c. Si non eſt. a. ēb. ſi ē. b. eſt. c. Si ē. a. ē. b. ſi ē. b. eſt. c. Ergoſi ratio colligentie talis ſit: vt conſtituat confirmetaſſumptio: quod enunciatio prima pronunciat. xvi. neceſſe eſt fieri complexiones: ex quibus octo tantū ſeruant: conſequentie neceſſitatē: Relique vero octo nihilidoneū videntur hēre ad fidem: Rurſus ſi id qd̓prima ꝓpoſitio conſtituit: euertat aſſūptio: ſic quoqꝫxvi. neceſſe eſt fieri complexiones quaꝝ octo firma neceſſitas tenet: Octo vero reliquas infida ſepius veritas tenet: Fiunt vero ſyllogiſmi: tum in prima figuratum in ſecunda: tum vero in tertia. Oēs trium figurarum modos a prima ordientes: vt nihil ſubterfugiatexplicemus: Eſt .n. prime figure modus primus a prima veniens propoſitione: cum ita proponimus: Si ēa. eſt. b. ſi eſt. b. neceſſe eſt eſſe. c. Tunc enim ſi. a. eſt. c. eſſe neceſſe eſt: cuius hec demonſtratio eſt: namſi eſt. a. conſequitur vt ſit. b. id enim proponit primaconditio ſi ſit. a. eſſe. b. at ſi. b. fuerit. c. eſt: ſecundapars propoſitionis pronunciat ſi ſit. b. conſequi neceſſario vt ſit. c. Quibus ita conceſſis euenit: vt cum ſit.a. ēt. c. eſſe neceſſe ſit. imperfectuꝫ vero dicimus hūcſyllogiſmum: quia teſtimonio probationis indiguit.Probatio vero ea fuit per ſyllogiſmū demonſtratioita namqꝫ firmauit talis conſequentie neceſſitatē demonſtratio. enim ita ꝓponeret̉: Si eſt. a. eſt. b.ſi eſt. b. neceſſe eſt vt ſit. c. proponeretqꝫ aſſumptio idquod affirmatio conſtituerat eſſe. a. eamqꝫ ſequi aſſumptionē talis concluſio diceretur: quod neceſſarioeſſet. c. nec id eſſet ex ipſius ſyllogiſmi natura proprietate perſpicuum: addita eſt probatio per ſyllogiſmum hoc modo: Si eſt. a. ē. b. ſi ē. b. eſt. c. Si igitureſt. a. neceſſe eſt vt ſit. c. Et in reliquis quidem eandērationem expectari oportere manifeſtum eſt. Et heccomplexio quidem ea eſt: que id primo in propoſitione poſitum fuerat aſſumit atqꝫ conſtituit quod ſiid ponendo quis ſeq̄batur aſſumat: nulla eſt neceſſitas ſyllogiſmi. valet cum dicimus. Si eſt. a. eſt. bſi eſt. b.