Liber.
ſequentia poſite in connexione eſſe dicūtur. Affirmatiua quidē vt cum dicimus. ſi eſt. a. eſt. b. ſi. a. non eſt.b. eſt. Negatiua ſi eſt. a. non eſt. b. Si non eſt. a. non ē.b. Ad conſequentem .n. propoſitionem reſpiciendumeſt: vt an affirmatiua an negatiua ſit propoſitio iudicetur. Idē de cōpoſitis propoſitionibus conditionalibus intelligi oportebit. De his aūt propoſitionibusque in diſiunctione ſunt poſite: cum de earuꝫ ſyllogiſmis tractauero. cōmodius atqꝫ liberius dicaꝫ.Quod partibus conſtent hypothetici ſyllogiſmi.ypotheticos ſyllogiſmos quos latine conditionales vocamꝰ: alij ꝗnqꝫ alij quatuor alijtribus conſtare ꝑtibus arbitrantur: quoꝝAmox controuerſiam diiudicabo: ſi prius ꝗbus noībus taliū partes ſyllogiſmorum appellentur oſtendero. Qm̄ .n. omnis ſyllogiſmus ex ꝓpoſitionibuſ texitur prima vel propoſitio vel ſumptūvocatur. Sd̓a vero dicitur aſſumptio his que infert̉concluſio nuncupatur. Cum .n. ita dicimus. ſi homo ēanimal eſt. Homo autem eſt: animal igitur eſt. ea ꝗdem enunciatio per quā dicimus. ſi homo eſt: aīal ē.propoſitio vel ſumptū vocatur. ea v̓o quā huic adiūximus. eſt aūt homo aſſumptio dicit̉ tertia concluſionoīatur per quā on̄dimus eſſe aīal qui homo fuerit.Sꝫ qm̄ ſepe euenit: vt ꝓpoſitiōis enunciate cōſequētia nō ſit veriſimilis ꝓpoſitioni ſepe adiungit̉ approbatio per quā id ꝙ eſt propoſitū: verum eē monſtret̉Aſſumptio quoqꝫ ſepe ad fideꝫ per ſe non vr̄ idoneahuic quoqꝫ iuuamē probationis adiungit̉: vt vera eēvideat̉. Quo ſit vt ſepe ꝗnqꝫ partes: ſepe quattuor.Interdū tres hypotheticos ſyllogiſmos hēre contingat. Nā ꝗnqꝫ conſtabit partibus ſi ⁊ ꝓpoſitio ⁊ aſſūptio probatiōibus indigebūt. ꝙ ſiue ꝓpoſitio ſiue aſſumptio probationū indigebit: qͣdripartitª ē ſyllogiſmus. Qd̓ ſi neutra ē approbāda: tripartitus relinꝗt̉In hac v̓o ſnīa ⁊. M. Tullius eſſe deprehendit̉. Inrethoricis .n. ſyllogiſmos quoſdam ꝗnqꝫ partitos eē:quadri partitos alios confirmat. Quibus v̓o taliumſyllogiſmoꝝ non placet ꝑtes vltra ternarium numerū propagari. Hi propoſitionū probatiōes: atqꝫ aſſūptionū non putant in ſyllogiſmi ꝑtibus eſſe ponēdasNeqꝫ propoſitionē eſſe: de qua ſyllogiſmus pōt exiſtere: cui nō cōſentit auditor. ꝙ ſi ꝑ ſe dubia eſt: ea q̄ꝓpoſitioni dubie adiungit̉ faciens fidem eidē cui adiungitur ꝓpoſitioni: facit vt idonea ſit ſyllogiſmo: acꝑ hoc tūc incipit eē ſyllogiſmi ꝓpoſitio cū talis ꝑ probationē reddit̉: vt ex ea aliquid colligi poſſit. tūc v̓oaliquid ex ea colligi pōt: cū probationis auxilio poterit ab auditore cōcedi. Quocirca mēbꝝ quoddā: ⁊ qͣſi fulcimentū dubie ꝓpoſitionis: vel aſſūptionis probatio eē vr̄ non pars ēt ſyllogiſmi. Sed nr̄a ſnīa hispotius accedit qui tribus partibus eum conſtare ꝓnunciat. Etenim quelibet probatio que vel propoſitioni vel aſſumptioni copulat̉: propoſitionis eē: vl̓ aſſumptionis probatio dr̄. Cuꝫ igitur non ad ſyllogiſmū ſed ad propoſitionē vel aſſumptioneꝫ referat̉. cuius eſt probatio: non opꝫ eā ſyllogiſmi proprie parteꝫvideri. Nā illud ꝙ obiici pōt: nullus ignorat ꝙ partium ꝑtes ēt totius eē partes dicantur. Sed plurimūrefert vtrum ipſe ſint primitus partes totius. An inſecundaꝝ partiū poſtremitate ponantur. Amplius ſiſit per ſe nota probabilis propoſitio totus ſyllogiſmꝰꝓbatione nō indiget. Qd̓ ſi ꝑ ſe propoſitionis nullafides eſt: neceſſe eſt vt ea ꝓpoſitio quodā velut teſtīonio ꝓbationis indigeat. Non igit̉ ſyllogiſmus ꝓba-
tione in eo ꝙ ſyllogiſmus eſt indigebit: ſed ꝓpoſitioſi fide propriā deſtituta ſit. Idē ēt de aſſumptione dici pōt. Quare manifeſtū eſt eoꝝ ſnīam preponendaꝫꝙ ſyllogiſmus tribus partibus tm̄ iungitur. Preterea ſi q̄ propoſitio probationis indigeat. vt eam verafides ſeqͣtur: aliquo demōſtrabitur ſyllogiſmo. Quocirca quidem fieri poteſt: vt recte ſyllogiſmus parsſyllogiſmi ſimplicis eſſe dicatur. Ipſam .n. probationem propoſitiōis ſyllogiſmum vel ex ſyllogiſmo eſſeneceſſe eſt. His igitur terminatis de his protinus ſyllogiſmis: quorum propoſitiones in connexione poſiteduobus terminis conſtant exemplificandum videtur. Horum autem multiplex forma eſt. quattuor .n.ſunt per precedentis propoſitionis affirmationē quiſunt primi hypothetici atqꝫ perfecti. quattuor vero ꝑſequentis negationē ꝗ cuꝫ demonſtratione indigeantnon vident̉ eē ꝑfecti. Prioris vero negatiōe: ⁊ ſequētis poſitione nullus oīno ſyllogiſmus efficit̉. Oīumigit̉ taliū propoſitionum primum numerus explicet̉:vt qui fiant ex his ſyllogiſmi: facilis acꝗrat̉ agnitioSunt āt quatuor. ſi eſt. a. eſt. b. ſi eſt. a. nō eſt. b. ſi nōeſt. a. eſt. b. nō eſt. a. nō eſt. b. Ac de prioribus quideꝫſyllogiſmis atqꝫ ꝑfectis primo loco dicēdū eſt. Horū.n. primus modus eſt hic a prima veniens ꝓpoſitioneſi eſt. a. eſt. b. At ꝗ eſt. a. Eſt igit̉. b. cum .n. prima ꝓpoſitio eam conditionem preponat: vt ſi ſit. a. neceſſe ſitconſequi eſſentiaꝫ. b. termini id aſſumptio qd̓ p̄ceditaſſumit: ac ponit: dicitqꝫ. At ꝗ ē. a. Cōſequitur igiturvt ſit. b. Id .n. ex conſequentia prime propoſitionis effectū eſt: At ſi id ꝙ ſequit̉ aſſumendo ponamus: nullus efficit̉ ſyllogiſmus. Age .n. ſit hmōi conſequentiavt ſi ſit. a. ſit. b. aſſumaturqꝫ ꝙ ſequitur hoc mō. At ēb. nō cōſequitur vt ſit vel non ſit. a. Id vero clariusfiet exemplo. ſit .n. propoſitio. ſi homo eſt: animal ē: aſumaturqꝫ eſſe aīal .ſ. qd̓ ſequitur: nō neceſſe erit hominem vel eē: vel non eē. Scd̓us vero modus eſt eorum in ꝗbus prior ꝓpoſitionis pars in aſſumptionereperit̉ ꝗ venit ex ſcd̓a ꝓpoſitione ſuperius digeſta.hoc mō. ſi eſt. a. non eſt. b. at eſt. a. nō eſt igit̉. b. id .n.propoſitū fuerat ſi eēt. a. non eē. b. Sumpto igit̉ p̄cedente ꝯſequentis eſt facta concluſio. qd̓ ſi ꝯn̄s ſumaſnullus vr̄ fieri ſyllogiſmus: qꝛ nec conſequit̉ vlla neceſſitas hoc mō. ſi eſt. a. non ē. b. at non ē. b. non neceſſe eſt eē. a. vel non eē. Age .n. ſit propoſitio. ſi ē nigruꝫnon ē albū: ⁊ id ꝙ ſequitur aſſumatur. at non ē albūnon neceſſe erit eſſe nigꝝ vel non eē: qꝛ cum non ſitalbum poterit eſſe medium. ¶ Tertius vero moduseſt taliū ſyllogiſmoꝝ qui venit ex tertia ꝓpoſitionequorum in aſſumptione ponitur id qd̓ precedit hocmodo. ſi non eſt. a. eſt. b. at nō eſt. a. eſt igitur. b. igit̉hec concluſio rurſus ex conditione propoſitionis euenit. id .n. fuerat ꝓpoſitum vt ſi non eēt. a. eēt. b. ꝙ ſiconuertas ⁊ ſumas eē. b. i. ꝙ conſequitur: non neceſſeerit eē: vel non eē id qd̓ precedit. Sed huius exēpluꝫnon pōt inueniri eo ꝙ ſi ita ꝓponatur vt cū non ſit. aſit. b. nihil eē mediū videat̉ inter. a. atqꝫ. b. Sꝫ in hisſi alteꝝ nō fuerit: ſtatiꝫ neceſſe eſt eē alteꝝ. ⁊ ſi alteꝝfuerit: ſtatim neceſſe eſt alteꝝ non eē vr̄ ergo quodāmō ex cōſequenti poſito in his fieri ſyllogiſmꝰ. Sedquātū ad rei naͣm ita eſt. Quātū v̓o ad propoſitiōisipſiꝰ ꝑtinet ꝯditionē: minime conſequit̉. Qd̓ ꝗdē exhis patet qͥ ſuperius dicta ſunt. In vtriſqꝫ ſuꝑioribꝰmodis ꝯſequēti poſito nihil ex neceſſitate collectū ē.hic v̓o tertiꝰ modus quātū ad cōplexionē ꝓpōnuꝫ ꝑtinet in quo ſi id ponendo ꝙ ſequebat̉ aſſumit̉: nullū