19 0
Primus.
natur: ſit neceſſarii negatio affirmatiōi vehementeroppoſita: vt ea q̄ dicit nō neceſſe ē eē. Itē in ꝯtingētibus ſi ad eē negatio ponat̉: ſit ꝯtingens negatio vt eaq̄ dicit contingit nō eſſe. a. Si v̓o ipſi cōtingēti negatio iungat̉: ſit ꝯtingētis negatio ꝯtingēti affirmatiōivehemēter oppoſita: vt ea q̄ dicit nō ꝯtingit eē. Sedqm̄ oīs ꝓpoſitio aut vniuerſalis eſt: aut particularisaut īdefinita: aut ſingularis: ꝓpōit̉ hoc mō vniuerſalis. Oīs hō legit. ꝑticularis ſic. Socrates legit: neceſſe ē: vt ſicut in categoricoꝝ ſyllogiſmoꝝ īſtitutōe mōſtratū ē ille ſibi maxīe videant̉ oppoſite quecūqꝫ velvniuerſaliter affirmāt: ſi ꝑticulariter denegat̉: vl̓ vniuerſaliter denegēt ſi ꝑticulariter affirmet̉: ⁊ q̄ ſingulares ſūt: ſi illa ꝗdē ī affirmatōe poſita: illa v̓o ī negatione: q̄ cū vera ſint: ſi hec eadem rō ad cōtingentes⁊ neceſſarias referat̉: idē in neceſſariis ⁊ ꝯtingentibꝰinuenit̉: vt ſi quis dicat oēm. a. terminum eſſe neceſſeeſt: aliuſqꝫ negat dicens non neceſſe ē oēꝫ. a. terminūeſſe. fecit oppoſitā negationē. Et ſi dicat aliꝗs contingit oēm a. terminū eſſe: itaqꝫ aliquis neget: nō cōtingit oēm a. terminum eſſe: fecit oppoſitam negationēIn vtriſqꝫ .n. ⁊ modū remouet ⁊ ſignificationem vniuerſalitatis extinguit. Atqꝫ hoc ꝗdē in ſimplicibus ⁊categoricis ꝓpoſitionibꝰ euenire eſt: de quaꝝ naͣ diligentius ꝑſecuti ſumus in his voluminibus: q̄ in ſcd̓eeditiōis expoſitione ⁊ έρι ἕρμηνείασ inſcripſimus.Si ꝗs igit̉ ꝓpōnum oīum conditionaliū numeruꝫ q̄rat ex categoricis poterit inuenire. Ac primū in cōneris ex duabus ſimplicibus inquirendus eſt hoc mō.Nā qm̄ ꝓpoſitio ſimplex hypothetica ex categoricisduobꝰ iugit̉ vna eaꝝ vel ineſſe ſignificabit: vel ꝯtīgere eē ſimpl̓r: vel neceſſe eē dupliciter. ꝙ ſi ſūt affirmatiue ꝗnquies affirmatiua enijciatione ꝓponēt̉. Sedqm̄ oīs affirmatio hꝫ oppoſitā negationem. rurſusꝗnquies negatiua enūciatio poterit ꝓnunciari. Erūtigit̉ in prīa ꝓpoſitōe q̄ vna ꝑs ē hypothetice ꝓpōnesin negatiōe. ⁊ affirmatione cōſtitute modoꝝ ꝓpōnes.decē. Scd̓a ēt ꝓpoſitio que pars eſt hypothetice totidē affirmationibꝰ ⁊ negationibꝰ ꝓponipōt. Eruntigit̉ eius quoqꝫ enunciatiōis decē. Sed cuꝫ prima ꝓpoſitio ſcd̓e ꝓpoſitioni quadā cōſequentia copulet̉:vt vna hypothetica fiat oēs decē affirmatiue: ⁊ negatiue ꝓpōnes oībus decē affirmatiuis negatiuiſqꝫ ꝓpoſitionibus applicabunt̉. Itaqꝫ complexe centū oēsefficiūt ꝓpōnes he que connexe ex ſimplicibꝰ coniūgunt̉. Scd̓m hunc modū pōt ꝓpoſitionum numerꝰinueniri in his ꝓpōnibus que ex categorica ⁊ hypothetica copulant̉: vel q̄ ex duabus conditionalibus fiunt. Nā q̄ ex cōditionali ⁊ categorica cōſtant: vel e diuerſo ex tribꝰ categoricis iūcte ſūt. ꝙ ſi duaꝝ īter ſe p̄dicatiuaꝝ affirmatiōe vel negatione cōplexio vel eſſevel neceſſario: vel ꝯtingēter eē ꝗnqꝫ modos centū efficit ꝯpl̓ones: qm̄ tertia ꝓpoſitio vel affirmatiua eritvel negatiua: ⁊ ſi affirmatiua ꝗnqꝫ modis vel ineſſeſignificās: vl̓ neceſſario ineſſe dupl̓r vel ꝯtingēter ineſſe dupl̓r. Itēqꝫ totidē negabitur modis ſimul n̄ amplius qͣꝫ decies ꝓponet̉. Quo ſit vt tertia ꝓpoſitio cūduabꝰ ſuꝑioribus centū inter ſe modis copulatis atqꝫꝯplexis iūcta atqꝫ cōmiſſa mille oēs faciat ꝯpl̓ones.Centū nāqꝫ duaꝝ propoſitionum modi cum decē modis tertie propoſitionis cōplicat mille modos perficiunt. Decies .n. centū mille ſunt. Rurſus qm̄ duabushypotheticis iuncta conditionalis quattuor categoricis copulat̉: ⁊ due inter ſe prime categorice centu cōplexionibꝰ iungebāt̉: neceſſe eſt vt poſteriores quoqꝫ
due centū ꝯplexionibus connectantur. ꝙ ſi centuꝫ ſuperioꝝ propoſitionū categoricaruꝫ modi centu poſterioꝝ categoricaꝝ modis complicent̉: fient decē miliamodi cōplexionū. In illis autem ꝓpoſitionibus quetribus variant̉ figuris: ſiquidē medius terminꝰ ſimiliter ⁊ in prīa ⁊ ī ſcd̓a hypothetica proponatur: milleerunt cōplexiones ad earum ſimilitudineꝫ: q̄ ex tribꝰcategoricis cōnectuntur. Tunc .n. vnus atqꝫ idē terminus in vtriſqꝫ tres neqꝫ ampliꝰ faciet enunciatōesSimil̓r .n. in vtriſqꝫ proponitur hoc modo. ſi eſt. a. ē.b. ſi eſt. b. eſt. c. hic. n. b. terminus ⁊ ad. a. terminum ⁊ad. c. poſitus eſt ineſſe ſignificās. Idē in neceſſariis ⁊contingētibus intelligendū ē. at ſi ita proponat̉. ſi eſta. eſt. b. ⁊ ſi neceſſe eſt eſſe. b. eſt. vel non eſt. c. due propoſitiōes cōditionales .i. qͣttuor p̄dicatiue fiūt. Quoſit vt ẜm eas q̄ ex p̄dicatiuis quattuor connectuntur:decē milia faciunt ꝯplexiones atqꝫ hi numeri tam inprima qͣꝫ in ſcd̓a vel tertia ſunt inſpiciendi figura. Etnos ꝗdē quātus eē ꝓpoſitionū numerus poſſet aſcripſimus nunqͣꝫ tn̄ diſſimiliter terminus medius enunciatur. Nāqꝫ vt fiat extremoꝝ concluſio mediꝰ terminus intercedit: cuius cōitas extrema coniungit. Qd̓ ſimediꝰ diuerſis modis in vtraqꝫ ꝓpoſitione dicat̉: neccōnectuntur extrema. atqꝫ ideo nec ſyllogiſmus ꝗdeꝫfieri vllus pōt: cū preſertim nec vna quidē propoſitiodici poſſit in qͣ medius terminꝰ diſſimiliter enunciat̉Longe āt multiplex numerus propoſitionū exiſteretſi ineſſe ſignificātes ⁊ neceſſarias ⁊ ꝯtingentes affirmatiuas negatiuaſqꝫ ꝓpōnes per vniuerſales ⁊ ꝑticulares vel oppoſitas: vel ſubalternas variemꝰ. ſꝫ idnō conuenit qꝛ conditionaliū termini propoſitionumindefinito maxīe enunctantur mō. Atqꝫ ideo ſuperuacuū iudicaui determinataꝝ ẜm quantitatem propoſitionū q̄rere multitudinē: cum determinate cōditionales poni nō ſoleāt: fere aūt hypothetice propoſitiōesnec ꝑ neceſſitatē quidē vel per contingens enunciāt̉ſed ille maxime in vſū collocutionis ducūt̉: q̄ ineſſe ſignificant. Oēs v̓o neceſſariam conſequentiaꝫ tenerevolunt: ⁊ q̄ ineſſe ſignificant: ⁊ ꝗbus neceſſitas addit̉⁊ ꝗbus predicatio poſſibilitatis aptatur. hec .n. terminis applicatur. Neceſſitas v̓o hypothetice ꝓpōnis ⁊ratio eaꝝ propoſitionū: ex quibus iungunt̉ inter ſe cōnexiones conſequentiā q̄rit: vt cum dico. Si Socrates ſedet ⁊ viuit: neqꝫ ſedere eū: neqꝫ viuere neceſſe ēSꝫ ſi ſedet: neceſſe ē viuere. Itē cū dicimꝰ ſi ſol mouetur: neceſſario venit ad occaſū: tātūdē ſignificat qͣꝫtūſi ſol mouet̉ veniat occaſum. Neceſſitas .n. propoſitionis in conſequentie immutabilitate conſiſtit. Itē cuꝫdicimus ſi poſſibile ē legi libꝝ: poſſibile eſt ad tertiūverſuꝫ ꝑuenire. Rurſus neceſſitas conſequētie ſeruata eſt. Nā ſi poſſibile eſt legi libꝝ neceſſe eſt id poſſibile eē: vt ad tertiū verſuꝫ perueniatur. Opponūt̉ aūthypotheticis ꝓpoſitionibus ille ſole q̄ earuꝫ ſubſtantiā perimunt. Subſtātia v̓o propoſitionū hypotheticarum in eo eſt: vt eaꝝ conſequentie neceſſitas valeat ꝑmanere. Si ꝗs ergo recte conditionali repugnabit: id efficit vt eaꝝ deſtruat ꝯſequentiā: veluti cū itadicimus. fi eſt. a. eſt. b. nō in ea repugnabit ſi mōſtretaut nō eē. a. aut nō eē. b. ſed poſito quidē. a. on̄dit nōſtatiꝫ conſeꝗ eē. b. ſꝫ poſſe eē. a. etiā ſi. b. terminꝰ nonſit: ſꝫ ſi negatio ſit: conditionalis eodem deſtruet̉ mōvt cū dicimus ſi eſt. a. b. non eſt. Non on̄dendum eſtaut nō eē. a. aut. b. eē ſed cū ſit. a. poſſe eē. b. terminūSunt āt hypothetice propoſitiones alie quidem affirmatiue: alie negatiue: ſꝫ de his nūc loquor q̄ in cō