Liber.
illud dr̄ ei cōſequentie q̄ inter. a. ⁊. b. ē eā eē ꝯn̄tiamcomitē q̄ ē inter. c. ⁊. d. ita vt ſicut ſeꝗt̉ poſito. a. eē. b.cōſeqͣt̉ ſine dubio. c. poſito eē. d. ¶ At in his ꝓpōnibꝰq̄ ex ſimplici ⁊ hypothetica conſiſtunt illa rōne conditio conſequētie ſequat̉ vel conditione conſequētie ꝓpoſitio comitat̉. Nā cum dicimus ſi ē. a. cum ſit. b. eēc. id intelligi volumꝰ ei ꝓpōni ꝑ quā dicimus. ſi ē. a.conſeꝗ eā conditionē per quā dicimus cū ſit. b. eē. c.i. vt ſi ē. a. neceſſe ſit. b. termino comitē eē. c. terminūcū v̓o dicimꝰ ſi cū ē. a. b. eſt. c. eē nihil aliud intelligivolumus niſi duaꝝ inter ſe cōſequētiā ꝓpōnū alterius ꝓpōnis conſeꝗ veritatē: vt ſi habeāt inter ſe cōſequentiā. a. atqꝫ. b. neceſſe ſit hāc conditionē cōſequētie ꝓpōnis eiꝰ ꝑ quē dicimus eē. c. conſequi veritatē.i. ſi neceſſe ē. a. poſito eē. b. neceſſe ē ēt. c. eē. Similes.igr̄ ſyllogiſmi fient eaꝝ ꝓpōnum q̄ ex ſimplicibus eteaꝝ q̄ nō ex ſimplicibus vtriſqꝫ iungunt̉. Eaꝝ vero q̄ex vna ſimplici ⁊ ex altera hypothetica copulant̉. diuerſi ꝗdē a ſuꝑioribus ipſi tn̄ īter ſe ſimiles fiūt. nec īter ē vtꝝ prima hypothetica: ſcd̓a ſit ſimplex an econuerſo prīa ſimplex ſcd̓a hypothetica ad ſyllogiſmorūmodos niſi forſitā ad ipſiꝰ tm̄ ordinis ꝯmutationē. cūigr̄ demōſtrata fuerit eaꝝ ꝓpōnū q̄ ex ſimplicibꝰ cōſtant rō ſyllogiſmoꝝ demōſtrata vr̄ eē eaꝝ quoqꝫ ꝓpoſitionū q̄ hypotheticis cōmittunt̉: ⁊ cum quarū libet eaꝝ ꝓpoſitionū q̨̄ ex ſimplici ⁊ hypothetica ꝯſtātſyllogiſmoꝝ naͣ perſpecta ē etiam conuerſi ordinis ꝓpoſitionū naͣ quales faciat ſyllogiſmoo on̄dit̉. Eſt ētſpēs aliaꝝ ꝓpoſitionū in cōnexione poſitaꝝ: q̄ mediaquodāmodo ſit eaꝝ propoſitionū q̄ ex hypotheticisſimplicibuſqꝫ ꝯiungunt̉: ⁊ eaꝝ q̄ ex duabus hypotheticis copulant̉. Nā ſi ad numeꝝ reſpicias propoſitionū quaſi ex tribus terminis cōſtant ⁊ ſi ad cōditionales aīum referas quaſi ex duabus cōditionalibus vident̉ eē cōpoſite q̄ medietas euenit. idcirco qm̄ vnusin his terminus cōis vtriſqꝫ ꝯditionalibꝰ inuenitur.Proponūt̉ v̓o he vel ꝑ primā figurā vel per ſcd̓amvel per tertiā. Per primā hoc mō. Si eſt. a. eſt. b. ⁊ ſiē. b. eſt. c. igit̉. b. in vtriſqꝫ numerat̉ ⁊ ſunt ꝗdeꝫ trestermini hī eſt. a. eſt. b. eſt. c. due v̓o conditionales hocmō. ſi eſt. a. ē. b. ſi ē. b. ē. c. Nāqꝫ. b. vtriſqꝫ cōis ē atqꝫideo inter has ꝓpōnes q̄ ex tribus terminis: ⁊ eas q̄ex quattuor componunt̉ medie ſunt hmōi ꝓpōnes.Per ſcd̓am v̓o figuram proponit̉ hoc mō. Si eſt. a. ēb. ſi nō eſt. a. eſt. c. Per tertiā figurā ſic ſi eſt. b. eſt. a.ſi eſt. c. non ē. a. Ac de connexis quideꝫ iſta ſufficiant.¶ Diſiunctiue vero propoſitiones ſemper ex cōtrariisconſtāt: vt hoc. aut eſt. a. aut. b. eſt. altero .n. poſito alteruꝫ tollitur ⁊ interempto altero alteꝝ ponitur. Nāſi eſt. a. non eſt. b. Si non eſt. a. eſt. b. Eodem modo ētſi ſit. b. non erit. a. ſi non ſit. b. erit. a.¶ His igitur expeditis ad cōnexas reuertamur ī illis.n. ꝓpo ꝓpōnem: vel cōditio cōditionē: vel ꝓpoſitioconditionē: vel cōditio ꝓpōnem ſequitur. dicendū ēigit̉ q̄ ꝓpōnes quaꝝ ꝓponum cōſequentes eſſe videntur qͥ contrarietatis mō qͣꝫ longiſſime a ſe differant.Que v̓o oppoſitionis ꝯͣdictione diſſentiant: Simplicium nāqꝫ .i. predicatiuaꝝ propoſitionū alie p̄ter modū proponunt̉. alie cū modo. preter modū vero q̄ purum eſſe ſignificant hoc mō dies eſt. Socrates phuseſt: ⁊ que ſimiliter proponunt̉. q̄ vero cū mō ſunt itaꝓponūtur. Socrates vere phus eſt. Hic .n. vere modus eſt ꝓpoſitionis ſed maximas ſyllogiſmoꝝ faciūtdr̄ias: he ꝓpoſitiones cum mō enunciate: ꝗbus neceſſitatis aut poſſibilitatis nomen adiungit̉ neceſſitatis
cum dicimus hoc modo. ignem neceſſe eſt calere. poſſibilitatis vt cū ita proponimus poſſibile eſt a grecisſuꝑari troianos. Quo ſit vt oīs propoſitio aut ineſſeſignificet: aut ineſſe neceſſario: aut cum non ſit aliꝗd:tn̄ enunciet poſſe contingere. quaꝝ quidem ea que ineſſe ſignificat ſimplex eſt: neqꝫ in vllas partes aliasdeduci poteſt. Ea v̓o que ex neceſſitate aliꝗd ineſſe ſignificat: tribꝰ dr̄ modis. vno ꝗdē quo ei ſimilis eſt ꝓpoſitioni q̄ ineſſe ſignificat: vt cū dicimus neceſſe eſtSocratē ſedere: dū ſedet. Hec .n. eandē vim obtinetei q̄ dicit Socrātes ſedet. Alia v̓o neceſſitatis ſignificatio eſt: cum hoc mō proponimus: hoīem neceſſe eſtcor hēre dum eſt atqꝫ viuit. hoc .n. ſignificare vr̄ hecdictio non: qm̄ eum neceſſe eſt tādiu habere quādiufuerit ille qui hꝫ. Alia vero neceſſitatis ſignificatio ēvniuerſalis ⁊ propria que abſolute predicat neceſſitatem: vt cū dicimus: neceſſe eſt deum immortalem eē:nulla conditione determinationis appoſita. poſſibileaūt idem tribus dr̄ modis. Aut .n. qd̓ eſt poſſibile eēdr̄: vt poſſibile eſt Socratem ſedere duꝫ ſedet: aut qd̓omni tꝑe contingere pōt: dum ea res ꝑmanet cui aliquid cōtingere poſſe proponit̉: vt poſſibile eſt Socratē legere. Quādiu .n. Socrates eſt pōt legere. Itempoſſibile eſt ꝙ abſolute omni tꝑe contingere pōt: vtauem volare. Ex his igr̄ apparet alias propoſitioneseſſe ineſſe ſignificantes alias neceſſarias: alias contingentes atqꝫ poſſibiles. quaꝝ neceſſariaꝝ contingentiumqꝫ cū ſit trina partitio ſingulare ex hiſdē partitionibus ad eas q̄ ineſſe ſignificant referunt̉. Reſtātigit̉ due neceſſarie ⁊ due contingentes: q̄ cum ea q̄ ineſſe ſignificat numerate. 5. oēs propoſitionū faciuntdr̄ias. Oīum vero haꝝ propoſitionū alie ſunt affirmatiue: alie negatiue. Affirmatiua ineſſe ſignificanseſt q̄ dicit Socrates eſt. Negatiua que proponit. Socrates non ē. Neceſſariaꝝ v̓o propoſitionū affirmatiuaꝝ due vident̉ eē negatiōes vna ꝯͣria: altera v̓o oppoſita. Eius nāqꝫ q̄ dicit neceſſe eſt eē. a. quolibet mōex vtriſqꝫ qui dicti ſunt: aut ea eſt negatio qͥ dicit: neceſſe eſt nō eē. a. aut ea q̄ dicit nō neceſſe ē eē. a. Quarū quidē ea q̄ dicit: neceſſe eſt nō eē. a. ꝯͣria eſt ei q̄ dicit: neceſſe eſt eē. a. Utreqꝫ .n. falſe poterunt inueniri:veluti cū dicimus neceſſe eſt Socratē legere: neceſſeeſt Socratem non legere vtraqꝫ mentit̉. Nam ⁊ cuꝫlegit non ex neceſſitate legit: ⁊ cū non legat nulla nelegat neceſſitate conſtringit̉. Sed eſt vtrūqꝫ poſſibile. At v̓o ei q̄ dicit nō neceſſe eē. a. oppoſita eſt ei queproponit neceſſe eſt eē. a. vna. nō. ſemꝑ vera eſt ſemper falſa altera reperit̉. In cōtingentibus v̓o atqꝫ īpoſſibilibus eadē ratio eſt. huic .n. que dicit contingiteſſe. a. tū ea videt̉ obiecta que dicit: contingit nō eē.a. tum ea q̄ proponit non contingere eſſe. a. Atqꝫ eaquidē que dicit contingit non eſſe. a. cōtingens negatio nuncupat̉ vtraqꝫ eē pōt cuꝫ ea affirmatione quedicit. contingit eſſe. a. veluti cū dicimꝰ cōtingit ſedereSocratem: contingit nō ſedere Socratem: Et he ꝗdem non dicuntur eſſe ꝯͣrie qm̄ ſimul vere eſſe pn̄t.At v̓o oppoſite ſunt quotiēs ip̄m cōtingens negatur:vt ſi aduerſus eam q̄ dicit cōtingit. eē. a. ea opponat̉qͥ dicit non contingit eſſe. a. Id .n. iſta ſignificat oīnonon poſſe cōtingere. q̄ cum ita ſint cūqꝫ ineſſe ſignificantes ꝓpoſitiones preter vllum dicunt̉ moduꝫ: hisad eſſe iuncto aduerbio negatiuo negatio plena ꝑficitur. Que v̓o cū modo ꝓferūtur ſi neceſſarie ſūt ⁊ adeē negatio iungat̉: vt ea q̄ ⁊ neceſſe ē non eē: ſit neceſſaria negatio. Si vero ipſi neceſſario negatio preponatur: