Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
185v
Einzelbild herunterladen
 

Liber.

propoſitio ſibi conuertitur vt ſit quoddam bonū virtus ē particulariter: particularis ſyllogiſmus cōcluſioqꝫ colligit̉ ex duabª vl̓ibus affirmatiuis. Eius ꝟoforma talis ē. A. terminus ī. b.. b. terminus ī. c.igitur. c. terminus in quodam. a. vt eſt.Omne iuſtum bonum eſt.Omnis virtus iuſta eſt.Quoddam bonum virtus eſt.Per cōuerſionē v̓o refractionēqꝫ dicunt̉: qm̄ vniuerſaliter colligebat̉ cōuerſū ꝑticulariter collectū ē. Sextus modꝰ ē pͥme figure qui ſit ex vl̓i negatiua:vl̓i affirmatiua vniuerſalē cōcluſionē cōuerſionemcolligēs. ſi. a. terminꝰ ī nullo. b. fuerit. b. v̓o terminus: ī omni. c. termino fuerit poſſet equidē colligiqm̄ terminꝰ. a. ī nullo. c. termino ē. Sed qm̄ vniuerſalis negatiua conuertitur dicimus quoniam. c. terminus in nullo. a. termino eſt: vt ſit hoc modo.Nullum bonum malum eſt.Omne iuſtum bonum eſt: poſſet colligiNullum iuſtum malum eſt. ſed ex his per conuerſionem colligimus. Nullum malum iuſtum eſt. Septimus modus eſt prime figure qui ex vniuerſali affirmatiua particulari affirmatiua per cōuerſio particularē colligit affirmatiuā. Si enī fuerit. a.terminus in. b.. b. terminus de quodā. c. terminopredicet̉. poteſt. a. terminus de quodā. c. termino predicari. Sed qm̄ particulare affirmatiuū ſibi ipſi conuertit̉ cōuerſionē ſit cōcluſio: dicetur. c. terminuꝫde quoddā. a. termino p̄dicari: vt ſit ſic. Omne bonūvirtus eſt: quoddā iuſtū bonū ē. Poſſet etiā concludi qm̄ quoddā iuſtū virtus ē. Sed qm̄ particulare affirmatiuū cōuertitur: dicimus qm̄ quedā virtꝰ iuſtaeſt. Octauus modus ē pͥme figure: quotiēs ex vniuerſali affirmatiua: vniuerſali nagatiua particulariter colligitur. Si enī. a. terminus de. b. terminop̄dicatus fuerit. b. ꝟo terminus de nullo. c. terminop̄dicetur: poſſet colligi qm̄. a. terminus de nullo.c. termino p̄dicat̉. āt poſſit ī reſolutorijs dictūē. Sꝫ qm̄ vl̓is negatiua ſibi ipſa cōuertit̉. Pōt dicicōuerti: qm̄. c. terminꝰ de nullo. b. termino predicat̉.b. ꝟo terminꝰ de quodā. a. termīo dicit̉: qm̄ vniuerſalis affirmatiua particulariter ſibi ipſa cōuertit̉: qͣre.c. terminꝰ de quodā. a. termino p̄dicabit̉: vt ſit ſic. bonū iuſtū ē: nullū malū bonū ē: poſſet colligiqm̄ nullū malum iuſtum ē. Sed conuertitur ſic.Nullum bonum malum eſt.Quoddam iuſtum bonum eſt.Quoddam igitur malum non eſt. Nonꝰ modꝰ ē pͥme figure ex particulari affirmatiua vniuerſali negatiua ꝑticularē colligit negatiuā cōuerſionē. Si enim. a. terminꝰ de quodā. b. termino. b. ꝟo terminꝰ de nullo. c. termino p̄dicat̉: pōtꝗdē dici quoniam. a. terminus de quodam. e. termino non predicetur. Cur aūt poſſit hoc quoqꝫ: ī reſolutorijs diximꝰ: ſed qm̄ vniuerſalis negatiua ꝯuerti pōt: dicetur qm̄. c. terminꝰ de nullo. b. terminodicatur:. b. terminus de quodā. a. predicatur. c. igit̉terminus de quodam a. p̄dicabitur: vt ſit ſic.Quoddam bonum iuſtum eſt.Nullum malum bonum eſt.Quoddam igitur iuſtum malum non eſt. Expeditis igitur nouem prime figure modis ad ſecūde figure quatuor modos veniamus. Illud tm̄ cōſtet quēadmodum in prima figura per nouem ſupradictos modos affirmatiua vl̓is: negatiua vl̓is: af-

firmatiua particularis: negatiua particularis: īcluſione colligit̉. In ſecūda figura affirmatiuā neqꝫgeneralē: neqꝫ particularem poſſe colligi. ſed tm̄ velparticulariter vel vniuerſaliter ſolas colligi negatiuas. Nullus lapis ſenſibilis ē: cōuerſa: nullū ſenſibile lapis eſt. Omne animal ſenſibile eſt. Manet: omneaīal ſenſibile ē. Nullū animal lapis eſt. Manet: nul animal lapis ē. Eſt aūt ſecūde figure modus pͥmꝰhic quotiēs ex vniuerſali negatiua: vniuerſali affirmatiua vniuerſalis negatiua colligitur. ſi eniꝫ. a. terminus de nullo. b. termino de. c. termino p̄dicet̉.b. terminꝰ de nullo. c. termino predicabit̉. Sit enim.a. bonū: ſit. b. malū. c. iuſtū. Si quis igitur ſic dicat:nullū malū bonū ē. iuſtū bonū ē: cōcludit: nullūiuſtū malū ē. Liquet igit̉ maiorē extremitatē de minore ī cōcluſiōe p̄dicari. Sꝫ oēs: ſecūde figure ſyllogiſmi qͣꝫuis veri ſint ex ſeipſis ꝓbant̉: ſed ex pͥmefigure modis īplētur. Nāqꝫ ſi. a. terminꝰ de nullo. b.termino p̄dicet̉. c. termīo ſit: nōdū ꝓbatū ē: qm̄. b. terminꝰ de nullo. c. termino p̄dicet̉. Sꝫ ſi ꝗs exiſto ſecūde figure pͥmo ẜꝫ modū faciat ꝯuerſio totꝰ ſyllogiſmꝰ cōcluſioqꝫ ꝓbata ē. Si ꝗs .n. ī hocſyllogiſmo ē. a. terminus ī nullo. b. idē. a. terminus de. c. p̄dicat̉. a. b. ꝓpōnē ꝯuertat: vt faciat.b. a. oīs vl̓is negatiua ꝯuertit̉. Si ꝗs igit̉ dicatqm̄. a. terminꝰ de nullo. b. termino p̄dicat̉:. b. igit̉de nullo. a. termino p̄dicabit̉. Sꝫ. a. de. c. terminop̄dicabit̉. Fit igit̉ pͥme figure ſecūdꝰ modꝰ ex vl̓ i negatiua: vl̓i affirmatiua: vl̓em colligēs negatiuā: vt ſitcōcluſio. De nullo igit̉. c. termino. b. p̄dicabit̉. Hisigit̉ cōuerſiōibꝰ oīs ſecūde tertie figure ſyllogiſinꝰcōcluſioqꝫ colligit̉ ꝓbat̉. Atqꝫ qm̄ ex ſeip̄is nonſūt ꝓbati niſi ex ſuꝑioribꝰ cōprobēt̉ .i. pͥme figure modis: ꝗcūqꝫ ī ſecūda vel tertia figura inuentus fueritimperfectus vocatur ſyllogiſmꝰ. Secūdus v̓o modus ſcd̓e figure ē quotiēs ex vniuerſali affirmatiuavniuerſali negatiua cōmutatis ordinibꝰ vniuerſalibus rurſus negatiua cōcludit̉. Si enī. a. terminꝰ in. b. termino fuerit de nullo. c. termino p̄dicet̉. b.terminꝰ de nullo. c. termino p̄dicabit̉. Sit enī. a. bo. b. iuſtū. c. malū. Si ꝗs igit̉ ſic dicat. Omne iuſtūbonū eſt. nullū malū bonuꝫ. concludit nulluꝫ igiturmalū iuſtū ē. Sꝫ hec cōplexio cōiūctioqꝫ ꝓpōnū dupliceꝫ cōuerſioneꝫ habet. Oſtendit̉ eniꝫ de ſecundome figure ſic Naꝫ ſi. a. terminꝰ in omni. b. termino ē de nullo. c. termino p̄dicabit̉: hec vl̓is negatiua cōuertit̉. Erit igit̉ vt. c. terminꝰ de nullo. a. termi p̄dicet̉ ſi ita ē: erit huiuſmodi ſyllogiſmꝰ. c. terminꝰ de nullo. a. termino p̄dicat̉. a. terminꝰ in omnib. termino ē. c. igit̉ terminus de nullo. b. termino predicabit̉. Ecce vna cōuerſio facta ē ꝓpoſitionis negatiue. Sꝫ qm̄ diximꝰ concludi. c. in nullo. b. ſed. b. innullo. c. termino hic vl̓is cōcluſio negatiua cōuertit̉.Et ſicut cōcluſū eſt. c. terminū de nullo. b. terminodicari: ita cōcludit̉ de nullo. c. termino. b. terminū pdicari. Tertiꝰ modꝰ ſecūde figure ē: quotiēs ex vl̓ īnegatiua particulari affirmatiua ꝑticularis negatiua colligit̉. Si enī. a. terminꝰ de nullo. b. terminop̄dicet̉ in quodaꝫ. c. termino fuerit. b. terminus dequodā. c. termīo p̄dicabit̉. Sit enī. a. bonū. b. ma. c. iuſtū. Si ꝗs igit̉ ſic dicat. nullū malū bonū eſt.quodā iuſtū bonū ē: ꝯcludat neceſſe ē: quoddā iuſtūmalū ē. Hic quoqꝫ ſyllogiſmus cōuerſionē hoc ꝓbat̉. ſi. a. terminꝰ de nullo. b. termino p̄dicat̉.. b. terminꝰ de nullo. a. termīo p̄dicabit̉. Sꝫ. a.terminus