Primus

non poteſt. hoc autem dico euenire: ꝙ lucere equiuoce ⁊ ad lucerne lumen: ⁊ ad ſoliſ dicitur. āplius ſi alid̓⁊ aliud in ſubiectis ⁊ predicatis tempuſ fuerit: veruꝫfalſumqꝫ inter ſe affirmatio negatioqꝫ non diuiduntnam ſi quis dicat ſocrates ambulat ⁊ reſpondeaturſocrates non ambulat poſſunt vtreqꝫ vere eē. poteſtfieri enim vt ſocrates alio tempore ambulet: alio tempore non ambulet: ſed aut ſtet aut ſedeat: aut quodlibet aliud. in talibus ergo propoſitionibus quales ſūt:ſocrates ambulat. Socrates non ambulat: ille interſe verum falſumqꝫ diuidunt que ad idem ſubiectumad idem predicatum ad idem tempus dicuntur. Sūtetiaꝫ alie que contradictorie dicuntur que ſunt huiuſmodi: quotiens affirmationem vniuerſalem tollit negatio particularis: vt eſt omnis homo iuſtus eſt: noneſt omnis homo iuſtus: ⁊ rurſus nullus homo iuſtuseſt: ⁊ quidam homo iuſtus eſt. in his enim vniuerſalis determinatio tollitur. ſed de his alias. Et quoniādictum eſt ⁊ de his que eodem ordine participant: dicamus nūc de his que ad ordinis commutationē participant. Earum quoqꝫ propoſitionum: que ad cōmutationem ordinis participant duplex modus eſt. Eſtenim per contrapoſitionem conuerſio: ut ſi dicas omnis homo animal eſt. omne non animal non homo ē.ſimplex conuerſio eſt vt ſi dicas. omnis homo riſibile⁊ omne riſibile homo. ſed in illis terminorum tantuꝫcommutatio conuerſionem facit: ī quibus neqꝫ predicatum ſubiecto: neqꝫ ſubiectum predicato habundatIn hac enim propoſitione que dicit omnis homo riſibile. homo ſubiectum riſibile predicatum equam viꝫhabent ⁊ ideo conuerti poteſt: vt riſibile ſit ſubiectū⁊ homo predicatum: ⁊ dicatur omne riſibile homo. īquibus vnus terminus alio habundauerit: conuertipropoſitio non poteſt. Nam ſi dicas omnis homo animal eſt vera eſt: non tamen poteſt fieri: vt conuerſahec propoſitio terminis cōmutatis vera ſit. falſum ē.enim dicere omne animal homo. Sed hoc cur euenitquia homine animal habundat. Illa vero conuerſio:que per contrapoſitionem ſit: hoc modo fit. quotiēsquod in affirmatiua ſubiectum fuerit: idem mutatuꝫ⁊ factum predicatum ad negatiuam particulam ponitur vt eſt omnis homo animal eſt. Hic homo ſubiectum eſt ⁊ ad hoc animal predicatur. Si vero quis ꝑcontrapoſitionem cōuertat: ⁊ faciat animal ſubiectūhominem predicatum: ⁊ ad hominem particulam negatiuam ponat hoc modo faciet. Omne. non animalnon homo eſt: ⁊ erit iſta conuerſio omnis homo animal eſt: omne non animal nō homo eſt. ſed de his poſterius tractabimus: nunc ad ſimplices reuertamur.Cum igitur ſint quattuor propoſitiones. quarum duevniuerſales ſūt ideſt affirmatiua ⁊ negatiua: due vero particulares ideſt affirmatiua ⁊ negatiua particularis affirmatiua ⁊ vniuerſalis negatiua commutatiſterminis ſibi ipſa conuertitur. Cōuertuntur autē illevt dictum eſt) quotiens commutatis terminis: vel ſimul vere ſunt: vel ſimul falſe. Naꝫ ſi quis dicat quidāhomo animal eſt vera eſt: Conuerſio vero eius: queeſt quoddam animal homo eſt vera eſt. Item quidāhomo lapis eſt falſa eſt quemadmoduꝫ conuerſio eiꝰquidam lapis homo eſt: ⁊ iſta falſa eſt. Et igitur particularis affirmatiua que commutatis terminis ſibiipſa conuertitur. Idem vero patitur vniuerſalis negatio. Si quis enim dicat nullus homo lapis eſt veraeſt Poteſt conuerti nullus lapis homo. nam ⁊ iſta vera eſt. Item nullus homo rhetor eſt: falſa eſt: ⁊ eiꝰ cō

uerſio nullus rhetor homo eſt. falſa ē. In quatuor igitur his propoſitionibus due tantum contraiacentesſibi ipſe conuertuntur. id eſt particularis affirmatiua⁊ vniuerſalis negatiua. Alie vero due ſibi ipſis nō cōuertuntur. Naꝫ neqꝫ vniuerſalis affirmatio: neqꝫ ꝑticullaris negatio ſibi ipſa conuertitur. Si quis eniꝫ dicat. Omnis homo animal eſt vera eſt. Si quis veroconuertat. omne animal homo: falſum eſt. Non igit̉ſibi ipſi conuerti poteſt. quoniam conuerſa prioris veritatem non recipit. Neqꝫ vero particularis negatioſibi ipſi conuertitur. Naꝫ ſi quis dicat quidam homogrammaticus non eſt: vera eſt. ſi vero conuertat: quidam grammaticus homo nō eſt falſa eſt. Omnis enīgrammaticus homo eſt. Repetendum eſt igitur a capite: ꝙ cū qͣttuor propoſitiōes ſint affirmatio vniuerſalis: negatio vniuerſalis: affirmatio particularis: negatio particularis: particularis affirmatio: ⁊ vniuerſalis negatio que contraiacētes ſunt. ſibi ipſis cōuerti poſſunt. Uniuerſalis vero affirmatio ⁊ particularis negatio: que ipſe contraiacentes ſunt nunquā poſſunt. Nec hoc nos turbet ꝙ quedam affirmationesvniuerſales: ⁊ quedam particulares negationes conuerti poſſunt. Poteſt eniꝫ dici omnis homo riſibiliseſt: omne riſibile homo eſt. ⁊ vtreqꝫ vere ſunt. Et iterum omnis homo hinnibilis eſt. falſa eſt. ⁊ omne hinnibile homo. hec quoqꝫ falſa eſt. Iteꝫ in particularinegatione. quidam homo nō eſt lapis: vera eſt: ⁊ quidam lapis non eſt homo: vera eſt. Item quidam homo non eſt riſibile falſa eſt: quidam riſibile homo nōē rurſus hec quoqꝫ falſa eſt. ergo videntur poſſe vniuerſales affirmationes ⁊ particulares negationes cōuerti ⁊ conuertuntur quidem: ſed non vniuerſaliter.Generaliter autem dico propoſitiones poſſe conuerti. quotiens vniuerſaliter in omnibus conuertuntur.Iſte autem in duabus ſolis materiebus conuerti poſſunt. Si quis enim propriuꝫ cuiuſlibet ſpeciei ad ip̄aꝫſpeciem cuius eſt proprium velut ad ſubiectum predicet. poteſt conuertere. Nam quia riſibile proprium ēhomini: ſi predices riſibile ⁊ ſubijcias hominem: vteſt omnis homo riſibile eſt: potes iterum ſubijcere rioſibile ⁊ hominem predicare: vt ſi dicas omne riſibilehomo. In illis vero ſimul falſe ſunt generalium affitmationum conuerſiones in quibus id quod predicat̉ad ſubiectum nullo tempore dici poteſt. vt ſi quis dicat omnis homo lapis eſt falſa eſt. Et iterum omnislapis homo eſt falſa eſt hec. Quoniam nullo tempore neqꝫ homo lapis neqꝫ lapis homo predicabitur. inparticularibus negatiuis contrarium eſt. nam cū falſe ſunt: cū propriuꝫ ſubiectum eſt aut predicatū: vt ſiquis dicat. Quidam homo riſibile non eſt: falſum eſtItem quoddam riſibile homo nō eſt. ⁊ hec quoqꝫ falſa eſt. In illis vere ſunt: quando id quod affirmandonullo tempore vere predicari poteſt ad ſubiectum predicant. vt ſi dicas quidam homo lapis non eſt vera ē.Iterum quidam lapis homo non eſt vera eſt. Ergovniuerſales affirmationes tum ſibi conuertuntur. vtvere ſint: cū ꝓpriū p̄dicāt: tū ſibi cōuertuntur: vt falſe ſint cum id quod nullo tempore ad ſubiectum veredici poteſt predicat̉. Itē ī particularibus negatiuis:tū falſe ſunt: cum ꝓpriū predicant: tum vere: cum idquod nullo tēpore vere dici pōt: predicant. In his ergo ſolis conuerti poſſunt iſte. In alijs v̓o cōuerti nōpoſſunt. Atqꝫ iō vniuerſal̓r nō cōuertuntur remanetergo ī alijs rebus oībus vt ſuperius dictum eſt: nonconuertuntur: hoc vero ꝑſpiciendū eſt. qd̓ particula