Liber

placitum cum tempore cuius pars nulla extra ſignificatiua eſt. ⁊ quia quedam vox ſignificatiua ad placi7 tum cum tempore cuius pars nihil ſignificat vt nonalbet. Non albet enim quod cum non iunctum conſignificat: ſolum non ſignificat: ⁊ quidem nihil definitum monſtrat. Quod enim non albet: poteſt ⁊ rubere: poteſt ⁊ nigreſcere: poteſt: ⁊ pallere ⁊ quicquid n̄non albet: ideo infinitum verbum vocatum eſt. faciebat autem ⁊ facturus: vt ſuperius in nomine non verba: ſed caſus verborum ſunt. Repetendum eſt igitur.ab initio verbum eſſe vocem dictum a genere ſignificatiua vero: vt ab non ſignificatiuis vocibus diuideretur. Ad placitum vero vt ab illis que natura ſuntſignificatiue vocibus ſepararetur. Cum tempore vero vt a nomine diuideretur. Preſens vero aliquidſignificare: vt a verbi caſibus diſiungeretur. finita vero. vt ab infinitis determinaretur. Reſtat ergo quid ſit oratio dicere. Hec enim ex nomine ⁊ verbo componi videtur: ſed prius vtrum nomen ⁊ verbum ſole partes orationis ſint conſideremus. alie ſexvt grammaticorum opinio fert: an aliquis ex his in7 7 77 A verbi ⁊ nominis iura vertantur: quod niſi prius conſtitutum ſit tota propoſitionum: ac drinceps ea ipſaque ex propoſitionibus componitur ſillogiſmorum ra779 5 Nę tio turbabitur. Nam ſi ex quo ſint genere termini neſciatur totum ignorabitur. Nomen ⁊ verbū due ſuntpartes putanoe: cetere enim non partes ſed orationis ſupplementa ſunt: non etiam partes vt ēnim quadrigarum frena vel lora non partes ſed quedam quodammodo ligature ſunt: ⁊ vt dictum eſt ſupplementa non etiam partes ſiccroniunctiones ⁊ prepoſiarcep rn Ationes ⁊ alia huiuſmodi non partes orationis ſunt: ſꝫquedam colligamenta. Participiuꝫ vero quod vocatur verbi loco ponatur quoniam temporis demōſtratiuum eſt. Aduerbium vero nomen eſt. cuiuſdam enīdefinite ſignificationis eſt ſine tempore: quod ſſi percaſus non flectitur nihil impedit. Non enim eſt propriū nominis flecti per caſus. ſunt enim quedam nomina que flecti non poſſunt que a grammaticis monoy tota nominantur ſed hoc grammatice magiſ qͣꝫhuius conſiderationis eſt. ¶ Oratio eſt vox deſignatiua ad placitum cuius partes aliquid extra ſignificātvt dictio nō vt affirmatio. Et orationi eſt communecum nomīe ⁊ verbo: quod vox eſt ⁊ deſignatiua: ⁊ adplacitum. Cuius enim partes ad placitū ſunt ea queqꝫ ipſa ad placitum eſt. Orationis autem partes ſūtnomen ⁊ verbum. Sed hec ad placitum. oratio igit̉ad placitum eſt. Termini vero orationis a dialecticisnomina ⁊ verba. Termini vero dicti ſunt quod vſqꝫad verbum ⁊ nomen reſolutio partium orationis fiatneqꝫ orationem vſqꝫ ad ſillabas nominum vel verborum temꝑtet reſoluere: que iam deſignatiue non ſūt.Diſtat autem a nomine vel verbo oratio quod illiuspartes extra ſignificāt: verbi ⁊ nominiſ partes extranon deſignant. Eſt autem dictio vnius ſimplex vocabuli nuncupatio: vel ſimplex affirmatio. Atqꝫ ideo dictum eſt orationis partes ſignificare: vt dictionem .i.vt ſimplicem vocabuli nuncupationem. In orationeenim ſocrates ambulat: vtraqꝫ extra ſignificat tantūquantum ſimplex vocabuli nuncupatio deſignare q̄at. Quomodo autem vt affirmatio ſimplex non ſignificari in commentario periermenias explicui. Quidautem ſit affirmatio ⁊ negatio paulopoſt explicabimus: ſunt uero ſpecies orationis in anguſtiſſima diuiſione. v. interrogatiua: ut putaſne anima immorta-

lis eſt. Imperatiua ut accipe codicem. Optatiua ueldep̄catiua et faciat deus. Uocatiua ut adeſto deus.Enunciatiua uero ut ſocrates ambulat. ſed neqꝫ ī illis quattuor ueritas eſt: neqꝫ falſitas. Enunciatiua uero ſola: aut uerum aut falſum continet. Atqꝫ hinc propoſitiones oriuntur. Enunciatio autem in duas partes ſecabitur: in affirmationem ⁊ negationem. Affirmatio eſt enunciatio alicuius ad aliquid. Negatioeſt enūciatio alicuius ab aliquo. Et eſt affirmatio: utputa plato philoſophus eſt. ¶ Negatio plato philoſophus non eſt. Affirmatio enim ad platōnem philoſophiam enunciat aliquam. ideſt platōnem eſſe philoſophum. Negatio uero ab aliquo platōne aliquā philoſophiam enunciando tollit. ideſt enunciat platōnemnon eſſe philoſophū. Enūciatiuarum igit̉ orationū:alie ſunt ſimplices alie nō ſimplices. Simplices ſūt utſi dicas dies ē. nō ſimplices vt ſi dies ē lux ē. Affirmationes uero ⁊ negationes: alie ſunt uniuerſales: alieſunt particulares: alie indefinite. uniuerſales ſunt q̄aut omne affirmāt: ut oīs homo animal eſt: aut omne negāt: ut nullus homo animal eſt. particulares v̓oque aliquē affirmant ⁊ aliquē negant: ut aliquis hōanimal eſt. aliquis homo animal non eſt. īdefinite uero que neqꝫ uniuerſaliter affirmant: aut negāt: neqꝫparticulariter: ut homo animal eſt: homo animal nōeſt. Diuidit̉ autem ſimplex propoſitio in duas partesin ſubiectū ⁊ predicatum: ut hō aīal eſt: homo ſubiectū aīal predicatum de homine: hec auteꝫ partes termini nominant̉. Quos diffinimus ſic: termini ſūt partes ſimplicis propoſitionis in quibus diuiditur principaliter propoſitio. Eſt enim ſimplicis ꝓpoſitionis uniuerſalis: ſecunda diuiſio ut in propoſitione omnis hōanimal ē. oīs hō unus terminus. alius uero ſit anīaleſt. Sed hoc ſecundo loco illud uero principaliter. nāprimi termini ſunt ſb̓m ⁊ p̄dicatum. Eſt enim ⁊ nō ēnon magis termini quā affirmationis uel negatiōisdeſignatiua ſunt: ⁊ oīs uel nullꝰ uel aliquis non magis ſunt termini quā diffinitionum utrum particulariter an uniuerſaliter dictum ſit deſignatiua ſunt. diuiditur ergo ut dictū ē ꝓpoſitio ī id qd̓ ſb̓m ē: ⁊ in idqd̓ p̄dicat̉. Dico aūt ſb̓m ut in oīs hō aīal eſt ꝓpoſitione hominē. id v̓o quod predicatur animal. ⁊ ſemꝑquod predicatur: aut abundat: aut ſupereſt ſubiectoaut equatur. Minus autem predicatū a ſb̓o nūqͣꝫ reperitur. Sed id quod diuerſis demonſtramus exēpliſſubiecto p̄dicatū habūdat quotiēs genꝰ aliqd̓ de aliquo predicatur: ut ſi dicas oīs homo anīal eſt. Nō .n.poteſt conuertere. oē aīal hō ē qꝛ animal ab homineplus eſt ⁊ abundat. Equatur aūt predicatū ſubiectoquotiens ꝓprium ꝗddā cuipiam p̄dicatur: ut omnishomo riſibile eſt: pōt cōuertere oē riſibile homo eſtut aūt minus ſit id ꝙ p̄dicatur: fieri neꝗt. Dicit̉. ēt jcedere predicatum: ſequi quod ſubiectū eſt idoneioreſt enim p̄dicatio conſtituere ꝓpoſitionem: qͣꝫ id qd̓ſubiectū eſt. Simplicium autem ꝓpoſitionū alie ſumtin nullo ſibi participantes ut ſunt: omnis homo aīaeſt. Et uirtꝰ bōa ē: ⁊ alie huiuſmodi ꝓpoſitiones. aliev̓o q̄ participant. Participantiū alie ſunt: que ī utroqꝫ termino ꝑticipant: alie q̄ in altero. ⁊ altero termino ꝑticipāt tribꝰ modis vtroqꝫ v̓o duobꝰ. on̄damꝰ ergo exemplis: quomodo altero tribus modis participant cōmunis .n. terminus ē: cū in una ſub̓tus ſit: ī altera p̄dicat̉: ut eſt oīs homo animal eſt. ⁊ oē animalanimatum: in priore enim propoſitione animal predicatur ad hominem: in poſteriore predicatur ad anīalaīatūO4 420 AQ axA