Primus.972

ſtipulationibus: in reliꝗs rebus que ex ſcripto agūtur: poſſe controuerſias eaſdem exiſtere. Horumtractationes in alijs libris explicantur. Nec ſoluꝫꝑpetue actiōes: ſed ēt ꝑtes orationis iiſdē locis adiuuant̉ ꝑtiꝫ ꝓprijs: ꝑtim cōibus. Ut in principiisquibus vt beniuoli. vt dociles. vt attenti ſint qui audiant. efficiendum eſt propriis locis: Itemqꝫ narrationes. vt ad ſuos fines ſpectent ideſt vt planeſint: vt breues. vt euidētes. vt credibiles: vt moderate. vt cum dignitate. Que ꝙͣꝙͣ in tota oratiōe debent eſſe. magis ſunt propria narrandi. Que autēſequitur narrationem. fides ea perſuadendo. quoniam perficitur qui ad perſuadendum loci maxime valeant. Dictum eſt in his. in quibus de omniratione dicendi. peroratio autem ⁊ alia quedaꝫ habet: ⁊ maxime amplificationem. Cuius effectushic debet eſſe. vt aut perturbentur animi aut tranquillentur. ⁊ ſi ita iam affecti ante ſint. vt augeat eorum motus. aut ſedet oratio. Huic generi in quo⁊ miſericordia ⁊ iracundia ⁊ odium ⁊ inuidia ⁊ cetere animi affectiones perturbantur: pręcepta ſuꝑpeditantur alijs libris quos poteris mecum legere cum voles. Ad id autem quod te velle ſenſeraꝫcumulate ſatiſfactuꝫ eſſe debet voluntati tue. Naꝫne preteriret aliquid quod ad argumentum in omni ratione reperiendum pertineret plura quam ate deſiderata erant. ſum complexus. feciqꝫ quodſepe liberales venditores ſolent. Ut cuꝫ edes fundumue vendiderint rutis ceſis receptis. Concedant tamen aliquid emptori quod ornandi cauſaapte. ⁊ loco poſitum eſſe videatur. Sic tibi nos adid quod quaſi mancipio dare debuimus. ornamen.ta quedam voluimus non debita accedere.Finis Topice.CEiuſdem de differentiis Topicis liber primus.Mnis ratio diſſerendiquā logicen peripatetici veteres appellauerein duas diſtribuit̉ partes: vnā inueniendi: alteraꝫ iudicandi: Et eaquidē pars que iudicium purgat: atqꝫ inſtriit: ab illis analytice vocata eſt: a nobis pōt reſolutoria nūcupari. Eavero q̄ inueniendi faſcultatē ſubminiſtrat: agrecis topice: a nobisocalis dr̄. Ac de illa ꝗdem parte q̄ iudicandi magiſtra eſt: alias diſputabitur. Nunc v̓o conſiliū eſt aperire ꝗ ſint loci: ⁊ que eoꝝ dr̄ie. ⁊ qui ēt quibꝰ aꝑti ſintſyllogiſmis. Nec id ſimpl̓r atqꝫ vniformiter vr̄ eſſe faciendū: veꝝ duplex eſt tradenda partitio: vna ꝗdema grecis voluminibus eruta. Altera v̓o ex. M. T. topicis ſumpta. Atqꝫ in his illud ad perfectionē ſpeculationis eſt aſtruendū: vt ꝗbus vtraqꝫ modis diuiſiodifferat: ꝗbuſqꝫ conueniat explicet̉ quoqꝫ mō altera

alteram viciſſim poſſit includere. ⁊ nunc quidē nō inſingulis īmorabimur: ſed de tota diuiſione cōiter diſſeremus. Locoꝝ tm̄ ex quibus argumenta naſcunturdiffinitiones: exēpla dr̄iaſqꝫ colligentes. Singula v̓opro qualitate oꝑis diligentius in his. viii. voluminibus expedita ſunt: ꝗbus Ariſtotelis topica in latinaꝫvertimus orationē: vel his. vii. quibꝰ. M. Tulli Topicis lucē plene expoſitionis infudimus Illic igr̄ cuncta ſunt ꝓpriis atqꝫ enodatis partibus expedita. Hicvero q̄ alias per mēbra patefacta ſunt: cōi ſpeculatione tractant̉. Nec dialecticos ſolū locos: ſed ēt rhetoricos quoue hi inter ſe atqꝫ a dialecticis differāt: curaeſt exequēdi: vt oībus vndiqꝫ locis plena cōſideratōepropoſitis eorūqꝫ dr̄iis inter ſe ⁊ coitatibus pernotatis ⁊ argumentoꝝ copia comparetur ⁊ locoꝝ clarapoſſit eſſe diſtinctio. Ut igit̉ cuncta perſpicuis rōnibus conſtent: paulo altius ordiendū eſt. ¶ Propoſitio eſt oratio veꝝ falſumue ſignificans: vt ſi ꝗs dicatcelū eſſe volubile. hec ⁊ enunciatio ⁊ proloquiū nūcuꝑatur. ¶ Queſtio v̓o eſt in dubitationem ambiguitatēqꝫ adducta propoſitio: vt ſi ꝗs querat: an celū ſit volubile. ¶ Concluſio eſt argumētis approbata ꝓpoſi­ Ctio: vt ſi ꝗs celum ab alijs rebus probet eē volubile.¶ Enunciatio ꝗppe ſiue ſui tm̄ cā dr̄: ſiue ad aliud afferatur approbandū ꝓpoſitio eſt: ſi de ipſa q̄ratur q̄ſtio eſt: ſi ipſa ē approbata cōcluſio eſt. Idē igit̉ eſt ꝓpoſitio q̄ſtio ⁊ concluſio: ſed differunt mō ſupradictoRgumentum eſt ratio rei dubie faciens fidē. Nō vero idē eſt argumentū ⁊ argumētatio. Nam vis ſnīe ratioqꝫ ea q̄ claudituroratione cū aliquid probat̉ ambiguum ar℟gumentū vocatur. Ipſa vero argumentielocutio: argumentatio dr̄. Quo ſit vt argumentumquidē virtus ⁊ mens argumentationis ſit atqꝫ ſnīa.Argumētatio v̓o argumenti per orationē explicatio.¶ Locus aūt ſedes argumenti vel id: vn̄ ad propoſitā 9c2q̄ſtionem conueniens trahitur argumentū. Que cūita ſint: ſinguloꝝ naͣ diligentius tractāda eſt: eorūqꝫper ſpēs ac mēbra figuraſqꝫ diuiſio facienda. Ac priªd̓ ꝓpoſitione dicendū eſt. Hanc eſſe diximus orōnemveꝝ vel mendatiū continentē. Huius due ſunt ſpēsaffirmatio vna: altera vero negatio. Affirmatio vt ſiquis ſic efferat celum eſſe volubile. Negatio ſi quisita pronunciet celū volubile non eſſe. Haꝝ vero alieſūt vniuerſales: alie particulares: alie indefinite: alieſingulares. vniuerſales vt ſi quis ita ꝓponat. oīs hōiuſtus eſt: nullus hō iuſtus eſt. Particulares vero vtſi quis hoc mō dicat. Quidā hō iuſtus eſt. Quidamhō iuſtus non eſt. Indefinite hoc mō. homo iuſtus ē.hō iuſtus non eſt. Singulares vero que indiuiduuꝫ:aut quid ſingulare ꝓponunt: vt Cato iuſtus eſt. Cato inſtus nō eſt. Et .n. Cato indiuiduus eſt ac ſingularis. Harum vero alias predicatiuas: alias conditionales. ¶ Predicatiue ſunt que ſimpliciter proponuntur .i. quibus nulla vis conditionis adiungitur: vt ſiquis celum eſſe volubile ſimpliciter dicat. At ſi conditio huic copulet̉: ſit ex duabus ꝓpoſitionibꝰ vna ꝯditionalis hoc modo. Celum ſi rotundū eſt volubile ē.Id enim conditio hec efficit: vt ita demum celum volubile eſſe intelligatur ſi ſit rotundum. Quoniaꝫ igitur alie propoſitiones predicatiue ſunt: alie conditionales: predicatiuarum partes terminos appellamushi ſunt predicatus terminus ⁊ ſubiectus. Terminosautem verba voco ⁊ nomina quibus propoſitio connectitur: vt in ea propoſitione qua dicimus. hnmo iuy 4