In tōpica ciceronis cōmentarioꝝ lib. v.

tam vnaꝫ eſſe: ſꝫ per argumētationis tractationē tripartito diuidi. Cuius rei per primū ac ſecundū ⁊ tertium hypotheticorum ſyllogiſmoꝝ moduꝫ ſicut paulo ſuperius diximus: exempla ſubiecit. Que qm̄ implicatiora videntur: qͣꝫ vt prīo ſtatim auditu ꝯprehēdantur: viſū pauliſper eſt: apertioribꝰ exēplis animūlectoris imbuere. vt in facilioribus primū exercitataintelligentia ſine magno negotio: q̄ ſunt difficiliora ꝑpendat. Ab antecedentibus igit̉ argumētatio ſit: quotiens enunciata ꝯditione ꝓpoſitionis ſumit̉ id: qd̓ anteceſſit vt id qd̓ ſeꝗtur īferat̉. hoc mō: Sit .n. dubiūan Tullius aīal ſit: concedaturqꝫ eundē Ciceronē eēhominē: ⁊ ſit rata propoſitio hec. Tullius ſi hō ē animal eſt. hō antecedit. aīal ſequitur. Si igitur ex antecedenti vell facere argumētationē: aſſumā id: qd̓precedit hoc mō. ſed hō eſt Cicero: conſequit̉ animaleſſe Ciceroneꝫ. ⁊ eſt hic primꝰ: quē ſupra diximꝰ modus. Rurſus a conſequenti argumentatio ſit: quotiens in cōditione ꝓpoſita id qd̓ cōſequit̉: tollit aſſumptio vt id quod p̄ceſſerat interimat̉. hoc modo. ſi hōeſt Cicero animal eſt. antecedit hō. ſequit̉ animal. ſiigitur ex ꝯſequenti facere argumentū velim: dicamatqui non eſt aīal: ſequit̉ eſſe ne hominem quidē: ſꝫ idꝑſpicue falſum eſt. eſſe enī hoīem conſtat. falſum eſtigitur aīal non eſſe. Tullius igit̉ animal eſt ⁊ hic dictorū ſuperius ſecūdꝰ eſt modus. ꝙ ſi a repugnātibꝰfiat in tertio .ſ. mō digeſtarum ſuperius concluſionūfaciemꝰ ita. Nō ſi hō eſt Tullius: aīal nō ē. repugnateniꝫ eſſe hoīem ⁊ aīal non eſſe. hic ſi aſſumamꝰ eē hominem ⁊ animal quoqꝫ eē: recta ratione concludimꝰhoc mō. atꝗ hō eſt: aīal igitur eſt. atqꝫ hic ꝗdē modex ea propoſitione cōnexa cōuerſus eſt q̄: ex duabusiuncta eſt affirmatiuis. his igitur tribꝰ modis Tulliqui homo eſſet. animal quoqꝫ eſſe monſtratus ē nuncꝗdē dum id: quod antecedit: aſſumimus .i. eſſe hoīeꝫNunc v̓o dum id: qd̓ cōſequit̉: in aſſumptiōe denegamus .i. non eſſe animal. Nunc aūt repugnātiam denegantes eoꝝ: que ſibi ſunt conſequentia: poſito: qd̓ precedebat id qd̓ ſequebatur intulimus. quibus ita p̄cognitis nūc. M. T. tractemꝰ exempla. Cū enī dixiſſetloci in conſecutione anteceſſione ⁊ repugnantia pofiti: reperiendi ꝗdē argumēti ſimplicē eſſe intellectūtractandi aūt triplicem adiecit. Nā quid intereſt cuꝫtibi ſumpſeris ad demonſtrandū pecuniā numeratāmulieri deberi: cui ſit argentum oē legatū vtrū idab antecedentibus an a ꝯn̄tibus: an a repugnantibꝰꝓbes. Nāqꝫ eadē ſnīa in cōcluſiōe colligit̉: ⁊ argumētationū diuerſitas nō in re: ſꝫ in antecedentiū ⁊ ꝯſequētium ⁊ repugnantiū tractatu eſt conſtituta. Primū igit̉ ponat̉: ꝙ teſtamēto aliquis oē ſuū argentuꝫmulieri legauerit: q̄raturqꝫ an nūerata pecūia mulieri legata ſit. Concedaturqꝫ numeratā etiā pecūiamargentū appellari. Argumentū igit̉ in prīo mō ex antecedentibꝰ tali rōe contexit̉. Proponimus .n. ſi pecunia ſignata: numerataqꝫ argentū eſt: eadē pecunianūerata atqꝫ ſignata legata mulieri ē. hic igit̉ p̄ceditnumeratā atqꝫ ſignatā pecuniā argentuꝫ eſſe: ſequit̉legatā eſſe mulieri. Id igit̉ qd̓ p̄ceſſit aſſumimꝰ dicētes: at ē ſignata: ac numerata pecūia argentū. concludimꝰ: numeratā ſignatamqꝫ pecuniā mulieri eē legatā: eritqꝫ totius argumentationis hic textus. Si pecunia ſignata: nūerataqꝫ argentū ē: legata mulieri ē.At ē pecūia ſignata numerataqꝫ argentū. igit̉ legataeſt mulieri. In quo ſi ad ſepius premiſſa: plurimiſqꝫexemplis ſuperius enodata lectoris animus reuertat̉

Hanc argumētationē in primo modo ab antecedentibus eſſe compoſitam non ignorabit. a conſequentibꝰv̓o hoc modo. Si numerata pecunia non eſt legatamulieri cui ſit argentum omne legatuꝫ: numerata pecunia non eſt argentum Hic igitur p̄cedit numeratāpecuniam non eſſe legatam: cum ſit argentum omnelegatum. ſequit̉ numeratam pecuniam argentū noneſſe. Si igit̉ id qd̓ eſt poſterius auferamus: ideſt numeratam pecuniam non eſſe argentuꝫ: dicemus Ateeſt numerata pecunia argentum. affirmatio namqꝫtollit negationem. Sequitur igitur vt pars precedēsauferatur: ea que erat non eſſe legatam mulieri pecuniam numeratam: cum argentuꝫ ei fuiſſet omne legatum. Sed cum ſit omne: negatio affirmatione conſumitur. dicimuſqꝫ in cōcluſioue. Eſt igitur nūerata pecūia mulieri legata: cū ei ſit argētū oē legatū: eritqꝫhuiuſmodi argumentatio. Si non eſt mulieri legatapecunia numerata: cum ei ſit argentum omne legatūnon eſt argentum numerata pecūia. Atqui eſt argentum numerata pecunia. legata eſt igitur mulieri numerata pecunia: cum ei fuerit argentum oē legatumSed quod Tullius breuitatis cauſa preteriit: ideſt illam partem propoſitionis: que ait. Cuꝫ ſit mulieri oēargentum legatū. Nos apertioris cauſa intelligentieSubiunximus: nec perturbare lectorem debet: ꝙ cūin ſuperioribus exemplis in ſecundo modo per negationem facta fuerit ſemper aſſumptio: ⁊ ꝑ negationem rurſus illata concluſio: nunc per affirmationem⁊ aſſumptio ⁊ concluſio facta ē. Cuius rei euidentiſſma ratio ē. nā cum in ſuperioribus exemplis pͥma ꝓpoſitio ex affirmationibꝰ fuerit conſtituta: atqꝫ in ſecūdo modo aſſumptio id qd̓ ſequebatur auferret: itavt īterimeret id qd̓ precedebat: neceſſariū erat duplicē affirmationem gemina negatione cōſumi. hoc mōSi dies ē: lux ē. vtreqꝫ in affirmatione ſūt cōſtitute.Ut igit̉ poſterior ꝑs .i. lux eſt: que affirmatio ē: interimatur: denegāda ē. Dicam igit̉ atꝗ nō eſt lux. quoſit vt p̄cedentem quoqꝫ partem .i. dies eſt: quam a ffirmationem eē manifeſtū ē: negatione tollamus cōcludentes. Dies igit̉ non eſt. At in hoc Ciceronis exēplo vtraqꝫ ꝑs prime atqꝫ hypothetice ꝓpoſitiōis negatiōibꝰ enūciata ē: que in aſſumptione vel cōcluſiōenon alijs niſi affirmationibus auferūt̉ hoc modo: eſtenim tale Ciceronis exēplū. Si legata non eſt mulieri nūerata pecunia. nō ē nūerata pecunia argentū. vides vt ſit vtraqꝫ negatio. Nā ⁊ non eſſe legatā mulieri pecuniā numeratā: ⁊ nō eſſe numeratā pecuniā argentuꝫ: vtreqꝫ in negatiōe ſūt poſite. ꝙ ſi auferēda ēper aſſumptionem ꝓpoſitionis cōſequēs pars qm̄ negatio ē: non eſſe numeratā pecuniā argentū: dicendum eſt argētum eſt pecunia numerata. ꝙ ſi in cōcliſione auferenda eſt pars precedens ea: que negatio ēideſt: non eſſe legatam mulieri pecuniam numeratādicendū eſt: Legata igitur muleri numerata pecuniaeſt. Et ſecundus quidem modus a conſequentibus factus huiuſmodi eſt. Illud tamen eſt diligentius annotandum: qd̓ ſuperius Tullius: cū locoruꝫ omniū breuiter exempla diſponeret: loci huius: qui a conſequentibus ducitur: īconueniens ſecundo conditiōaliuꝫ ſyllogiſmorum modo ſubiecit exēplum. potiuſqꝫ primecōuenit mō: qui non a cōſequentibus concluſionem:ſed ab antecedentibꝰ facit. Ita ꝗppe poſuit a ꝯn̄tibꝰſi mulier cū fuiſſet nupta cum eo cum quo cōnubiuꝫconceſſum non eēt: nuntium remiſit: qm̄ qui nati ſūtpatreꝫ non ſequūtur: ꝓ liberis manere nihil oportet