In topica Ticero. commentarioꝝ lib. v.
Vic igitur cum queratur. an dotis pars apud virumdebeat permāere: id quod precedit aſſumitur: vt fiatrata concluſio hoc modo. Mulier cum eo nupta eſt ꝙcum connubium non fuit concluditur. Quoniamigitur qui nati ſunt: patrem non ſequuntur: pro liberis manere nihil oportet. ⁊ ita nō ē a conſequentibusargumentū. qꝛ non id qd̓ conſequebatur aſſumptumeſt: ſꝫ id qd̓ p̄cedebat. Erat quippe antecedēs: nuptamulier preter cōnubij ius: ſequebatur: cū filij patreꝫnō ſequebant̉: ꝓ eis nihil ex dote retineri. Sic igiturTullius ꝓ eo qd̓ ē a cōſequētibꝰ argumētū: ab antecedētibꝰ potius dedit exēplū. Poteſt v̓o fieri a ꝯn̄tibus argumētū ita ſi id: de quo querit̉ priꝰ ponatur ⁊id quo aſſumendū eſt: poſteriꝰ hoc modo. Si quid exdote pro liberis manere oportebit: qꝛ patrē liberi ſequūtur: cum eo nupta eſt mulier: ꝗ cū cōnubij ius eſſet. Sumo igitur id qd̓ conſequit̉ per negationeꝫ itaſed nō eſt nupta mulier cuꝫ eo qui cū ꝯnubij ius eratatqꝫ iō qui nati ſunt: patrē non ſequunt̉. Perimit̉ ergo in concluſione id: quod in propoſitione preceſſeratita. ꝓ liberis igitur manere nihil oportet. Sed de ſecundo mō iſta ſufficiant: nihil namqꝫ vt arbitror p̄termiſſum eſt. Tertius modus a repugnantibus longe ꝑſpicuus hoc mō. Nō ſi legatuꝫ argētū eſt: nō eſtlegata mulieri pecunia numerata. Hic nāqꝫ cōſeq̄nserat. Si argentū eſſet oē lſegatū: pecuniam quoqꝫ numeratā fuiſſe legatā: vt igitur fieret repugnās: huicconſequentie interpoſita negatio eſt: dictumqꝫ. Siargentū omne legatuꝫ eſſet: numeratam pecuniā nōeſſe legatam. quod qꝛ pugnat ⁊ falſum eſt: ad veritatē alia negatiōe reducit̉ ſic. Nō ſi legatū argentumeſt: non eſt legata numerata pecunia. vt .ſ. ei affirmationi conueniat: q̄ dicit. ſi legatū argētū ē legatā eſſepecuniam numeratam. Aſſumimus igitur huic ꝓpoſitioni argentum omne eſſe legatū: ⁊ cōſequitur omnēnumeratam pecuniam mulieri eſſe legataꝫ: vt ſit forma argumētationis huiuſmodi. Non ſi legatum argentum eſt: non eſt legata numerata pecunia. Atquilegatum argentum eſt. Legata eſt igit̉ numerata pecunia. M. v̓o. T. ꝓpoſitionem ita formauit. Non ⁊ legatum argentū eſt: ⁊ non eſt legata numerata pecunia: ſed nos iccirco cauſalem coniunctionem appoſuimus eā: que eſt ſi. vt ex quo eſſet genere talis ꝓpoſitio monſtraremus. Namqꝫ cōnexo negatione additaſit repugnans. Cōnexum v̓o nulla eque vt ſi coniunctio poſſet on̄dere: quāqͣꝫ idem efficiat etiam copulatiua cōiunctio. Nā q̄ cōnexa ſunt: ēt cōiuncta eſſe ītelliguntur ex hoc qd̓ paulo ante diximus. Quod argumentū ex ea ꝓpoſitione ꝓfectū eſt: que duabus affirmationibꝰ copulabatur: ⁊ iuncta negatione inſuꝑ denegata ē. In oībus igitur illud eſt approbatum: pecuniam numeratā mulieri deberi cū ſit argentum ꝯe̓ ſegatuꝫ. Sed nunc quidē ex ſupra deſcriptis ꝓpoſitiōibus: id qd̓ antecedebat: aſſumpſimus. Nūc v̓o: id qd̓conſequebat̉: Nūc autem id qd̓ repugnabat. Ac deexplanandis Ciceronis exemplis vt arbitror ſatis. Illud aūt dubitationē mouere poteſt. Nā ſi ꝗs minꝰ callidus ad Cicerōis exēpla reſpiciat: eūdē locū arbitrabitur eſſe a genere: quē ab antecedentibus ⁊ cōſequētibus ⁊ repugnātibus eē diximus. Illo falſus errore:ꝙ in vtriſqꝫ locis eodem vtitur exēplo. Argenti videlicet ⁊ numerate pecunie: ſed diligentius ītuenti ī eiſdem rebus diuerſus argumentationuꝫ videbitur tractatus eſſe. Aliud quippe eſt dicere: cum argēti ſpēsſit numerata pecunia. Si genus legatū ſit: ⁊ ſpēm eē
legatam: qm̄ nūqͣꝫ ſpecies a genere ſeparatur. Aliudeſt in cōcluſione enumerationē proponere: ⁊ eiuſdempartibus aſſumendis argumētationē varia ratiocinatione formare: vt ſuperiuſ demonſtratū eſt. cū p̄ſertihmōi ex conſequentibꝰ: antecedentibus ⁊ repugnantibus argumentationes etiā p̄ter genera ac ſpeciesfieri poſſint: velut nos ſuperius indicauimus in dieatqꝫ luce. Nā neqꝫ dies: lucis: neqꝫ lux diei ſpecieſ autgenus eſt. Sed ī tm̄ in his ꝯſiderari debet: qꝛ poſitoaltero alteꝝ neceſſaria ratione ſubſequitur. Differūtigitur loci a genere vel a ſpecie ab eo loco: qui in conditiōe eſt ꝯſtitutus: qm̄ illi ex vniuerſalitatis ac partis rōne ducūtur. hic autem ī cōſequētie ac repugnātie ordine tractat̉. Poſt hec igitur Tullius hypotheticoꝝ ſyllogiſmoꝝ mōs: cōcluſiōeſqꝫ dinūerat h mō.¶ Appellant autem Dialectici eam concluſioneꝫargumenti: in qua cum primum aſſumpſeris: conſequitur id quod annexum eſt: primum concluſioniſmodum. cum id quod annexum eſt negaris: vt idquoqꝫ: cui fuerit annexum: negandum ſit. Secundus appellatur concludendi modus. Cum auteꝫaliqua coniuncta negaris: ⁊ his alia negatio rurſusadiungitur. Et ex his vnum an plura ſumpſeris:vt quod relinquitur. tollendum ſit: iſ tertius appellatur concluſionis modus: ex hoc illa rhetorum excontrariis concluſa: que ipſi enthymemata appellant: non ꝙ omnis ſententia proprio nomīe enthymema non dicatur. Sed vt Homerus propter excellentiam commune poetarum nomen efficit apd̓grecos ſuum. Sic cum omnis ſententia Enthymema dicatur. Quia videtur ea que ex contrariisconficiatur: acutiſſima: ſola proprie nomen commune poſſedit. Eius generis hec ſunt hunc metuere: alterum in metu non ponere eam quam nihil accuſas: damnas. Bene quam meritam eſſeexiſtimas male mereri. Id quod ſcis prodeſt. nihil id quod neſcis obeſt. Hoc diſſerendi genus attingit omnino veſtras quoqꝫ in reſpondendo diſputationes. Sed philoſophorum magis: quibuscum oratoribus illa ex repugnantibus ſententiiscommunis concluſio que a dialecticis tertius modus: a Rhetoribus Enthymema dicitur. Reliꝗdialecticorum modi plures ſunt: qui ex diſiunctionibus conſtant: vt hoc: aut illud hoc autē. non igitur illud. Itemqꝫ aūt hoc: aut illud. non auteꝫ hocillud igitur. Que concluſiōes iccirco rate ſunt: ꝙin diſiunctione plus vno verum eſſe non poteſt. atqꝫ ex his concluſionibus quas ſupra ſcripſi priorquartus: poſterior quintuſ a dialecticis modus appellatur. Deinde addunt coniunctionum negantiam: ſic non ⁊ hoc eſt ⁊ illud. hoc autem eſt. nō igitur illud: hoc modo eſt ſextus. Septimus autemnon ⁊ hoc ⁊ illud. non autem hoc. illud igitur. Exhis modis concluſiones innumerabiles naſcuntur. in quibus eſt tota ſere dialectica. Sed ne he ꝗdē quas expoſui: ad hāc inſtitutionē neceſſarie.¶ Et ſi multipliciter ſuꝑiꝰ cūcta digeſſimꝰ: nec expōiſindiget repetita totiēs diſputatio: erit tn̄ oꝑe p̄tiū: ſiquā breuiſſime potero. M. Tͣ. v̓bis mediocris luce cō