In topica Xice. Cōmentarioꝝ liber. iiii. ¶

ꝙͣ diſſidētia p̄uidere. iccirco hūc quoqꝫ locū vnū videri. Conſentaneorū namqꝫ due ſunt ꝑtes: antecedensvna altera conſequēs. Nam cum altero precedēte comitatur alterum: illa ſibi in ipſa nature conſequentiaconſentire neceſſe eſt. Repugnantium v̓o tā ⁊ ſi dueꝑtes ſunt vnū tn̄ eſt vtriſqꝫ vocabulum. vtraqꝫ enimrepugnātia nominant̉. duo v̓o eſſe: que ſibimet repugnent. atqꝫ a ſe diſſentiant nullus ignorat: ſed eodiſtant ꝙ antecedentiū ⁊ cōſequentiū duo ſunt noīalꝫ vnus vtriſqꝫ conſenſus: repugnātibus v̓o vnū nomen ē: cū ſit vnꝰ in vtriſqꝫ diſſenſus. ergo eadē mēs:eadēqꝫ ītelligētie rō: id qd̓ p̄cedit ⁊ id qd̓ comitaturintelligit. neqꝫ enim fieri poteſt vt antecedēs aliꝗd intelligat̉: niſi in eodē quid ſit ꝯn̄s cōſideret̉. Eodē quoqꝫ mō nec cōſequēs niſi appareat. ꝗd p̄cedat. item repugnans aliquid intelligere nemo pōt: niſi intelligatcui repugnet. ſed qm̄ eadē rō poteſt ſimilia diſſimiliaqꝫ perſpicere: antecedentiū v̓o ⁊ cōſequētiū ꝯſenſusꝗdam: ⁊ ꝑ naͣe ſimilitudinē concordia eſt. Diſſenſus: in repugnātibꝰ: ac diſſimilitudo neceſſe ē vt vnaatqꝫ eadē rō ⁊ antecedentiū conſequentiūqꝫ naͣm ⁊repugnātiū ſpectet. quo ſit vt vnꝰ quoqꝫ locꝰ ſit: quēvna intelligentia cōprehēdit. ſed hic oppōebat̉. Curgit̉ aliū ex ſimilitudine: alium ex cōtrario locū Marcus tullius ſuperius enumerauit. Nam ſcd̓m propoſitam rationem: qm̄ ſimilitudinem ⁊ contrarietatē intelligentia vna perpendit: vnuſ locuſ ſimiliū ꝯtrariorumqꝫ eſſe debuiſſet. ſed reſpondebat̉. qm̄ non eodēmō ſibi antecedentia ⁊ conſequētia conſentire dicūtur: ſicut ea: que ſimilia nūcupātur. In his nāqꝫ vnatantum qualitas inuēitur: ⁊ ſecūdū eandē qualitatēſimilia eſſe dicuntur. at in antecedentibꝰ ⁊ ꝯſequentibus non qualitatis ſimilitudo: ſed ꝗdam naͣe conſenſus eſt: ⁊ q̄ ſimilia ſunt ſine ſe eſſe poſſunt: antecedentia v̓o ⁊ cōſequentia ſine ſe eſſe nō poſſunt. atqꝫ iccirco non videtur eſſe conſequentiū ⁊ antecedentiū cūſimilitudine vlla cōmunio naͣe: que rō nō valde videtur idonea: nec explicat: quod demonſtrare conat̉. illud certe firmiſſimum eſſe conſtat: ꝙ huiꝰ loci tractatus condictionalibus ſemꝑ propoſitionibus accōmodaret̉. Cōdictionalis v̓o propoſitio eſt: que cū conditione pronunciat eſſe aliꝗd. ſi aliud fuerit. veluti cū dicimus ſi dies eſt lucet Hec igit̉ rerum cōſequētia facile in repugnantiā vertitur. Nam ſi rebus conſequētibus negatio interponatur: ex cōſequētibꝰ repugnātia reddutur hoc mō. Si dies eſt. lux eſt Repugnantia fiunt ita. Si dies eſt: lux non eſt. repugnant enimdiem eſſe ⁊ lucem non eſſe. Que repugnātia in cōditione conſiſtit. Dicimus enim ſi dies eſt: lux non eſt.nā diei ꝯͣrium eſt nox. Conſequens v̓o noctis: lucē nōeſſe. quare eſſe diē ⁊ non eſſe lucē repugnat. Argumētū v̓o eſt hanc repugnantiā in conditione conſiſtereqꝛ ſi conditio deficeret: nulla eſt repugnātia hoc mōdies ē lux nō eſt. vtreqꝫ enī diſiuncte ꝓpoſitiōes ſuas ſentētias gerunt: nec quicqͣꝫ intelligūt̉ hr̄e cōe. atqꝫ iō diuerſis accepte tꝑibus vere ſūt: nec repugnāt.nā ſicut in his ꝓpoſitiōibus dies eſt: lux eſt: nulla eſtcōſequētia. qm̄ cōditio deeſt: q̄ ꝓpoſitionē facit cōneram: ſed vtreqꝫ a ſe diſiuncte ſuā ſententiā claudūt.ita in his quibus ꝓponit̉. dies eſt. lux non eſt. nulla ērepugnātia: qm̄ ſeruat ſuā vtraqꝫ ſeꝑata ſententiamat ſi his cōdictio interueniat ſuperiorū quidē ita ſententia copulat̉: vt ꝯſequentes fiant. poſterioꝝ v̓o itaut repugnantes hoc mō: ſi dies eſt lux eſt. Hec conſequēs propoſitio ex duabus ꝑ conditionē mediā effe-

cta eſt vna. At ſi ſit ita. Si dies eſt lux non eſt. repugnat. Negatū enī qd̓ ſequit̉: repugnare neceſſe ē. Amplius argumentū qd̓ ex antecedentibus ⁊ cōſequētibus ſit: ex vnius propoſitionis connexe ꝑtibus naſcit̉.nā conditionalis propoſitionis cōnexe vna pars ē antecedens alia conſequēs: ꝙ ſi a repugnātibꝰ argumētū fiat. rurſus ab vnius propoſitiōis mēbris tale argumētū naſci oportebit. igit̉ ex his ꝓpoſitiōibꝰ dieseſt. lux eſt vna eſſe non pōt niſi conditione copulent̉:vt vnū ſit antecedēs: aliud ꝯn̄s: ⁊ ideo in his ex antecedēti ⁊ cōſequenti argumētū eſſe nō pōt: qm̄ dueſunt ēt ex illis quoqꝫ ꝓpoſitiōibꝰ que ſunt dies eſt luxnō eſt: vna eſſe non poterit: niſi conditiōis adiunctione in vniꝰ quodāmō ꝓpoſitionis ſentētiā reducāt̉. cuius ꝓpoſitionis partes ſunt repugnantes. nam vt incōnexa ꝓpoſitione vna pars antecedēs: alia eſt ꝯn̄s.ita in repugnanti vtraqꝫ pars ꝓpoſitionis a ſemet inuicē repugnat: ac diſſidet. Ampliꝰ repugnās ꝓpō cōnexe ꝑtem ꝯtrariam tenet. nā vt in illa. qd̓ anteceditſecū id qd̓ ſequit̉ trahit: ita in hac ꝓpōe ꝑtes ſil̓ eē nōpn̄t. Contrarie v̓o dr̄ie ſub eodē gne poni ſolent. Siigit̉ ꝯnexa ꝓpō in ꝯditione eſt conſtituta: repugnansquoqꝫ in ꝯdictione ꝯſiſtit. ꝙ ⁊ ꝯn̄tiam ꝓpōnū ⁊ repugnantiā ꝯditio facit: non eſt dubium ꝗn locus hiciure ꝯditionalis vocet̉: ac ſit vnus poſitus in ꝯditiōediuiſis ꝑtibus .i. in antecedenteꝫ ꝯſequentēqꝫ ⁊ repugnantē. Cōnexe nāqꝫ ꝓpoſitiōis vna ꝑs an̄s eſt: aliaꝯn̄s. Repugnātis v̓o ꝓpoſitiōis vtraqꝫ repugnat acdiſſidet. Itaqꝫ cōnexe ꝓpōnis partes an̄s ⁊ ꝯn̄s ſunt:repugnātis v̓o repugnātes ꝑtes ſūt. Nec illud ītelligentiā turbet ꝙ dies ē ⁊ lux ē: qͣdā ſibi rōne ꝯſentiūtItē dies ē ⁊ lux nō eſt: quaſi a ſe diſſentiunt atqꝫ diſcordant. nā cōnexa ē ꝓpō ſi cū aliud an̄ceſſerit aliudꝯſequat̉. Itē repugnās ſi vno poſito falſo aliud īferatur: qd̓ eē nō pōt: niſi id ius cōditionis efficiat. Quocirca aperte demōſtratū eſſe arbitror ꝯditiōalē hūclocū vocari ⁊ recte vnū eē a. M. T. ꝯſtitutū. qūo v̓ofiat ab an̄tibus ⁊ ꝯn̄tibus ⁊ repugnātibus argumētū poſterius dicā. ſꝫ qm̄ nullius facultatis alteriꝰ eſt:ꝗd quāqꝫ re ꝯſeꝗt̉: vel cuiqꝫ ꝗd repugnet īſpicere niſi dialectice tm̄: q̄ huiꝰ qͣꝫ maxīe rei ꝑitiā ꝓfitet̉. iccirco ait hūc eē locū totū dialecticoꝝ: ꝗ ēt ab adiūctiſ lōge diuerſus ē. Primū ꝙ adiuncta prodere ſeſe: atqꝫon̄tare inuice̓ pn̄t: non v̓o perficere atqꝫ implere naturam veluti ambulationem pedum ſtrepitus ſignare quidem ac denunciare pōt efficere vero nō poteſtNeqꝫ enim ambulationem efficit pedum ſtrepitus.nec v̓o ex neceſſitate ambulatio vt pedum ſtrepitusſit: auctor eſt: ſed ſepe ita ābulatur: vt nullꝰ pedū ſtrepitus exaudiat̉. ſepe non mutato loco moueri pedes:ac ſtrepere preter ambulationē queūt. precedētia v̓o⁊ ꝯn̄tia ⁊ repugnantia nūqͣꝫ deſunt: iccirco nō ſꝑ inueniūtur adiuncta: ꝓpoſitoqꝫ termino: quē ꝓbare cōtēdimus: ſepe ex adiūctis argumēta deficiunt: qꝛ ip̄aquoqꝫ aliquotiēs deficere vident̉ adiūcta. Precedentia v̓o ⁊ ꝯn̄tia: ⁊ repugnātia nūqͣꝫ deſunt: oē enī ꝗcꝗd in rebus eſt: hꝫ qd̓ ſe aut ſequat̉ naͣl̓r: aut p̄cedatEſt ēt a quo naͣe diuerſitate diſſideat: velut hoīeꝫ ſequit̉ ꝗdem aīal: precedit v̓o ſub̓am. dicimꝰ enī ſi hōeſt. aīal eſt. ſub̓aꝫ v̓o p̄cedit. cū ꝓponimꝰ. ſi aīal ē ſb̓aeſt. Repugnat v̓o mortuo cū enuciamꝰ. Si aīal eſt:mortuū nō eſt. p̄terea que ſunt adiuncta tꝑibꝰ diſtributa ſūt: vt an̄ rē: cū re: vel poſt rē. que v̓o ſunt an̄cedentia: ꝯn̄tia: ⁊ repugnātia: quōlibet in tꝑibꝰ ſint nihil refert. Nā priora ſepe tꝑibus cōmitant̉: ⁊ tꝑibus