In tōpica eiceronis commentarioꝝ lib. iiii.
contraria. Nam quod eſt conſequēs contrariū non ē.¶ Ab adiunctis autem poſui equideꝫ exemplum.Paulo ante multa adiūgi: que ſuſcipienda eſſent:ſi ſtatuiſſemꝰ ex edicto ſcd̓m eas tabulas poſſeſſionē dari quas is inſtītuiſſet. cui teſtī factio nulla eēt.Sed locus is magis ad coniecturales cauſas: queverſantur in iudiciis valet. Cū querit̉ quid aūt ſitaut euenerit: aut futurū ſit: aut ꝗd omnio fieri poſſit. Ac loci quidem ipſius forma talis eſt. Admonet autem hic locus: vt querat̉: quid ante rē. quidcū re. ꝗd poſt rem euenerit. nihil hoc ad ius. AdCiceronem inquibat Gallus noſter: fiquis. ad eiquid tale retulerat: vt de facto q̄reretur. tu tn̄ patiare nullum a me artis inſtitute locuꝫ preteriri: ne ſinihil niſi quod ad te ꝑtineat ſcribendum putaris:nimium te amare videar. Eſt enim magna ex parte locus hic oratorius: non modo non iuriſconſultoruꝫ: ſed ne philoſophoꝝ quidē. Ante rem enī. q̄runtur: que talia ſunt apparatus: colloquia: locus:conſtitutum conuiuium. cum re autē pedū crepitꝰſtrepitus hominum: corporū vmbre: ⁊ ſiquid eiuſmodi eſt. At poſt reꝫ: pallor: rubor titubatio: ⁊ ſi qͣalia ſigna cōturbationis ⁊ conſcientie. Pretereareſtinctus ignis: gladius cruentus. ceteraqꝫ queſuſpitionem facti poſſunt mouere.¶ Quid ſit ad adiunctis locus breui ſuperiꝰ mōſtrauitexēplo: eo ſcꝫ quo dixit. ſi ſcd̓m mulieris nunqͣꝫ capite diminute tabulas poſſeſſio bonoꝝ daret̉: ꝯſequēseſſe: vt ſcd̓m quoqꝫ puerorū ⁊ ſeruoꝝ poſſeſſio ꝑmitteret̉. ſed nunc formam ipſā ⁊ quaſi ſub̓m loci monſtrare proponit: que eſt hmōi ab adiunctis enim locꝰeſt. cuꝫ ex eo qd̓ proponit̉ aliquid aliud vel eē vel fuiſſe: vel futurū eē argumētatione colligit̉. vt in eo ip̄oqd̓ duduꝫ poſuit exēplo. approbat̉ enī non debere ſecundū mulieris nunqͣꝫ capite diminute tabulas bonerum poſſeſſionem dari. qꝛ ſi id fuerit poſitū: id futuꝝeſt: vt ſecūdū puerorum quoqꝫ ac ſeruoꝝ tabulas bonoꝝ poſſeſſio ꝑmittat̉. Talia v̓o ſūt que dicunt̉ adiū̓cta: vt circa rem fere que querunt̉: īueniant̉ neqꝫ tn̄neceſſe ſit ei ſemꝑ adherere. ⁊ forma quidem huiꝰ loci talis eſt: vt hanc quoqꝫ diffinitionē poſſit admittere. ab adiunctis locus eſt cū ex aliꝗbꝰ: q̄ ſūt proximaeis: de ꝗbuſquerit̉ rebus: id qd̓ q̄rit̉ vel fuiſſe: vel eēvel futurū eſſe monſtrat̉: qui locus eſt cōiecturalibꝰcauſis maxime neceſſariꝰ. Cū enim de facto queriturtū ſi id factū eſt qd̓ dubitat̉: ꝗd vel fuerit vel ſit velfutuꝝ ſit: cōſiderari ſolet: multa enī ſūt que vnicuiqꝫadiuncta rei varioꝝ euentu tēpoꝝ colligunt̉. iccirco:n. quid ante rem: quid cū re: quid poſt rem euenerit:in cōiecturalibus cauſis inquirit̉: que ab oratoribustractant̉ ſolis: neqꝫ iuriſconſultꝭ in hmōi negociis cūrethorica facultate vlla cōmunio eſt. iuris enī ꝑitusde facti qualitate: non ēt de ipſius facti veritate rn̄det: iccirco quotiens ad gallū peritū iuris facti qō deferebat̉: nihil ad nos inquibat: ⁊ ad Ciceronē potiꝰconſulentes .i. ad rethorem remittebat: In quo tulliꝰfacete ad trebatiū iocū miſcuit dicēs. qͣꝫqͣꝫ locꝰ hicab adiunctis coniecturalibꝰ cauſis maxime eſt vtilisnihil conſultorū iuris prudentiaꝫ iuuet. patere me tn̄inquit nullā ſuſcepti oꝑis partē preterire. ne ſi in hoclibro nihil preter tue artis exempla conſcripſero: tue
tantum gratie videat̉ addictus ab adiunctis v̓o locꝰqui non mō iuriſcōſultis: ſꝫ ne philoſophis quidē preter oratores non patet: triū ſepe tempoꝝ rōne tractādus eſt. Nā de facto ſi querit̉: quid vel ante id vel cūeo vel poſt fuerit neceſſe eſt veſtigari. ante rē quidēhoc mō apparatus. veriſimile eſt enī effeciſſe aliquiqd̓ ante efficiendum ꝑauit colloquia. fieri enī potuitvt amauerit: qui ſepe fuerit collocutus. Locus velutcum ad aliquid faciendum oportunus locus eligiturConſtitutū conuiuium velut ſi ꝗs conſtituto ante cōuiuio in eo feciſſe aliquid arguatur: capiatur qͣꝫ coniectura facti ex eo ipſo qd̓ ſit conuiuiū conſtitutū: atqꝫhoꝝ omniū ante rem de qua queritur exempla ſunt.Cum re v̓o hoc mō. Pedū crepitus: velut ſi eſſe inquempiā locum aliquis accuſetur: pedum crepitu deprehenſus eſſe ꝓbabit̉: vel ſi fuiſſe adulter in cubiculo ex vmbra corporis deſignet̉. hec cum ipſis de quibus queritur inſpecta eiſdē tn̄ intelligūtur adiunctaPoſtremo v̓o ſi quas cōſcientie maculas pallor rubor: titubatioqꝫ prodiderit: reſtinctus ignis. velut ſiclam factum aliquid extincto igni velimuſ oſtenderevt tutius noticiā ſubmouētibus tenebris cōmitteretur. Itē gladius cruentus peractū facinus monſtratHec oīa poſt rem facto intelligūtur adiuncta. ⁊ ſemper ante rem: cum re: ⁊ poſt rē ſecūdū rōnem temporum intelligendū eſt. neqꝫ ita ut in antecedentibus ⁊conſequentibus: Illic .n. naͣe rō cōſiderat̉. Oīa quippe ſil̓ ſunt. nā qd̓ antecedit: ſi poſitum ſit ſtatī ē id qd̓conſequit̉. vt ſi ponas hominē ſtatī aīal eſſe neceſſeeſt. nec ante ſecundum tempus eſſe hō dici pōt. poſv̓o ſubſequi aīal: ut ante aliꝗs apparatꝰ ē ſcd̓m tp̄spoſterior effectꝰ. Itaqꝫ illic antecedētia ⁊ cōſeq̄ntianominantur: hic an̄ rē. cū re: ⁊ poſt rem. Iccirco ꝙ illud ꝗdem nō ſcd̓m tp̄s ſed ſcd̓m principalitatē naͣe ſecum ſil̓ aliquid trahentis antecedens dr̄ vel ꝯn̄s: iōquod antecedens comitat̉. Ea v̓o que ſcd̓m tēporispriorē poſterioremue rōnem cōſiderātur: ſunt aditcta: iccirco ante reꝫ: cū re ⁊ poſt rē cepere vocabulū.¶ Deinceps eſt locus dialecticorum proprius excōſequētibus ⁊ antecedentibus ⁊ repugnantibusnam coniuncta de quibus paulo ante dictū eſt: nonſemper eueniūt. Conſequētia aūt ſemper. Ea .n.dico conſequentia que rem neceſſario conſequūt̉.Itēqꝫ ⁊ antecedentia ⁊ repugnantia. Quicquidenim antecedit quamqꝫ rem: id coheret cum re neceſſario. ⁊ quicquid repugnat. id eiuſmodi eſt. vtcoherere nunquā poſſit.¶ Expedito adiunctoꝝ loco: nunc de antecedētibus ⁊cōſequentibꝰ ⁊ repugnantibꝰ diſſerit. Qui locus cuꝫſit vnus in tria velut mēbra diuiſus ē. M. ꝗdē Tulliloci huiꝰ vocabulū tacuit. mihi āt totꝰ cōditiōalis appellādus videt̉. Cuius cū promptiſſime naͣ claruerinomē quoqꝫ ei: qd̓ noſ poſuimª recte inditū māifeſtiapꝑebit. pͥmū igit̉ ſingularū ꝑtiū diffinitio ꝑuidēdieſt. itaqꝫ antecedens ē: quo poſito aliud neceſſe ē ꝯſec̄tur. itē conſequēs alicuius ē. quod eſſe neceſſe eſt. ſi illud cui eſt ꝯn̄s preceſſiſſe cōſtiterit. Repugnans eſtqd̓ ſimul cū ea cui repugnare dicit̉ eē nō poſſit ātecdentiū igit̉ atqꝫ conſequētiū ⁊ repugnātiū vnū locieſſe p̄diximus: qui quō ſit vnꝰ paucis oſtēdā. Primūigitur dū quereret̉ quo nā mō vnus eēt locus a cōſequētibus ⁊ antecedētibꝰ ⁊ repugnātibꝰ: dicebat̉: qm̄eiuſdē mētis ē: atqꝫ intelligētie: tā cōſentāea ſibimetqͣꝫ diſſidētia