In cōpica Xice. Cōmentarioꝝ liber. iiii.

contraria ſunt. ꝑtim mediate ſunt. partim v̓o mediocaret mediata ſunt. vt album nigrum. eſt enim horūcuilibet medius alius color: vt rubeus vel pallidus. ⁊hoꝝ contrarioꝝ non neceſſe eſt alterum ſemper ineēcorꝑibus. Neqꝫ enim omne corpus aut albuꝫ: aut nigrum eſt. ſed aliquotiens in hoꝝ medietate eſt conſtitutū: vt ſit rubrum vel pallidum. immediata v̓o ꝯͣriaſunt: quoꝝ nihil medium poterit inuēiri: vt grauitasgleuitas. hoꝝ enim nihil eſt medium. Nam que lenia ſunt: ſurſum feruntur. que grauia deorſum Qꝛautem ſit corpus: quod neqꝫ ſurſum: neqꝫ deorſuꝫ ferat̉: nihil poterit inuēiri. Sed immediata contrariatalia ſunt: vt alterū eoꝝ cui poteſt accidere: ſemꝑ inhereat. vt in propoſito ſuperius exemplo. Neceſſe c̄enim omne corpus vel leue eſſe vel graue: qꝛ leuitas⁊ grauitas medium non habēt. ꝙ preterea ineſſe coporibus poſſit. At ea que in priuatione ⁊ habitu ſuntnt cecitas ⁊ viſus: diſtant quidem ab his contrariis:quę claudunt aliquā medietatē: ꝙ ip̄a medietatē nonhabēt. ah his v̓o contrariis differūt: que ſunt immediata. qm̄ hoꝝ contrariorum alterū ſemꝑ ſubiecto ineſſe neceſſe ē: vt corpori grauitatē vel leuitatē: priuationem v̓o ⁊ habitum non ſemper: vt cū ſit habitusquidem viſus: priuatio autem cecitas. nō omne quodvideri poteſt: aut videt aut cecum eſt. infans quippe nondum editus neqꝫ videt: qꝛ nōdū proceſſit in lucem: neqꝫ cecus eſt: qꝛ nondum habuit viſum: quē potuiſſet amittere. idem̄ de catulis dici pōt: qui ſtatī nati nequeūt intueri. nam tūc eos nec cecos dicere poſſumus nec vidētes. Et poſtremo contraria ſemper inſuis qualitatibus conſiderant̉. priuationes aūt nō ꝙipſe ſint aliquid. ſꝫ ex habitus abſentia colligūtur. neqꝫ enim cecitas eſt aliquid: ſed a viſus intelligit̉ abſceſſu. tam v̓o priuatio qͣꝫ ꝯͣrietas differtꝭ a relationisoppoſitiōe eo qd̓ neqꝫ ꝯͣria neqꝫ priuatoria ſiml̓ eſſepoſſunt. idem enim vno eodemqꝫ temꝑe. vno eodēqꝫin loco album nigrūqꝫ: vel videns cecūqꝫ eſſe non poterit. ſed relatiua a ſe nequeūt ſeꝑari. neqꝫ enim p̄t eēfilius ſine patre. nec ſeruus ſi dn̄s non ſit. amplius cōtraria ad ſe ⁊ priuatoria non referūtur. Nemo enimdicit albuꝫ nigri vel nigrū albi: vel cecitatē viſus velviſū cecitatis. q̄ v̓o ī relatiōe ſūt poſita in ipſa relationis predicatione ꝯſiſtunt vt duplū dimidii. dn̄s ſerui⁊ cetera ad hunc modum tā v̓o ꝯͣria qͣꝫ ēt relationesdifferunt a contradictionibus ꝙ contradictiones quidem ſemꝑ in or̄one cōſiſtūt: ⁊ in altera eaꝝ parte veritas. in altera falſitas inuenit̉. contraria. v̓o ⁊ priuatoria ⁊ relationes in ſimplicibus partibus or̄ois ⁊ inhis neqꝫ veritas neqꝫ falſitas ine ſt. nā cū dico albū:nigruꝫ. cecitas. viſus. dn̄s. ſeruꝰ ſimplices or̄onis partes ſunt: neqꝫ verum neqꝫ mendacium continētes. inſimplicibus enī partibus or̄onis veritas vel falſitasnulla eſt. cū autē dico dies eſt. dies non eſt. vtreqꝫ ꝓpoſitiones. vna in affirmatione altera in negatiōe poſita: orationes ſunt. ſed. M. Tullius non tā ꝓpriis nominibus quam notioribus vtit̉. ait enim contrarioꝝalia eſſe que aduerſa vocent̉: alia que priuantia: aliaque in comparatione ſint. alia que aientia ⁊ negātianuncupant̉: ſed que contraria nominat. oppoſita verius dicerentur: que aduerſa dicuntur. cōtrarioꝝ melius ſuſciperent nomen. que in collatione noīat. ea relatiua vel ad aliquid certiꝰ vocarētur. ſed vtat̉ noībꝰvt volet: dū res ipſe certa ꝓprietatis ſue rōne ſignentur. nos vero in ceteris quos edidimus libris eo nūcupauimus modo: quo ſuꝑius in Ariſtotelis dictum eſt

diuiſione ẜm. M. T. igit̉ contrarioꝝ alia ſunt aduerſa: vt ſapientia ſtulticia. alia priuantia vt dignitas ⁊indignitas alia v̓o que cum aliquo cōferūt̉. vt duplūſimplū. alia v̓o que appellant̉ negātia econtrario aietibus conſtituta. vt ſi hoc eſt: illud nō eſt. aduerſa igitur ſunt: que ſub vno genere poſita plurimum differunt. vt album nigrumqꝫ a ſe plurimum diſtant ſubvno genere poſita ſub colore. Itē celeritati tarditasaduerſa ē poſitis vtriſqꝫ ſub motu. neqꝫ enī celeritatidebilitas opponenda eſt: qꝛ debilitati firma valitudoꝯͣria eſt: quod in diuiſione omiſit Cicero: ſed docuitexemplo. illa quoqꝫ dicunt̉ aduerſa: q̄ in diuerſis generibus ſita plurimuꝫ a ſe diſcrepare intelligūtur. vtſapīa ſtulticie. Illa enim ſub genere boni eſt: hec v̓oſub mali. qͣꝫ qͣꝫ hmōi exemplum priuationem potiusſpectare videat̉: nam ſtulticia priuatio ſapīe eſt: necquicqͣꝫ eſt aliud ſtulticia niſi ſapīe: ⁊ rōis abſentia. ſꝫqͥ ſint: q̄ priuantia Cicero appellet: poſterius demonſtrabo. Ex his hoc mō argumenta ſument̉. Si ſtulticiam fugimus: ſapīam ſequamur. ſi bonitatem appetimus: maliciam fugiamus qͣꝫqͣꝫ malicia quoqꝫ ſecūdum eundem modū qui ſuꝑius dictus eſt: priuationibus poſſit adiungi. Priuantia v̓o ẜm Ciceronē ſunt:que grece. στέρητίκα. appellant̉: que habent eamꝑtem or̄ois p̄poſitā: que cū fuerit adiecta. ſꝑ fere aliquid demit. ea in p̄poſito. hec enim ſyllaba cui fueritappoſita demit fere aliꝗd ex ea vi: quā eēt res q̄libethabitura: ſi in ſyllabam p̄poſitam non hr̄et. vt hūanitati īhūanitas. namqꝫ prepoſita in id de quo dr̄ hūanitate priuauit. vt dignitas ⁊ indignitas. ⁊ tullius ꝙdem ea tantū priuantia eo confirmat: in ꝗbuſcūqꝫ ſyllaba iſta p̄ponit̉. priuantiū quippe naͣ ẜm tulliū huiꝰſyllabe cōmemoratiōe finit̉. a peripateticꝭ v̓o accepimus priuatiōes tū cū ſimplicibus noībus. tū cum priuatoriis ſyllabis efferri: ſimplicibus noībꝰ: vt cecitasCum priuantibꝰ v̓o ſyllabis. vt indignitas. inhūanitas. quocirca ẜm. M. T. cecitas non erit priuatio viſus: ſed ei aduerſum atqꝫ iccirco forſitan ſtulticiaꝫ inter aduerſa numerauit. qm̄ non habet in ſyllabā ex qͣpriuatiōes arbitrat̉ exiſtere. Ex quibꝰ eodē mō vt inſuperiꝰ poſitis aduerſis argumēta ducūtur. Inhūanitatem auerſemur. ſi hūanitas conſectanda eſt. Illav̓o ꝯͣria ut ait tullius: que cū aliquo conferunt̉: taliaſunt vt duplum ſimpli. Id tātundē ē tanqͣꝫ ſi diceretduplū dimidii. ſimplū .n. dupli dimidiū eſt. ⁊ pater filij. ea que ſunt ſꝑ reciprocātia. aliquotiēſ quidē ſeptīocaſu: aliquotiēs v̓o gtīo. nā filiꝰ pr̄is ē filiꝰ ⁊ pater filiihec ſcd̓m gtm̄ª ꝯuerſio eſt. ⁊ duplum ſimplo duplū ē.hec ſcd̓m ſeptīum caſuꝫ ſunt etiā que accuſatiuo: vtpauca ad multa: ⁊ magnū ad paruū. Itē negātia ſūtq̄ in affirmationibꝰ ⁊ negationibus poſita ſunt. vt ſihoc eſt: illud non eſt. veluti ſi dies eſt nox nō eſt: atqꝫhāc oppoſitionē Cicero dicit valde eē ꝯͣriam Ex quibus oībꝰ ſecūdū ſuꝑiꝰ dictū modū argumētoꝝ facultas eſt: nā ex relatiuis ꝯͣriis ita ſumimus argumētū.ſi pater eſt fieri non poteſt quin ei filius ſit. Ex negantibus autem que. αποφατίκα. (ut ait) greci vocāt.ita ſi ſol ſupra terrā fuit: nox eſſe non potuit: hec eniꝫaffirmatio illā perimit negationē. cur vero hec negātia eē cōſtituerit mirandū eſt. Nā que negantia ſūt:aientibus opponūt̉ ⁊ ſimul eſſe non poſſunt. vt diemeſſe ac diem non eſſe. hoc vero eſt ꝯſequens cum itadicatur. ſi hoc eſt: illud non eſt. vt ſi dies eſt: nox noneſt. atqui affirmationē negationemqꝫ valde tulliusdicit eſſe contrariā. ſed in hac conſequētia neq̄unt eē