In tōpica cicero. commentarioꝝ liber. iii.

liberis manere oporteret: qꝛ patrē liberi ſequerēturcuꝫ eo nupta eſſet mulier: ꝗ cuꝫ cōnubij ius eſſet: hicantecedens ē: ſi quid ex dote ꝓ liberis manere oporteret. ⁊ ī eo q̄ſtio an aliꝗd manere oporteat. ꝯſequēſcuꝫ eo mulier nuptat: qui cuꝫ cōnubij ius eſſet: a quoſumitur argumentum ideſt a ꝯſequenti. Nam cummanifeſtuꝫ ſit: nō cuꝫ eo eſſe nuptā: cuꝫ quo connubijius erat: oſtēdit̉ ꝙ minime patrē liberi ſequāt̉: atqꝫidcirco nihil ꝓ liberis manere oportere. Hic igiturres ꝗdē q̄ dubitat̉: in antecedēti ē ī eo .ſ. an ex dote ꝓliberis aliꝗd manere oporteat. argumētuꝫ v̓o in eoloco: ꝗ eſt in ꝯn̄tibꝰ ideſt in muliere q̄ nupta ē cuꝫ eocuꝫ quo nulla erāt iura cōnubij. A repugnātibꝰ etiāquotiēs argumēta ſumunt̉: res ꝗdē dubia ī altero repugnāti: In aduerſo v̓o locꝰ ē argumēti: vt cuꝫ queritur an poſſit īuita mulier reddere legatū: qd̓ reeteteſtamēto ſemel accepit. Locª a repugnanti minimepoſſe īuitā reddere: quod recte acceꝑit. Queſtio igit̉eſt in eo: ꝙ intelligit̉ īuitā reddere. argumētū v̓o inaltero repugnāti. id eſt in eo qd̓ ītelligit̉ recte accipere. Pugnat enī inuitā reddere: ⁊ recte accipere. ſꝫqueſtio in vno eoꝝ eſt. locꝰ in altero. Quotiens v̓o acauſis efficientibꝰ ducit̉ argumētuꝫ: queſtionē ī effectis eē neceſſe ē: vt ī exēplo quo q̄rit̉: an ꝗ ſatis dederit dāni īfecti: vitiū parietis p̄ſtare cogatur. In hocigit̉ .i. vitio parietis qō ē. ſꝫ de cā trahit̉ argumētuꝫ.Dicit̉ .n. nō oportere p̄ſtare: qm̄ naͣ parietis cā fueritvitij: nō his ꝗ de p̄ſtādo vitio ſatiſdediſſet. Effectuꝫigit̉ cauſe vitiū parietis fuit. Itaqꝫ qō ꝗdē ī effecto:locus ꝟo eē cōſiderat̉ ex cā. At ſi ab effectis aliꝗd approbet̉: locus ī effecto: qō ī ca ē cōſtituta veluti cū q̄ritur an mulier q̄dā cuiꝰ bona viri facta ſint dotis nomine: ī viri manū cōuenerit. Qm̄ ergo ī manū cōuentiōe ꝑficit̉: vt bona mulieris poſt eiꝰ mortē vir adipiſcatur: argumētuꝫ ducimꝰ ab effectis. Efficit̉ enī perī manū cōuētionē: vt quecūqꝫ ſūt mulieris: viri fiantdotis nomine. ergo cuꝫ ea que mulieris fuere: vir nomine dotis adipiſcitur: mulierē ī manū viri neceſſe ēcōuenire. Queſtio itaqꝫ de muliere ē: an in manū conuenerit. argumētū ꝟo ab effecto cauſe: id eſt ī manuꝫcōuētiōis. hoc ꝟo ē: ꝙ ea q̄ fuere mulieris: vir noīedotis acquirit. quo ſit vt quod querit̉ ī cā. locus ꝟoſit ī effectis. A cōparatione ꝟo maiorū ſi fuerit argumētū: qō erit ī minoribus vt ſi q̄rat̉ an in vrbe aqͣdebeat arceri: defēdaturqꝫ minime debere. neqꝫ enīfines regūt̉. ita in aqua arcēda qd̓ minus eſt queſtioē: locus ꝟo ī finibus regēdis quod maius ē. Contrarie ꝟo ſi a minore argumētū ducat̉: erit id qd̓ dubitatur in re maiore: vt ſi dubitet̉ an fines ī ciuitate regant̉. Reſpōdeamꝰ minime: qm̄ ne aqͣ ꝗdē arcetur.Ita id qd̓ dubitat̉: ī re maiore cōſiſtit. illud ꝟo vnde argumētū ſumitur ī minore. ⁊ ī cōparatiōe pariūſimilis rō ē. In vno eniꝫ eorū que ſūt paria qō conſiſtit: in altero locus ītelligitur argumēti veluti cū q̄ritur an ediū vſus biēnio capiat̉: id approbamꝰ qm̄fūdoꝝ quoqꝫ. Cū igitur paries ſint fūdus atqꝫ edesqueſtio ꝗdē de edibus ē. argumētū ꝟo ducit̉ a fūdoAc de vi ꝗdē locoꝝ: quoqꝫ a ſe mō qōnes ⁊ loci argumētorū ſeparētur: hec dicta ſint. Nunc eoꝝ ordinembreuiſſime cōmemorabo. Ex hoc itaqꝫ orit̉ oē iudiciūꝗ locus pͥor ꝗ ſit poſterior exiſtimādus: ſi eos terminos cōſideremꝰ: ꝗ īꝓpoſita qōne verſant̉. Quecūqꝫenī his terminis ꝓpīquiora ſūt: hec rectiſſime prioranumerāt̉. Poſteriora ꝟo qͣꝫtū a ꝓpoſitis lōgiſſimequeqꝫ receſſerint: id aūt tali ratione clareſcet. Pri-

mū nāqꝫ locoꝝ ē diuiſa pluralitas ī eos ꝗ ī ipſo ſūt:de quo agit̉: ⁊ ī eos qui aſſumūtur extrinſecus: ī quoprepoſitos eē ītelligimus eos locos: qui in ipſo ſunt:his locis ꝗ trahuntur extrinſecus: hic ꝟo locus ꝗ inipſo eſt: in pͥmas qͣtuor diſtribuitur partes: qͣrū pͥmaē diffinitio qui locus a toto ē nuncupatus: idcirco ātpͥmus a toto ponitur: quoniam nihil eſt alicui tā ꝓximū qͣꝫ propria diffinitio. cōſequit̉ enumeratio partiū: qꝛ poſt diffinitionē ꝓximū locū partes tenere debēt: que totū id cuius partes dicunt̉ eſſe: cōiungunt.His apponit̉ nota: que quaſi cōuerſo mō diffinitio ēNā ſicut diffinitio explicat: quod implicite nota deſignat: ita nota īuoluit ⁊ cōfuſe īdicat: quod pate facitatqꝫ expedit diffinitio. Nota ꝟo tertia ideo ē: qꝛ diffinitio ſubſtātiā tenet. partitio ea dinumerat: que totūcōpoſitū iūgunt: nota v̓o nihil efficit ſꝫ tm̄ deſignat.Poſt hec que ī ipſis terminis pͥncipaliter herēt: illaque ſūt affecta numerātur: que iā nō ipſis īſunt terminis: ſed eoſdē velut exterius poſita conſequunturatqꝫ idcirco ſolū ī ipſis eē dicūtur: qm̄ ſine his eē nōpn̄t: quorū pͥma ſūt cōiugata. Nihil eniꝫ īter affectaſic ꝓximū ē: qͣꝫ quod ⁊ re ⁊ noīe participat: niſi ꝙ parua nominis īflexione ſeiūgitur. Nā id qd̓ iuſtū ē: ⁊ inſtitia participat ⁊ īflexo iuſtitie noīe nuncupatur: ⁊ īceteris ꝗdem cōiugatis idem eſt. Poſt hec adnumratum ē genus. Genꝰ ꝟo ꝙ cuiuſlibet vniuerſaliteſubſtātiā mōſtrat: ⁊ ꝙ multoꝝ ſpecie diuerſoꝝ ſubſtātialis eſt ſimilitudo: qd̓ aꝓpoſitis terminis paulolōgiꝰ qͣꝫ cōiugata ſeiungitur: qꝛ tam etſi ſubſtātianmōſtrat: tamē ne inflexo ꝗdē vocabulo cum termininomine copulat̉: ſed longe lateqꝫ diuerſo. Huic adiūcta eſt ſpecies: quā formā Tulliꝰ appellauit qꝛ nihil ē taꝫ ꝓximū generi qͣꝫ ſpēs. ſpēs v̓o ē ſubſtātialisindiuiduoꝝ ſimilitudo: ⁊ qd̓ ſub genere ponit̉. Poſthāc ſimilitudo eſt ꝯſtituta. etenī poſt illd̓ idem qd̓ inſubſtātijs ītelligit̉: illd̓ idē recte ponitur: qd̓ in qualitate eſſe ꝑpēditur. Paulatī v̓o res īcipit a ſimilitudine recedere: nec ſtatī ad cōtrariū venit: ſꝫ pͥus differētia locū ſtatuit. Nā remota ſimilitudine nihil aliud occurrit pͥus: niſi differētia. poſt hāc a cōtrario locū ducit ideſt a maxima differētia. rurſus ad amicaſibi affecta cōuertit̉: ſꝫ nō eo mō amica: quo ſūt ſimilia: adiūcta enī ꝓponit q̄ nō ſūt ītegre ſimilitudinis:ſꝫ īter ſe īdicij ⁊ veluti cuiuſdā rerū ſibi coherētiumꝓpinꝗtatis. poſt adiūcta v̓o ātecedētia Tullius poſuit. Poſt id enī quod aliquo mō iunctū eſt: aliquidneceſſe eſt aut ātecedens: aut cōſequēs ītelligat̉. pͥusitaqꝫ ātecedēs: poſt cōſequēs collocatū ē. Poſt hecrepugnātia dixit: vt quodāmodo duplex ordo cōtrarietatū ac ſimilitudinū naſceret̉. Priꝰ enī poſuit a ſimili: a differētia: a cōtrario: atqꝫ hic vniuerſus ordoeſt: ſumiliū ⁊ cōtrarioꝝ. Rurſus ab adiūctis: ab antecedētibꝰ: a cōſequētibꝰ: a repugnātibꝰ. hic rurſꝰ ſecūdꝰ ordo ſimiliū: ⁊ ꝯtrarioꝝ eſſe deprehēdit̉. Sꝫ pͥmus valde euidētior: qͣꝫ ſecūdꝰ. plꝰ ē enī ſimile eē qͣꝫadiūctū. Plꝰ eſt differre qͣꝫ ātecedere vl̓ ꝯſequi: plꝰeſſe cōtrarium: qͣꝫ repugnās: ⁊ in ſuo queqꝫ plenamretinent formam. velut qꝛ ſimilitudo ꝓpinquitatemquādā tenere debet: ꝓpinquius eſt id: qd̓ eſt ſimile eicui ſimile eſſe conſiderat̉: qͣꝫ id qd̓ adiūctū eſt ei: cuinaturali vicinitate cōiungit̉. Rurſus quoniā differētia diſſimilitudinis auctor eſt: diſſimiliꝰ eſt id qd̓ abalio differt: qͣꝫ id qd̓ cōſequit̉: vl̓ antecedit. Rurſusquoniā cōtrariū lōgiſſime ab eo cui ꝯtrariū ē: oportet abſcedere: lōgiꝰ abſcedit ꝯtrariū qͣꝫ repugnans.Poſt