In cōpicorū Ficero. Cōmentario. lib. ii.

ab eo quod eſt ī ipſo de quo q̄rit̉: ideſt ab eo quod ē īvxore de qua querit̉. Eſt autem in vxore: de qua q̄rit̉ſpecies vxoris: ea .ſ. que in manū non cōuenit: q̄ ad eāaffecta ē. Oīs .n. ſpēs ad ſuū genus refertur .i. oīs forma factum eſt igitur argumentum ab eo ꝙ ē in ip̄oab affectis a forma generiſ. Maxima propoſitio eſt:quod de vna ſpecie dicitur: idē in alteram nō cōuēire¶ Ad ſimilitudinē hoc modo. Si edes exeſe corruerunt: vitiumue faciunt quarum uſufructus legatus eſt: heres reſtituere non debet nec reficere: nōmagis ꝙͣ ſeruum reſtituere ſi is: cuius vſufructuslegatus eſſet: deperiſſet.¶ Similia dicuntur: que eiuſdem ſunt qualitatis: ex ꝗbus hoc modo ſumitur argumentum. Quidam teſtamento edium vſumfructum legauit .i. cōceſſit edes:vtiiis alius dum viueret: vteretur he ceperunt vel vitium facere .i. ruinam minari vel ēt corruerūt. Petitigit̉ ab heredeis cui ediū vſuſfructus legatus eſt: vteaꝝ ſibi ediū q̄ a teſtatore legata ſunt: damna compēſet: ⁊ edes q̄ vitiū fecerunt vel corruerūt reſtituat.Querit̉ an eaꝝ edium quaꝝ vſuſ fructus legatus ſitvitium vel ruinam heres reſtituere cogatur: Hic igitur ſubiecta quidem oratio eſt: veluti quidam terminus edium quarū yſuſfructus legatus ſit: ruīa vel vitiū. Predicato v̓o oratio loco termini conſtituta: abherede reſtitutio. Sumo igitur a ſimili argumētumhoc modo. Quoniā ſi quis ſerui vſumfructum legauerit: iſqꝫ ſeruus aliquo modo deꝑierit non cogit̉ reſtituere heres ſeruum. Ne nunc ꝗdē coget̉ heres reſtituere edes: que in vſumfructuꝫ legate ruinā: vitiūue fecerūt. Similiſ eſt .n. ſerui vſuſfructꝰ legatio ediūvſuſfructus legatiōi. Simile ēt ſeruū in vſum fructūlegatum ſi deperierit: ab herede nō reſtitui ⁊ ediū invſumfructū legatarū vicium ruināue ab herede nonrefici. Eſt igitur queſtio quidem: an ediū in vſum fructum legatarū viciū vel ruinā heres reſtituere cogatur. Termini vero ſubiectus quidem edium in vſumfructum legatarū viciū vel ruinā: p̄dicatꝰ aūt ab herede reſtitutio. Argumentum vero ab eo quod ī ipſoeſt .i. ab eo quod ineſt vel ruine vel vitio ediū in vſūfructū legataꝝ. Id aūt eſt affectū .i. ſimilitudo. Oīsenī ſimilitudo ei ineſſe perpenditur: quod eſt. ſimile.Similitudo vero eſt ſerui vſuſfructus legati pereurtis: quem reſtituere heres non cognitur. Maxima vero propoſitio ſimilibus rebus eadem cōuenire.A differentia: non ſi vxori vir legauit argentumomne quod ſuum eſſet. Iccirco que in nominibusfuerint legata ſunt. Multum eniꝫ differt in archane poſitum ſit argentum an in tabulis debeatur.¶ In rebus plurimum differentibꝰ qd̓ de altera earuꝫdicitur: nō videt̉ in alterā cōuenire. Id cū ita ſit quidam argentum ſuum omne legauit vxori. Illa pecuniā quoqꝫ que ī noībus debebatur: ſuam eſſe dicebatqd̓ oīs pecunia noīe vocaret̉ argēti querit̉ an id quoqꝫ argētū ꝙ in noībus debebat̉: legatuꝫ ſit. hic igit̉ſubiectª eſt terminus argentū: quod in noībus debet̉legatū v̓o p̄dicatª. A differentia igitur faciemus argumentationem hoc modo. Idem de plurimum diſferētibus rebꝰ ītelligi nō pōt. Plurimū vero differtargētū ī arca ne ſit poſitū: an in noībus debeat̉. Nāque poſita in arca pecunia eſt: iuris eſt noſtri. In nominibus v̓o debita nō ē noſtra. Nā qd̓ mutuū daturex meo: ſit accipientis: atqꝫ ideo nō cogitur eandem

ipſam pecuniā debitor reſtituere creditori ſed aliā tātā. In arca vero poſita pecunia: ⁊ in nominibus debita: non ſunt argenti vel pecunie ſpēs: ſꝫ differētie. nāargēti ſpēs ſignatū ac nō ſignatuꝫ eē dicte ſunt. qualitas v̓o pecunie in poſſeſſione poſite vel non poſiteſꝫ nō modis oībꝰ aliene in his differētijs conſtat: vtalia ſit in arca poſita. reliqua in nominibꝰ debeatur:atqꝫ hoc iccirco dictum eſt: ne ꝗs nō a differētijs: ſeda ſpecie argumētationē ductam putaret. qualitas .n.ſubſtantialis non ſpeciebꝰ: ſed differentijs ānumeratur. Cum igitur ſuum omne quod fuerit argentum:vir vxori legauerit: cūqꝫ manifeſtū ſit: id ad eam ꝑtinere: ꝙ fuerit ſuū legantis .i. qd̓ in arca fuerit cōditūnō pōt ītelligi de eo qd̓ ī noībus debebat̉. quoniā ſicut dictū ē id qd̓ ī noībꝰ debet̉: ab eo quod in arca ꝑſitum ē: plurimū differt. facta ē igitur argumentatio ab eo quod in ipſo inerat: de quo querebat̉. querbatur vero de argēto in noībus debito. In hoc veroinerat propria differentia: qua ab alio differebat argento eo ſcilicet quod in arca poſitum fuerat. Id vero ē affectū .i. a differentia. Maxima vero ꝓpoſitiode rebꝰ plurimū differentibus idē ītelligi nō poſſe.¶ A cōtrario autem ſic. non debꝫ ea mulier: cui virbonorum ſuorum vſumfructum legauit cellis vinariis ⁊ oleariis plenis relictis: putare id ad ſe pertinere. Uſus enim non abuſus legatus eſt. ea ſuntinter ſe contraria.¶ Quod de aliqua re dicitur: id ī eiꝰ cōtrariuꝫ nō pōcōuenire. Idē .n. de duobꝰ cōtrarijs ītelligi nullo mōpoteſt. ꝗdā igit̉ ſupreme volūtatis arbitrio vxori bonoꝝ ſuoꝝ vſufructū legauit: mulier igit̉ cellas vinaras oleariaſqꝫ plenas ad vſufructuꝫ propriū deuobat. querit̉ an penus quoqꝫ vſufructus legatuſ ſit:nus igitur ſubiectus eſt: legatio p̄dicatuꝫ: a contrarioigitur ſumitur argumētū hoc modo vtimur his quenobis vtentibus permanēt: his v̓o abutimur que nbis vtentibus ꝑeūt. ergo cū ꝑmāere: ac perire cōtraria ſint: vſus quoqꝫ atqꝫ abuſus ꝯtraria neceſſe eſt idicentur: ꝙ ſi cetera ꝗdē vtendo ꝑmanēt: celle aūt.narie atqꝫ olearie vtēdo cōſumūt̉. aliaꝝ ꝗdē reꝝ vſifructus eſſe pōt: penus vero nō pōt vſus eſſe: ſed potius abuſus: ergo cū vir vxori vſufructū bonoꝝ leguerit: nō potuit legare cōtrariuꝫ: qd̓ ē abuſus: eſt v̓abuſus vini atqꝫ olei: vinū igitur atqꝫ oleū ad vſufrictū mulieris nō pōt ꝑtinere. Argumentū ab eo ꝙ inipſo ē: de quo agit̉ .i. ab vſufructus legatione atqꝫ aaffecto .i. ꝯͣrio ꝯͣria v̓o in cōtrarijs nō ita ſunt tanqͣdiffinitio in eo qd̓ diffinit̉: ſed tāqꝫ relatio. Oīs .n. rlatio ī relatiuis: oīaqꝫ cōtraria nō id qd̓ ſūt .i. qͣlitatesſed hoc ipſū ꝙ cōtraria ſūt: in contrarijs eſſe dicunt̉qꝛ nō ẜm qͣlitatē ꝓpriā: ſed ẜm plurimā diſtantiā ſibinuiceꝫ conferuntur. Maxima propoſitio ē. quod alcui conuenit: id eius contrario non conuenire.¶ Ab adiunctis. ſi ea mulier teſtamentum fecit qͥſe capite nunꝙͣ diminuit. non videtur ex edicto p̄toris ſecundum eas tabulas poſſeſſio dari. Adiūgitur enim: vt ſecundum ſeruorum: ſecunduꝫ exilum: ſecundum puerulorum tabulas poſſeſſio videatur ex edicto dari.¶ Adiūcta ſunt: que ꝓximū ac finitimū locū tenēt vt ſiunū eoꝝ quolibet extiterit mō: alteꝝ quoqꝫ vel extitiſſe vel extare: vl̓ extituꝝ eē videat̉. hec .n. ſibi qͣſi vicīaſūt. que v̓o ī exiſtēdo ſibi ſūt proxima: hec vel antecedere