Liber.
atqꝫ negatiuis ita diſſentiūt: vt quoquomodo ſubiecta permutes: vna ſēper veritatis: altera ſit ſēper plena mēdacij. Exēpluꝫ vero huiuſmodi predicati quodſubiecto ſēper inhereat hoc eſt. omnis hō animal eſthomo animal non eſt. nullus hō animal eſt: hō animal eſt. Hic indefinite vi eadē fungūtur qua ⁊ particularis. huiª v̓o quod nūquā inheret. hoc eſt. omnishomo lapis eſt. hō lapis non eſt. Nullꝰ homo lapiseſt. hō lapis eſt. in his quoqꝫ indefinite vniuerſalibꝰoppoſite ꝑ vnamquāqꝫ oppoſitionē vnam veram falꝰſā alteraꝫ reddiderūt: itē quod ſuſcipere ſubiecti naturaꝫ valeat ⁊ poſſit amittere. Omnis hō iuſtus eſt.hō iuſtus non eſt. Nullus homo iuſtus eſt. homo iuſtꝰ eſt. in his etiaꝫ īdefinite particularibꝰ immutateſunt: que vniuerſalibꝰ obiecta ꝑ vnāquāqꝫ propoſitionuꝫ aduerſitateꝫ: vni ſēper verum: alteri diuiſeremēdaciuꝫ. Preterea quoquo modo terminorū exempla ponant̉ ſi affirmationes affirmationibꝰ negationes negationibus cōparemꝰ: vniuerſalibꝰ v̓is īdefinitarū veritas ꝓuenit: vt cum vere ſunt. omnem hominē eſſe animal: ⁊ nullum hominē eſſe lapideꝫ conſtat ꝟitas indefinitis que ꝓponunt: ⁊ hominem animal eſſe: ⁊ hominē lapidē non eſſe. At ſi vniuerſaliūfalſitas antecedat īdefinitarum vel v̓itas: vel mendaciuꝫ variabit̉. hoc modo. Falſa enī eſt vniuerſalisenunciatio que ꝓponit. omnem hominē eſſe iuſtum:ſed ea que dicit hominē eſſe iuſtuꝫ: tenet in humanenature parte v̓itateꝫ. Nam ſi nō habet omnis hō iuſtitiā cū tamē aliquis habeat: vere dici poteſt hoīemeſſe iuſtum. Iteꝫ cum ꝓponit̉ vniuerſaliter. Nullushomo iuſtꝰ eſt: falſū eſt. Abſi id indefinite deneget̉:a veritate non diſcrepat. Nā cuꝫ ſit aliꝗs homo noniuſtꝰ: non mētietur qui pronūciauerit hominem eſſenō iuſtū. Itē cuꝫ ſit falſa que vniuerſaliter affirmatdicens. omneꝫ hominē eſſe lapidē: falſa eſt que idemindefinita enūciatione cōfirmat dicēs hominē eſſe lapidē. Rurſus cum ſit falſa negatio per quam ꝓponitur: nullum hominē eſſe aīal: falſa eſt īdefinita negatio que ꝓnunciat hominem non eſſe aīal. Hic quoqꝫparticulariū ſimilitudo ſeruata eſt. Nā in ſubalternis v̓a vniuerſalitas v̓itatē ꝑticularitatis trahebat.falſa v̓o vniuerſalitas nec v̓itatis nec mēdacij neceſſitateꝫ ꝑticularibꝰ afferebat. Eadē omnia vniuerſalium atqꝫ īdefinitarū collatione ꝓueniūt. Rurſus īdefinitas pͥmū falſas cōſtet: vniuerſales quoqꝫ neceſſeeſt eſſe mēdaces: vt ſi falſū ſit eē hominē iuſtū: falſūerit omnē homineꝫ eē iuſtuꝫ. quādo quidē non capitveritatem: ſi iuſtus vel vnus hō non fuerit. Iteꝫ ſi indefinita negatio mētiat̉: veꝝ vniuerſalis negatio nōhabebit: veluti ſi falſa ſit ea que dicit hominē nō eēiuſtū: quādo quidē nō poteſt vniuerſaliter ab homīedenegari: ſi vel vni hominuꝫ ꝓbabit̉ adeſſe iuſtitia.At ſi indefinite ſētentiaꝫ v̓itatis optineāt: vniuerſales tū veras tū eueniet eſſe mendaces: velut cuꝫ dicimus hominē eſſe iuſtuꝫ veꝝ eſt. eſt eniꝫ homo qui iuſtitia nō careat: huiꝰ vniuerſalis negatio mētiet̉: cūquis dixerit nullum hominē eſſe iuſtuꝫ. At ſi id affirmabit̉ īdefinite quod a ſubiecto diuelli ſecerniqꝫ nōpoſſit: vera nihilominꝰ erit affirmatiua que ꝓponitomnē hominē eē aīal. At ſi id quod ſubiecti naturaꝫnō recipit ꝓponit īdefinita negatio: veluti ſi dicat hominē lapidē nō eē nihil ab eiꝰ v̓itate vniuerſalis negatiua diſſētiet: vt ea que nullū aīal eē ꝓponit. nihiligit̉ dubium eſt īdefinitas particularibꝰ eſſe cōſimiles: eādēqꝫ viꝫ v̓itatis ac falſitatis ſignificationibus
obtinere: de quibꝰ ſufficiēter dictū eſt. Nūc de ſingularibꝰ explicemꝰ que nihil ſuperioribꝰ ſimiles extantIlle nāqꝫ quoniā cōſtituebāt vniuerſale ſubiectū dequo p̄dicatū terminū dicerēt: idcirco ſuſcipiebant ētdifferētias quātitatis. Nā quod vniuerſale eſt ⁊ vniuerſaliter ⁊ ꝑticulariter ⁊ īdefinite poterit ꝓnūciariAt he que vnū aliꝗd ponunt ſingulariter atqꝫ indiuidue: differētias quātitatis habere nō poſſūt: atqꝫ iōſola in eis relinꝗtur diſcrepātia qͣlitatis. ꝙ hec ꝗdeꝫaffirmatio: illa v̓o negatio. Sēper igit̉ inter ſe affirmatio ⁊ negatio ſingularis verū falſūqꝫ diſtribuēt.Si nō cetera īpediāt que ſēſū in alias atqꝫ in alias ſignificationes ſolēt deflectere ac detorquere. Cum v̓ovnū atqꝫ idē p̄dicatū atqꝫ ſubiectū in affirmatione ⁊negatione cōſtiterit: vno eodēqꝫ ſūptum tēpore: vnoeodēqꝫ ꝓlatū modo: ad vnuꝫ atqꝫ idem relatum: devna atqꝫ eadē parte ꝓpoſitū: neceſſe eſt ex his vnamſēper eſſe vera: alterā ſemper eſſe falſam. Nam ſiueequiuocos terminos ſumāt: ſiue nō ad ideꝫ tempꝰ ꝓcedāt: ſiue alius vtriſqꝫ īſit modꝰ: ſiue ad alias ꝑtesvel ad aliquid aliud referant̉ veras vtraſqꝫ eſſe ꝯtingit. Age enī equocū terminū ſumat affirmatio: dicatqꝫ Cato vtice ſe peremit: negetqꝫ negatio: Cato ſevtice nō peremit. Hic igitur vtreqꝫ ſūt vere qm̄ Cato eꝗuocū ē. Nāqꝫ Cato p̄torius vtice ſibi manꝰ ītulit: Cato v̓o cēſorius minime. Itē ꝓponat̉ affirmatiua hoc mō. Nocte lucet. negatio reſpōdeat. nocte nōlucet. Hic igitur lucere eꝗuocū ē. Atqꝫ iō nihil īpedit quo minus vtreqꝫ ī veritate ꝑmaneant. Affirmatio nāqꝫ cū dicit lucere nocte: lune loꝗtur lucē. Illv̓o cū negat de ſolis luce ſignificat. Hic igit̉ eꝗuocup̄dicatū vtraſqꝫ verū cōſeruare ꝑmiſit. Itē ſi quis deSocrate proponat dicēs. Socrates ſedet. Atqꝫ alijneget. Socrates non ſedet: vtreqꝫ vere eē queunt:ad diuerſa tempora referantur. Pōt enim nūc quidē Socrates ſedere: alio v̓o tēpore nō ſedere. Rurſus ſi quis humani oculi colorem nigrum eſſe confirmet: aliuſqꝫ nigrū non eē cōtendat: vtriqꝫ verum lquentur: ſi ad ſingulas oculi partes affirmatio negatioqꝫ referantur. Nam quod circa orbē ē qui mediuꝫpupillam tenet: albū ē. Ipſe vero orbis niger viſituRurſus ſi de Socrate inter duos locato quis dixeritSocrates dexter eſt: aliuſqꝫ reſpōdeat Socrates dexter nō ē: vtriſqꝫ cōſtare veritas pōt. Ad eū ꝗ cuꝫ ſiniſtra Socratis ē: dexter ē. Ad cum vero cuius leulateris pars Socratis dextra cōiūgitur: dexter nōItē ſi quis ouum animal eſſe conſtituat: aliuſqꝫ ouūanimal eſſe neget: vtreqꝫ a veritate non diſſonantNāqꝫ ouuꝫ poteſtate animal eſt: actu animal non ēita igitur inter ſe ſingularium ſubiectorum ꝓpoſitiones verū falſūqꝫ diſtribuent: vt vnā veritatē neceſſiſit habere: alterā mēdatiū. Si neqꝫ qd̓ ſubiectū eſneqꝫ quod predicatū: aliqua ſit equiuocatiōe cōfuſūad idē tēpus ad eaſdē partes ad eūdē modū: eādēqꝫrē ad quā affirmatio retulit: ea q̄ proponūtur ī negatione afferrat̉: vt ſi ꝗs de Socrate pronūciet Socrates caluus eſt: Socrates caluus non eſt. Si igitur deſocrate eodē affirmatio negatioqꝫ ꝓponāt. ſi eandemcaluitij ſignificationē affirmatio ſumpſerit ⁊ negatioſi eādē vtreqꝫ capitis partē loqͣnt̉: ſi vel actū vtreqꝫpoteſtatēue ſignificēt: ſi nulla diuerſitate tꝑis erret̉ambage. Si n̄ ad aliū affirmatio: ad aliū negatio referat̉: vna ſemꝑ ꝟitati cōiūcta ē retinet ſemꝑ alterafalſitatē. Qm̄ de ea ꝯueniētia ꝓpoſitionuꝫ: q̄ vtriſqꝫſimplicibꝰ terminis eodēqꝫ ordine captaret̉ explicuinunc