Liber.
plis: vt v̓o vtreqꝫ falſe ſint: nō poteſt inueniri. nam ſiquidē quod neqꝫ ſeparari neqꝫ poſſit adeſſe ſubiecto:alterutra enūciet ꝓpoſitio: vna ē vitati: altera cognata mēdacio: ⁊ ſi ꝗdē quod a ſubiecto ſeꝑari nō poteſtp̄dicet̉: affirmatio ſola v̓itatis calculuꝫ tenet. at ſi qd̓ſubiecto īpoſſibile adeſſe dicat̉: ſola obtinet negatioveritatem. vt ſi quis enūciet: quidaꝫ homo aīal eſt: ⁊alius neget: quidam hō animal nō eſt: vel ita: quidaꝫhomo lapis ē: quidā homo lapis nō ē: vtraqꝫ affirmationum negationūqꝫ oppoſitio verū inter ſe falſūqꝫ ꝑtitur. Sed ī prioribus quidē affirmatio: in poſterioribus āt vera negatio ē: at ſi quod euenire ꝗdēpoſſit: ſed a ſubiecto tamē aliquādo valeat ſegregari: affirmatio ꝑticularis negatioqꝫ ꝓnūciet̉: vtraſqꝫveras eē neceſſe ē: vt ꝗdā homo iuſtꝰ ē: quidā homoiuſtꝰ nō ē: vt vero vtreqꝫ falſe ſint: nulla poterūt exēpla cōgruere: quo circa ne iſte ꝗdē qͣs ſubcōtrariasappellamus ſemper ſeſe inuicē ꝑimūt quandoꝗdemaliquotiēs in veritate concordant. at ſi omnibus differētijs diſſidētes ac ſeīuicē deſtruentes inuenire conemur: reſpiciēde ſūt angulares. hee v̓o ſūt vniuerſalis affirmatio ⁊ negatio ꝑticularis: vl̓ vniuerſalis negatio ⁊ affirmatio ꝑticularis: his enī tāta īter ſe diſcordia manifeſta eſt: vt neqꝫ in falſitate vnqͣꝫ neqꝫin v̓itate cōueniāt: ſēperqꝫ neceſſe eſt cū affirmatioſit vera negationes eſſe mēdaceꝫ: cuꝫ negationi adſitveritas: affirmationi eē propriā falſitateꝫ: at primuꝫcū geminas eſſe ꝓpoſitionū differentias dixerimꝰ inqualitate ſcilꝫ ⁊ quātitate: harum ⁊ qualitas diuiſaeē ꝓbat̉ ⁊ quātitas: nā ꝙ hec affirmatio eſt illa negatio: in qualitate diſſētiūt. ꝙ d̓o hec vniuerſalis illa ꝑticularis quātitate diſcordant. item neqꝫ in falſitateneqꝫ in v̓itate vnquā poterūt cōuenire: ſiue enim dehis que a ſubiecto abeſſe nō poſſūt: vnā ſēper veraꝫeē neceſſe ē alterā falſā: nā ſi talis terminꝰ p̄dicatur:vt eū vl̓ adeſſe ſubiecto vl̓ nō adeſſe cōtīgat: vniuerſales ſēper falſe ſūt: ꝑticulares vere ſūt. ſi quis enimita ꝓponat: omnis hō iuſtꝰ eſt: atqꝫ alius neget. quidā homo iuſtꝰ non ē: vniuerſalis affirmatio falſa ē:particularis eſt vera negatio. Similiter autē ſi quisita ꝓponūciet. nullꝰ hō iuſtꝰ eſt: vniuerſalis negationis falſa: ꝑticularis affirmationis vera ſētētiā ē: itain his que vl̓ adeſſe ſubiecto vl̓ abeſſe cōtīgāt. vniuerſales falſitati cōiūcte ſunt: ꝑticulares obtinēt veritatē. at ſi tales termini ſint: ꝗ ſeparari atqꝫ a ſubiecto diuidi nequeāt: ſiue illa ſit vniuerſalis ſiue ꝑticularis herebit ſemper affirmationi v̓itas: negationimēdaciuꝫ vt ſi ꝗs vniuerſaliter enūciet. omnē hominē eē aīal: aliuſqꝫ ꝑticulariter neget: quēdā hominēnō eē aīal. affirmatio vniuerſalis verū loꝗtur: particularis negatiue falſa ſētētia eſt. itē ſi ꝗs vniuerſaliter negādo ꝓponat nullum hominem eſſe aīal: particularē affirmationē v̓itas ſequitur: heret vniuerſalis negatio falſitati: quod ſi ſint que predicantur: vtnūqͣꝫ poſſint adeſſe ſubiecto: ſeu ille vniuerſaliter ſeuparticulariter ꝓponantur. negationes ornat ꝟitasaffirmationes falſitas decolorat. Si ꝗs enī ꝯfirmatdicēs omnē hominē lapidē eē. aliuſqꝫ quēdā hominē nō eē lapidē reſpōdeat. vniuerſalē affirmationeꝫfalſitas: ꝑticularē negationē ꝟitas tenet. quod ſi itaquis vniuerſaliter neget. nullꝰ hō lapis ē: ⁊ ꝑticulariter affirmet ꝗdaꝫ hō lapis eſt. vniuerſali conſtat negatione ꝟitas: ꝑticularis affirmatio nō caret falſitate. Quoquo igit̉ mō predicata vl̓ ſubiecta mutaueris: ſi tamē vniuerſalē affirmatiuā ꝑticularis negati
ue: vl̓ vniuerſalē negatiuā ꝑticulari affirmatiue conſertā a ſingulariter cōſideratione cōmittas: ſi hec falſa: illā veraꝫ cōtīgit: ⁊ ſi hec vera ē. illā falſā neceſſeeē īueniri. atqꝫ idcirco has īter ſe oppoſitas ⁊ cōtradictorias nūcupamꝰ: ⁊ hactenª ꝗdē affirmationes ⁊negationes aduerſis ītētionibꝰ conferētes: ꝗd in eisdiſcordie ac diuerſitatis eſſet oſtēdimꝰ. nūc vniuerſalē affirmationē ꝑticulari affirmatiue: ⁊ vniuerſalemnegationeꝫ ꝑticulari negatiue ad v̓itatis falſitatiſqꝫcōueniētiam cōparemus. haruꝫ namqꝫ inter ſe nulladiſcordia eſt: atqꝫ ideo nō de earū diſſēſu: ſed de cōſēſu potiꝰ videt̉ eſſe querendum. Primum igitur vniuerſalis affirmatio ⁊ ꝑticularis affirmatio ſubalterne dicunt̉: quoniā altera ſubiacet alteri ideſt ꝑticularis affirmatio vniuerſali affirmationi ſuppoſita eſtatqꝫ ſubiecta veluti pars ītra totiꝰ ſemꝑ ābituꝫ latetidēqꝫ de vl̓i ⁊ ꝑticulari negatiua dicēdū ē. ſubalterne enī vocātur: ꝙ ſuperior atqꝫ āplior vniuerſalis negatio ītra ſe ꝑticularē negationē claudit ⁊ continetHe igit̉ tali rōne cōſentiūt: ſi .n. vl̓es ī ꝟitate p̄cedātꝑticulares veras eē neceſſe ē: vt ſi ꝗs vniuerſaliter affirmādo ꝓponat: oēꝫ hoīeꝫ aīal eē: q̄ cū ſit vera particularis ſibi affirmatiōis v̓itatē comitē trahit: ea vero ē: ꝗdā hō aīal ē: nā ſi verū ē oēꝫ hoīeꝫ eē aīal: verū ē eē aliquē. itē ſi quis vniuerſaliter enunciet nullum hominem eſſe lapidem: verum dixerit: at ſubiecta ei particularis negatio idem retinet: nec mentit̉ꝗ dixerit: quēdā hoīeꝫ lapidē nō eē: ita igit̉ vniuerſalibus affirmatione ac negatiōe vera dicētibꝰ: particularis affirmatio ⁊ negatio verā vniuerſaliū ſentētiā cōſequuntur. at ſi vniuerſales falſe ſint non neceſſe ē particulares vniuerſaliū cōſenſu p̄bere mendaciū: velut in his vniuerſalibꝰ q̄ ꝓponūt oēm hominēeſſe iuſtū vel nullū hoīem eē iuſtū: que cum vna ſit affirmatio: altera vero negatio: vtreqꝫ ſunt falſe: ſꝫ easparticularium falſitas nō ex neceſſitate cōſequitur.nā ⁊ q̄ndā hoīeꝫ eē iuſtū: que particularis ē affirmatio: vere quis dixerit. atqꝫ ideo falſis vniuerſalibꝰ particulares veras eē non neceſſe ē: quod enim vniuerſalis affirmatio falſa dicatur: oēm hoīem eē lapideꝫerrat particularis affirmatio: que ꝓponit quēdā hominem eē lapidē: at ſi vniuerſalis negatio falſa proponatur. nullū hoīem eē animal: nō idcirco particularis erit vera negatio: ſi pronūciet quendā homineꝫnon eē animal: atqꝫ ideo vniuerſalibus quidē in veritate manētibus ꝑticularis neceſſe ē vniuerſaliuꝫ conſentire veritati: at ſi vniuerſalibus falſitas īherebit:particularis tum veras: tū etiā falſas eē poſſibile ē:veras quidem ſi ꝗd tale p̄dicetur quod adeſſe ſubiecto poſſit ⁊ ſubiecto valeat ſeparari: falſas eē vtraſqꝫaffirmationē ꝗdē ꝑticularē: ſi ī eo ſit vniuerſalis falſa affirmatio: quod ſubiecto nō pōt cōuenire: negationē ꝑticularē: ſi ī eo vniuerſalis negatio mentiaturqd̓ a ſubiecto nō pōt ſegregari: vt poſita ſuperiꝰ exēpla declarāt. qd̓ ſi ad veritatis ⁊ falſitatis ꝯſequētiāꝑticularis propoſitiōes locum principē ſortiātur: cōtraria eis vniuerſales propoſitionis rōne conueniūt:nam ſi ſint falſe particulares: vniuerſales falſas eſſeneceſſe ē: ſinuero ꝑticulares vere ſint: tū vniuerſalesvere ſunt: tum etiā falſe: nā ſi ꝑticularis affirmatioē falſa: q̄ dicit: aliquē hoīem eē lapidem: vniuerſalisquoqꝫ affirmatio falſa eſt: que proponit omnē hoīeꝫeē lapidē: item ſi ꝑticularis eſt falſa negatio que decernit quēdā hominē non eſſe animal: falſa erit vniuerſalis negatio que nullum hoīeꝫ animal eē cōtendit: at ſi