De diuiſionibus

adiūgo differentiā generi: ⁊ video vtruꝫ illa iūcta cūgenere equalis poſſit eſſe cuꝫ ſpecie ea: quā circūſcripedā diffinitione ſuſcepi. ꝙ ſi minor fuerit ſpēs: illaꝫrurſus differētiā quā dudū cū genere poſueramꝰ qͣſigenus ponimus: eamqꝫ ī alias ſuas differētias ſeparamus: ⁊ rurſus has duas differētias ſuperiori generi cōiungimus: ⁊ ſi equauit ſpēm diffinitio ſpeciei eēpicet̉. Si v̓o minus fuerit ſecūdas differētias rurſus1alias ſeparamꝰ. Quas oēs cōiūgimus cū genere: ⁊rurſus ſpeculamur: ſi oēs differentie cū genere eqͣlesſint ſpēs: que diffinitur: ⁊ poſtremo totiens differentias differentijs diſtribuimus vſqꝫ duꝫ oēs iuncte generi ſpem equali diffinitione deſcribant. Huius aūtrei clariorē facient exempla notitiam hoc modo. Sitenī nobis propoſitū qd̓ diffinire velimꝰ nomē vocabulū noīs de pluribus noībus predicatur: ⁊ quedam ſpecies eſt continens ſub ſe īdiuidua. Diffinio ergo nomen ſic. ſumo eius genus quod eſt vox: ⁊ diuido illudvocum alie ſunt ſignificatiue: alie v̓o minime. vox nōſignificatiua nihil ad nomen. ⁊ enim nomē ſignificat.Sumo ergo differentiā que ē ſignificatiua. ⁊ cū genere iūgo .i. cuꝫ voce: ⁊ dico vox ſignificatiua: ⁊ tuncreſpicio vtꝝ genª hoc ⁊ differētia nomini ſint equaliaSꝫ nōdū ſūt equalia. poteſt .n. vox ſignificatiua eē ⁊nō eē nomē. Sunt enim quedā voces: que dolorē deſignāt alie que animi paſſiones naturaliter que nomina non ſūt vt īteriectiones. Rurſus ipſam vocem ſignificatiuaꝫ in alias differentias diuido vocū ſignificatiuarum alie ſunt ẜm poſitionem hoīuꝫ alie naturaliter: ⁊ vox quidē ſignificās naturaliter nihil ad nome̓: vox v̓o ſignificās ẜꝫ poſitionē hoīuꝫ nomini congruit. Quocirca has duas differētias ſignificatiuā ⁊ẜmm poſitionē iungo cū voce .i. cū genere: ⁊ dico nomēeſt vox ſignificatiua ẜm placitū. Sed rurſus mihi nōequatur ad nomen. Sunt nāqꝫ ⁊ verba voces ſignificatiue ⁊ ẜm poſitionem. Non igitur ſoliꝰ nominis diffinitio eſt. Diſtribuo iterum differentiam que eſt ẜmpoſitionem. ⁊ dico ẜm poſitionem vocum ſignificatiuarum alie cum tempore: alie ſine tempore: ⁊ differētia quidem cum tempore nomini non coniungitur: iccirco ꝙ verborum eſt ſignificare tempora: nominumv̓o minime. Reſtat ergo vt congruat illa differētia q̄eſt ſine tēpore. Iungo igitur has tres differētias generi: ⁊ dico nomen eſt vox ſignificatiua ad placitumſine tēpore. Sed rurſus mihi nō plena cōcluſio diffinitionis occurrit. poteſt .n. ⁊ vox ſignificatiua ⁊ ẜꝫ poſitionē ⁊ ſine tēpore eē: ⁊ nomen nō eſſe vnū: ſed nomina iuncta que eſt oratio: vt Socrates cum Platone ⁊ diſcipulis. ſꝫ. quāqͣꝫ imperfecta ſit hec oratio: tn̄oratio ē. Quocirca vltima differētia que eſt ſine tempore: alijs itē differētijs diuidēda ē: ⁊ dicemus. vocūſignificatiuarū ẜm poſitionem ſine tempore: alie ſūtquarum pars aliquid ſignificat. extra. hoc ꝑtinet adorationē: alie quarum pars nihil extra ſignificat. hocpertinet ad nomē. Noīs enim pars nihil extra ſignificat. Fit ergo diffinitio ſic. Nomen ē vox ſignificatiuaad placitū ſine tēpore: cuiꝰ nulla pars extra ſignificatſeparata. Uides ne igitur qͣꝫ recta diffinitio conſtituta ſit. Nā quod dixi vocem. a ceteris ſonis nomen diſiunxi: ꝙ ſignificatiuam appoſui: nomē ab nō ſignificatiuis vocibus ſe paraui. ꝙ ẜm placitum ⁊ ſine tēpore a naturaliter ſignificatiuis vocibus: ⁊ a verbis ꝓprietas nominis diſiuncta eſt. ꝙ eius partes nihil ſignificare extra propoſui: ab oratione diſiunxi: cuiusꝑtes aliꝗd ſeparate extra ſignificant. vnde ſit: vt qd̓-

cūqꝫ nomē fuerit: illa diffinitione claudatur: ⁊ vbicūqꝫ hec oratio diffinitionis aptabit̉: illud eſſe nomē nōdubites. Illud quoqꝫ dicendū eſt: ꝙ genus in diuiſione totuꝫ eſt ī diffinitione pars. ⁊ ſic diffinitio eſt: qͣſiquedam partes totum coniungant: ⁊ ſic eſt diuiſio qͣſitotum ſoluatur in partes: ⁊ eſt ſimilis diuiſio generiſtotius diuiſioni: diffinitio totius compoſitioni. Namqꝫ in diuiſione generis animal totum eſt hominis. Intra ſe enim complectit̉ hominē. In diffinitione verepars eſt. ſpecies nāqꝫ genus cum alijs differentijs iūctuꝫ componit: vt cū dico animaliū alia ſunt rationalia: alia irrationalia: ⁊ rurſus rationaliuꝫ alia ſūt mortalia: alia immortalia: aīal ratiōalis totū eſt: ⁊ rurſusrōnale mortalis. ⁊ hec tria ſunt hoīs. Si vero in diffinitione dicam animal rationale mortale. tria hec vnūhominē coniungunt. Quocirca pars ipſius hominis⁊ genus ⁊ differentia reperitur. Sic ergo ī diuiſionegenus eſt totum ſpecies pars. Eodem quoqꝫ mō differentie totū ſūt: ſpecies in quas ille diuiduntur: partes ſunt. In diffinitione v̓o ⁊ genus ⁊ differētie partes ſunt. Diffinita v̓o ſpecies totum. ſed hec hactenus. Nunc de ea diuiſione dicimꝰ que ē totius ī ꝑtesHec enī erat ſecūda diuiſio poſt generis diuiſionem.Qd̓ .n. dicimꝰ totū multipliciter ſignificamus. Totuꝫnāqꝫ eſt quod cōtinuum eſt: vt corpꝰ vel linea vel aliquid huiuſmodi. Dicimus quoqꝫ totum quod nō continuum ē: vt totū gregem: vel totū populum: vel totum exercitum. Dicimus totum quod vl̓e eſt: vt hominē vel equum. Hi .n. totum ſunt ſuarum partiū. i.hominū vel equoꝝ: vnde ⁊ particularē vnumquēqꝫhominē dicimus. Dicit̉ quoqꝫ totum quod ex quibuſdam virtutibus conſtat: vt anime alia eſt potētia ſapiendi: alia ſētiendi: alia vegetandi. Tot igitur mōiscū totuꝫ dicatur: facienda eſt diuiſio totius. prīo ꝗdēſi ꝯtinuū fuerit in eas partes: ex ꝗbus ipſum totū cōſtare perſpicitur. Aliter enī non ſit diuiſio. Hominisenī corpus in partes ſuas ita diuidimus ī caput: ī manus: in toracem: ⁊ pedes: ⁊ ſi quo alio mō ī ꝓpͥas partes ſit recta diuiſio. Quoꝝ aūt multiplex eſt compoſitio: multiplex ē diuiſio: vt aīal quideꝫ ſeparetur ī partes eas que ſibi ſil̓es hn̄t partes in carnes ⁊ oſſa. rurſus in eas que ſibi non habent ſimiles partes in manus in pedes. Eodē quoqꝫ mō ⁊ nauis ⁊ domꝰ. Libꝝquoqꝫ ī verſus atqꝫ hos in ſermones: hos autē in ſyllabas: ſyllabas ī litteras ſoluimus. Itaqꝫ ſit vt ſyllabe ⁊ littere. ⁊ noīa: ⁊ verſus partes quedā totius libri eſſe videāt̉. alio tn̄ modo accepte nō partes totiusſed partes partiū ſūt. Opꝫ aūt nō oīa ſpeculari quaſiactu diuidantur: ſed qͣſi animo ⁊ ratione: vt vinū aq̄mixtum diuidimus in vina aque mixta hec actu. diuidimus ēt in vinum ⁊ aquam: ex quibus mixtuꝫ ē hecratione. hec enī iam mixta actu ſeparari nō poſſunt.Fit aūt diuiſio totius ⁊ in materiam atqꝫ formā. Aliter enī conſtat ſtatua ex ꝑtibꝰ ſuis: aliter ex materia ⁊forma ideſt ex ere ⁊ ſpē. Similiter autem etiā tota illa diuidenda ſunt: que continua non ſunt. eodē quoqꝫmō ⁊ ea que ſūt vl̓ia: vt hominū alij ſunt in Europaalij in Affrica: alij in Aſia. Eius quoqꝫ totiꝰ qd̓ ex virtutibus conſtat: hoc mō facienda ē diuiſio aīe alia ꝑseſt in virgultis: alia in animalibus. ⁊ rurſus eius queconſtat in aīalibus: alia eſt rationalis: alia ſenſibilis ēEt rurſus hec alijs ſubdiuiſionibus diſſipantur. Sednō ē aīa hoꝝ genꝰ: ſꝫ totuꝫ. partes eniꝫ he anime ſūtſed non. vt in quantitate: ſed vt in aliqua poteſtate ⁊virtute. Ex his enī potentijs ſubſtātia anime iungit̉