Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
132v
Einzelbild herunterladen
 

De interpretatione ſecunde editionis lib. vi.

te eorum que ſunt in anima: Manifeſtum eſt quoniam affirmationi contraria quideꝫ negatio eſt circa idem vniuerſalis. vt ei que eſt quoniam omnebonum bonum eſt. vel quoniam omnis homo bonus eſt. ea que eſt quoniam nullum vel nullus.tradictorie autem qm̄ non omne: aut non omnis. Superiores omnes argumentationes ad bonuꝫ tolſit: redigitqꝫ ad concluſionem omnem queſtionis viꝫSupra enim negationes affirmationes earum contrarietates de opinionibus penſare oportere predixerat: Nunc v̓o quoniam in opinionibus reperit illamꝯͣriā eēt vl̓is negatio: ideꝫ refert ad ꝓpoſitiōes:qͣs māifeſtū ē qm̄ voces ſūt ſignifiatiue paſſiōisdeſignare. In principio enim libri ſignificatiuas voces paſſiones anime monſtrare veraciter docuit. nūcea velut probaturus quoniam in opinionibus illa contraria vniuerſali affirinationi reperta eſſet: que eētvniuerſalis negatio potius eſt qͣꝫ ea que contrariamvniuerſali affirmationi affirmaret: idem quod arbitratur in vocibus prouenire hoc eſt affirmationi vniuerſali non affirmationem contrariam rem ponentēſed vniuerſalem negationem eſſe contrariam. contradictorias v̓o eas que cum affirmatio vniuerſalis eſſetparticularis negatio inueniretur. Atqꝫ hoc quidē pleniſſime dictum eſt: nec aliquis in verbis error eſt. ſednos vt cetera nihil ambiguum relinquentes ipſorumquoqꝫ verborum ſenſum eorumqꝫ ordinem proſequimur: Ait enim. Quare ſi in opinione ſe ſic habet .i.opinio negationis contraria inuenitur opinioni affirmationis potius qͣꝫ contraſlum ponens affirmatioSunt autem he que ſunt in voce affirmationes negationes note earum que ſunt in anima. Nam ſicutin voce affirmatio negatio eſt. ita quoqꝫ etiam inopinione cum ipſe animus in cogitatione ſua aliquidaffirmat: aut aliquid negat. quod nos alio loco diligētius expediemus. ergo quoniam affirmationes negationes que ſunt voce note earum ſunt affirmationum vel negationum que ſunt in anima: manifeſtumeſt quoniam eſt affirmationi contraria quidem negatio circa idem vniuerſalis. circa idem autem addiditne diſiunctim affirmationes negationeſ cōtrariasdiceremus: ſed ait affirmatio negatio eſſet de vnaeadēqꝫ re: illam quidem vniuerſaliter affirmare illam v̓o vniuerſaliter negare. Earum autem hec ſuntexempla: vt ei que eſt quoniam omne bonum bonuꝫeſt: vel quoniam omniſ homo bonus eſt: ea que ē quoniam nullum .i. nullum bonum bonum eſt que contraria eſt: vel nullus hoc eſt nullus homo bonus eſt.Contradictoria autem aut non omnis ideſt non omnis homo bonus eſt contra eam que dicit omnis homo bonus eſt. aut non omne hoc eſt non omne bonūbonum eſt contra eam que dicit quoniam omne bonum bonum eſt. Conſtat igitur in his propoſitionibꝰquas ſupra poſuit magis eſſe contrariam affirmationi que dicit omnis homo iuſtus eſt eam que dicit nul

lus homo iuſtus eſt potiꝰ qͣꝫ eam que dicit omnis homo iniuſtus eſt. Manifeſtum eſt autem quoniam veram verenon contingit eſſe contrariam. nec opinioneꝫ: neccontradictionem. Contrarie enim ſunt que circaoppoſita ſunt. circa eadem autem contingit veruꝫdicere eundem. ſimul autem non contingit eidemineſſe contraria. Poſt hec libri terminum expedit in ea ſpeculatione demonſtratione: per quam lꝫ verum ſit manifeſtūqꝫ omnibus duas propoſitiones veras non eſſe cōtrarias: tamē idipſum monſtrare conatur. Eſt auteꝫ huius argumētationis ingreſſus huiuſmodi ea que ſūtcontraria: oppoſita ſunt. oppoſita v̓o non poſſunt eidem ſimul ineſſe. Cōtraria igitur eidē ſimul ineſſepoſſunt. de quibus autem ſimul aliquid verum dicipoteſt: illa ſimul eidem ineſſe poſſunt que v̓o ſimul eidem ineſſe non poſſunt: de his ſimul vere propoſitiones affirmatio negatio eſſe non poſſunt. Sed contraria ſimul eidem ineſſe non poſſunt. que igitur ſil̓verum dicunt: contrarie non ſunt. iccirco quoniaꝫ dequibus affirmatio negatio ſimul vere eſſe poſſunt:illa ſil̓ eidem inſunt. Quocirca que ſimul vere ſunttrarie non ſunt. Senſus quidem hic eſt: verba auteꝫſic conſtant. Manifeſtum eſt autem inquit quonian veraꝫ vere non contingit eſſe contrariā ideſt duasveras propoſitiones non poſſe contrarias nec opinionem nec contradictionem. ſi opinio non eſt veravere contraria: multo magis nec contradictio queleopinionibus venit. Contradictionem autem hic procontrarietate poſuit. de ea enim non agebatur. Contrarie enim ſūt que circa oppoſita ſunt .i. omne cōtrarium eſt oppoſitum. Circa autem eadem contingitverum eundem dicere: iccirco de his ſolis negatio affirmatio vere ſimul eſſe poſſunt: que eidem ſmul eſſe contingit: ſimul autem eidem non contingiineſſe contraria: vt concludatur quoniam de quibus affirmatio negatio ſimul vere ſunt: ea ſimul eidēineſſe poſſunt. contraria vero ſimul eidem ineſſe npoſſunt. ergo ſil̓ vere ſūt: poſſūt cōtraria.PERORATIONoſter quoqꝫ labor iam tranquillo conſtat portu. ni.hil enim (vt arbitror) relictum eſt: quod ad plenarhuius libri noticiam pertineret. Quare ſi rem propoſitā ſtudio diligentiaqꝫ perfecimus erit. perutile hiqui harum rerum ſcientia complectendarum cupidtate tenebuntur. Sin v̓o minus id effecimus: quodnobis propoſitum fuit: vt obſcuriſſimas huius libriſententias enodaremus. Labori noſtro nihil vt alijsnocituro ſi non oportebit obloquitur.fINIS.