De interpretatione editionis ſecūde liber. Vi. 33

Sed ne ipſum quoqꝫ prohemiū tendi longius videatur. ad Ariſto. ſeriē ⁊ ad ea que de conſequentia propoſitionuꝫ diligēter exequitur: reuertamur. Ea quecōiter vniuerſaliterqꝫ de propoſitionibus ⁊ de earuꝫad ſeinuicem conſequentiis ſpeculanda fuerāt. In ſuperiori ipſarum propoſitionum deſcriptione diſpoluit. Nunc vero que ſingillatiꝫ ſingulis accidunt diligentiſſimo tractatu perſequitur. ait enim ita.Rgo impoſſibile ⁊ nō impoſſibile: illudquod eſt contingens ⁊ poſſibile: ⁊ non cō¶ Ultingens ⁊ non poſſibile ſequuntur quiAdem contradictorie: ſed conuerſim. illd̓enim quod eſt poſſibile eſſe: negatio ſequitur īpoſſibilis: negationem vero affirmatio. Illud enimquod eſt non poſſibile eſſe: illud quidem quod eſtimpoſſibile eſſe. affirmatio enim eſt impoſſibile eēnon impoſſibile vero negatio.¶ Conſequentia propoſitionuꝫ (vt ſuperior deſcriptiodocet) ẜm poſſibile ⁊ neceſſariū facta eſt. quā rem illa quoqꝫ ſecuta eſt. vt ex cōtingentibus ⁊ impoſſibilibus propoſitionibus conſequētiiſqꝫ diceret. Nā cumcontingēs recto modo poſſibili conſentiat: impoſſibile conuerſo ordine neceſſarium ē: vt paulopoſt docevimus. Speculat̉ ergo de poſſibili ⁊ contingēti ⁊ impoſſibili: quēadmodum ad ſeinuicē vel quas habeātconſequētias: idqꝫ conſtituit hoc modo dicēs: impoſſibile ⁊ non impoſſibile ſequunt̉ quidem poſſibile ⁊ n̄poſſibile contradictorie quidem: ſed conuerſim. Hocautem huiuſmnodi eſt. Scimus affiriationem priuatoriam eſſe eam que dicit impoſſibile eſſe. huius vero negationem non impoſſibile eſſe. Rurſus affirmationem poſſibile eam que dicit poſſibile eē: huius negationem q̄ proponit non poſſibile eē. Sequitur ergo affirmationē poſſibilem negatio impoſſibilis. nāquod poſſibile eſt idem eſt non impoſſibile. Alioꝗnſi ea que dicit non impoſſibile eē non ſequitur poſſibilitatē ſequitur eius affirmatio .i. impoſſibile eē. Eritergo ꝙ poſſibile eſt impoſſibile quod fieri nō poteſt.Quod ſi impoſſibilitas poſſibilitatem non ſequitur:non impoſſibile eē ſequitur poſſibilitatem. At veronegationem poſſibilitatis ſequitur affirmatio impoſſibilitatis. Nam qd̓ non poſſibile eſt impoſſibile eſt.Eandem .n. vim obtinet negatio in propoſitionibusquam ⁊ priuatio. ⁊ de contingēti hoc modo. Naꝫ qd̓contingēs eſt eē: illud eſt non impoſſibile. nam ſi contingens ⁊ poſſibile ſequuntur ſe: poſſibile vero ⁊ nonimpoſſibile conſentiunt: contingēs ēt ⁊ non impoſſibile idem deſignāt. Rurſus non contingēs ⁊ impoſſibile idem videri poterit perſpicienti: ꝙ nō contingēsquidem ⁊ non poſſibile idem ſentiunt. Sed non poſſibile impoſſibili conſentit. Quocirca ⁊ non cōtingēsquoqꝫ impoſſibile aliquid eſſe denunciat. Fit ergo vtaffirmatio impoſſibilitatis contradictionem poſſibilitatis ſequatur. Sed non vt affirmatio affirmationem: nec vt negatio negationem: ſed conuerſim ideſtvt affirmatio negationi: negatio vero affirmationiconſentiat. Affirmationē namqꝫ que eſt poſſibile eſſeſequitur negatio impoſſibilitatis que dicit non impoſſibile eſſe: negationem vero poſſibilitatis que eſtnon poſſibile eſſe ſequitur impoſſibilitatis affirmatio: que proponit impoſūbile eſſe. Idem quoqꝫ ⁊ decontinginti dicendū eſt. affirmationē namqꝫ contingentis ſequitur negatio impoſſibilitatis. negationeꝫ

vero contingentis ſequitur affirmatio impoſſibiliˢ atis. omnino enim quicquid de poſſibilitate proponitur: idem de contingentibus iudicatur. Diſponāturergo hoc modo primum affirmatio impoſſibilis: cōtra eam negatio impoſſibilis. Et ſub affirmationeimpoſſibili ponantur ex contingentibus ⁊ poſſibilibus: quas ipſa ſequitur impoſſibilitas. Sub negatione vero impoſſibilitatis ille poſſibilis ⁊ contingētis propoſitiones: quibus ipſa impoſſibilitatis negatio conſentit. hoc modo.Impoſſibile eēNon impoſſibile eē.Non poſſibile eēPoſſibile eſſeContingens eſſeNon contingens eē¶ Patet ergo vt contradictiones quidem alijs cōtradictionibus conſentiant. Qua in re illud quoqꝫ manifeſtuꝫ eſt: ꝙ affirmationes negationibus: negationes vero affirmationibus conſentiāt. ſenſus ergo totus talis. Sermonum vero ratio hec eſt. impoſſibileinquit ⁊ non impoſſibile. ſcilicet que eſt contradictioduas contradictiones ideſt illud quod eſt contingēs⁊ poſſibile ⁊ non contingens ⁊ non poſſibile ſequiturquidem contradictorie. Nam vna contradictio impoſſibilis: ⁊ non impoſſibilis duas ſequitur contradictiones ideſt contingens ⁊ non contingens poſſibile⁊ non poſſibile. ſed quamquam contradictiones ſequatur alia contradictio: conuerſim tamen ſibi conſentiunt. Nam quod eſt poſſibile eſſe ſequitur negatio impoſſibilis. vt ſuperior deſcriptio docet. negationem vero poſſibilis ſequitur affirmatio impoſſibilisnam quod eſt non poſſibile conſentit ei quod impoſſibile. Eſt autem affirmatio impoſſibilis ea que dicitimpoſſibile eſſe. ⁊ quamqͣꝫ inuoluta ſit ſermonum ratio: tamen ſi quis ſecundum ſuperiorem expoſitioneꝫad ipſius Ariſtote. ſermones ſuperiores redeat: ⁊ qd̓illis deeſt ex noſtra expoſitione compenſet. ſenſus planiſſimus a ratione non deuiat.¶ Neceſſarium vero quemadmodum ſit: conſideranduꝫ eſt. Manifeſtum eſt autem: quoniam noneodem modo: ſed contrarie ſequuntur. Contradictorie autem ſunt extra. non enim eſt negatio eiusquod eſt neceſſe non eſſe: non neceſſe eſt eſſe. contigit enim eſſe veras vtraſqꝫ in eodem. quod enimeſt neceſſarium non eſſe. non eſt neceſſarium eſſe.¶ Poſſibilis atqꝫ impoſſibilis dudum comparatione didicimus: quod affirmationem poſſibilem impoſſibilis negatio ſequeretur: rurſus negationi poſſibilis affirinatio impoſſibilis conſentiret. Querens ergo nunc quemadmodum poſſibilium ⁊ neceſſariarūpropoſitionū fiant conſequentie dicit non eodem modo in his euenire quemadmodum in illis euenit: queex poſſibilis ⁊ impoſſibilis comparationibus naſcebantur. in illis enim contradictiones oppoſite contradictiones rurſus oppoſitas ſequebantur: vt affirmationem negatio negationem affirmatio ſequeretur. In his auteꝫ hoc eſt impoſſibilibus ⁊ neceſſariisnon eodeꝫ modo eſt. ſed contrarie quideꝫ conſequūt̉cōtradictorie vero ⁊ oppoſite extra ſunt ⁊ nō ſequūt̉Et prius quidem que ſint contrarie: q̄ contradictoriediſponamus. propoſitionis enim que dicit neceſſe eēea que proponit non neceſſe eſſe contradictoria eſt.