De interpretatio. editionis ſecūde lib. quintus.

tradictorie. Docetur autē eſſe affirmatio ea que dicitpoſſe non eſſe: quod eius quedaꝫ alia negatio reperitur ea .ſ. que dicit non poſſe non eſſe: ſimulqꝫ illud adiungit. Cuꝫ ſint inquit huiꝰ ꝓpoſitionis que dicit aliquid poſſe eē due q̄ videant̉ eē negationes ea .ſ. quedicit poſſe nō eſſe: ⁊ ea que ꝓponit non poſſe eē: hincagnoſcit̉ que haruꝫ ſit contradictoria contra eā quedicit poſſe eſſe affirmationē. que eniꝫ veruꝫ falſumqꝫcuꝫ ea diuidit: ipſa potiꝰ pōt negatio eſſe qͣꝫ ea que illi conſentit. Ei vero que eſt poſſe eſſe cōſentit ea quedicit poſſe non eſſe: vt ſupra iā docui. ea aūt que dicitnō poſſe eſſe. ſi falſa eſt: vera eſt que dicit poſſe eſſeSꝫ ſi hec rurſus falſa eſt: vera eſt illa que enūciat nōpoſſe eſſe. diuidūt ergo hec veritatem falſitatemqꝫquod in ſingulis exēplis facile poterit inueniri. Ageeniꝫ dicat quis me poſſe ābulare: ille verum dixeritSi vero quis dicat non poſſe me ambulare: mētituseſt. Rurſus ſi ꝗs dicat poſſe ſolē conſiſtere: mentiturSi quis vero dicat non poſſe ſoleꝫ conſiſtere de ipſius nullus ambigit veritate. Diuidūt ergo veritatemfalſitatēqꝫ he .ſ. que dicunt poſſe eſſe ⁊ non poſſe eē:ille vero ſeſe ſequuntur que dicunt poſſe eſſe ⁊ poſſenon eſſe. Que ergo ſibi conſentiunt contradictionesnō ſunt: que aūt veritatem falſitatēqꝫ diuidunt: ip̄aseē cōtradictiōes magis putādū ē qd̓ ꝑ hoc ait. Quare ⁊ ſeſe ſequi inuicem videbuntur: que autem propoſitiones ſequātur ſeſe dicit .i. poſſibile eſt eē ⁊ poſſibile nō eſſe. Cur autem ſeſe ſequantur monſtrat adijciens: non enim contradictiones ſibiinuicem ſunt: ſienim cōtradictiones eēt nunqͣꝫ ſeſe ſequerent̉. Sꝫque ſint cōtradictiones declarat dicēs. Sed poſſibile eſt eē ⁊ nō poſſibile eē nūqͣꝫ ſimul ſunt. Curi auteꝫnūqͣꝫ ſimul ſunt: nō tacuit. ait nāqꝫ. Opponūtur eniꝫnā idcirco nūqͣꝫ ſimul ſunt: qꝛ veritatem falſitatēqꝫdiuidūt: qm̄ opponūtur. Docet quoqꝫ eiꝰ ꝓpoſitiōisque dicit poſſe nō eē illā eſſe negationē q̄ ꝓponit nōpoſſe nō eē: ⁊ ex eadem vim ad hāc ꝓpoſitionē trāſit.Dicit enim. At vero poſſibile nō eē ⁊ nō poſſibile nōeē nunqͣꝫ ſimul ſunt: per quod oſtenditur illā eē affitmatiuā: illā vero negatiuā. Uniuerſaliter enim quecūqꝫ idē de eodē hec ponit: hec aufert: ſi illa ſit affirmatiua: illa negatiua: ⁊ nihil equiuocatiōis: aut vniuerſalium determinatiōis īpediat cōtradictorie ſibimet opponūtur. Cetera iā ita ait ꝑ ſe expedita ſunt:vt longa expoſitiōe nō egeant. Sed quedā in eorumordine permiſcenda ſunt: ꝑ que id quod per ſe eſt lucidum: clarius monſtretur. Proſequitur enī ſimiliter ceteros modos: dicēs que propoſitiōes quaꝝ affirmationū nō ſint negatōes ⁊ que ſint: ⁊ eis quas negationes nō eē dicit: vt affirmatiōes eē demōſtret: alias negationes opponit. Sil̓r aūt īquit ⁊ eiꝰ ꝓpōnis:que ē neceſſarium eē: nō eſt ea negatio que dicit neceſſarium non eē: hec enim affirmatio ē: ſicut mox negatiōe oppoſita cōprobauit: ſed potius ea negatio eſteiꝰ que ē neceſſarium eē: que dicit non neceſſariū eē.Eodē quoqꝫ modo cuncta proſequitur dicens. eiꝰ vero que eſt neceſſarium nō eē: quā ſupradixerit nō eēoppoſitā ei que dicit neceſſariū eſt eſſe: illa negatioeſt q̄ ꝓponit non neceſſariū nō eē. Quecūqꝫ enim negationē ad eē poſitā habēt: ille ſi cum modo ſunt: affirmationes eē putande ſunt. Eius vero que ē īpoſſibile eē nō ē ea negatio que dicit impoſſibile nō eē: nōenim ad modū habet negatiuā particulā iunctā: ſedpotiꝰ ea q̄ dicit nō īpoſſibile eē: he nāqꝫ īter ſe veruꝫfalſūqꝫ diuidūt: illiꝰ vero q̄ ad eē hꝫ particulā nega-

tiuā: quā affirmationē eē manifeſtū ē .i. eiª q̄ dicit impoſſibile n̄ eē ea negatio ē q̄ dicit nō īpoſſibile nō eē.Cōcludit ēt breuiter id qd̓ ſupra demōſtrauit dicēs.¶ Uniuerſaliter vero (quemadmodum dictuꝫ eſteſſe quidem ⁊ non eſſe oportet ponere: quemadmoduꝫ ſubiecta: negationem vero ⁊ affirmationeꝫ hecfacientem ad eē: ⁊ non eē apponere ⁊ has putareoportet eē oppoſitas dictiones ⁊ negationes: poſſibile non poſſibile. contingens non contigens.impoſſibile. non īpoſſibile neceſſarium non neceſſarium. verum non verum.¶ Uniuerſaliter īꝗt dicimus ſicut iam ſupradictuꝫ ē īhis ꝓpoſitionibus que modos additos hn̄t: eē ⁊ noneē ſubiecta potiꝰ fieri: modos vero p̄dicari: atqꝫ ideoad vnū quēlibet modū .i. ẜm vnū fieri debere affirmationē ⁊ negationē ſemꝑ: vt ſicut p̄dicatꝰ modus affirmationē continet: ita negatiua ꝑticula ad moduꝫiūcta totaꝫ hoc modo cōtineat negationē: ꝓponit āteas qͣs putat eē oppoſitas dictiōes hoc mō: poſſibilenō poſſibile: cōtingēs nō cōtingēs: īpoſſibile n̄ īpoſſibile: neceſſariū nō neceſſariū. Qd̓ āt addidit veꝝ nōverū: ad hoc ꝑtinet: vt oēs modos īcluderet: vere .n.modus quidē ē ſicut ⁊ bene: ſicut velociter: ſicut lete:ſicut grauiter. ⁊ ꝗcūqꝫ modi ſunt: hoc mō faciēda eſtcōtradictio: verū eſt: nō verū ē: nō aūt nō ē veruꝫ: velociter ābulare: nō velociter ābulare. ſed nō illa q̄ dicit velociter non ambulare. Cōcludēti ergo ſemꝑ admodū iungēda negatio ē. ille enim ſemꝑ ſibimet opponunt̉: vt ſupra iā dictū ē. q̄ ẜm p̄dicatiōes hn̄t negatiuas ꝑticulas iunctas. Predicant̉ autē in his modi: vt ſupra iā demōſtrauimꝰ. Scd̓m modos ergo inhis negatio poſita integram vim cōtradictionis efficiet. Expeditis modorū oppoſitionibꝰ de cōſequētiapropoſitionū atqꝫ cōſenſu habebitur ſubtilis vtiliſqꝫtractatus. Si ergo poſſibile eē ſimpl̓r diceretur: ſimplex ⁊ facilis ꝓpoſitionū videretur eſſe conſēſus: necꝗcqͣꝫ ī earū cōſequētia poſſet errari. Nūc āt qm̄ dupliciter dicitur ẜm diuerſos modos nō eedē ꝓpoſitionum ſūt cōſequētie. Quod āt dico tale ē. Poſſibilisdue ſūt ꝑtes: vnū qd̓ cū nō ſit eē pōt. Alteruꝫ ꝙ ideoſit poſſibile: qd̓ iā ē: pͥor ꝗdē pars corruptibilibꝰ ⁊ permutabilibus propria eſt: mortalis enī Socrates poterat eē cū nō fuit: ſicut ipſi mortales ꝗ ſūt id qd̓ an̄ nōfuerāt: poteſt enim homo cum nō loquitur loqui: etcū non ābulat ambulare. Ergo hec pars ẜm id dicitur qd̓ iam quidem non ē eē tn̄ pōt. illa vero alia ꝑspoſſibilis que ẜm id dicitur qd̓ iā ē aliquid actu nonpoteſtate: vtriſqꝫ naturis accomodatur ⁊ ſempiternis ſcilicet ⁊ mortalibus. Nā qd̓ in ſempiternis eſt: eēpoſſibile ē. Rurſus quod ē ī mortalibꝰ nec hoc a ſulſiſtendi poſſibilitate diſcedit: ſed tantum differt quiaid quod in eternis eſt nullo modo permutatur ⁊ ſemper eſſe neceſſe eſt: illud vero quod in rebus mortal̓bus inuenitur poterit ⁊ non eſſe: ⁊ vt ſit non ē neceſſiEgo namqꝫ cum ſcribo ineſt mihi ſcribere. Quo circa ⁊ ſcribere mihi poſſibile ē: ſed quoniam ipſe mortlis ſum: non eſt hec poteſtas ſcribēdi neceſſaria: necenim ex neceſſitate ſcribo. At vero cum dicimus celineſſe motum: nulla dubitatio eſt quin neceſſe ſit celum moueri: in mortalibus ergo rebus cum eſt aliꝗt⁊ eſſe poteſt: ⁊ vt ſit non eſt neceſſe: in ſempiternis aquod eſt neceſſe eſt eē: ⁊ quia eſt eē poſſibile eſt. Cuꝫergo poſſibilis principaliter due ſint partes vna queẜm id dicitur quod cum non ſit eē tamen poteſt. Al