De interpretatione ſecūde editiōis liber. V. s

matio vel negatio eſt: ſed tot dicēde ſunt affirmatōeſeſſe: quot ſint he res: q̄ vel de vna predicātur: vel deabus vna dr̄. vt cum dicimus. Socrates caluus ph̓saiujpulat: ex caluitie ⁊ ph̓ia ⁊ ambulatione nihil vnūcōiūgit̉: vt hec quaſi alicuius ſpeciem forment. Quocirca ſiue hec de vno p̄dicēt̉: ſiue vnū de iſtis: non poterit vna eſſe enunciatio. ⁊ cōiter quidem totius propoſiti ſenſus huiuſmodi eſt. Nūc autem ad ipſiꝰ Ariſ.verba veniamus. Dicit. n. At v̓o vnum de pluribusa plura de vno affirmare vel negare: ſi non eſt vnumex pluribus: nō ē vna affirmatio: neqꝫ vna negatioſi iꝗt plura de vno p̄dices. vt cū dicis ph̓s ſimꝰ caluSocrates eſt: vel rurſus cum vnū de pluribus predicas. cū dicis. Socrates ſimus phs caluus eſt. ſi ex hispluribus que vel p̄dicas vel ſubijcis: vnum aliꝗd nonſit quēadmodū vnum fieri poteſt de his que predicamꝰ ſubſtātia animata ſenſibilis: id qd̓ ē animal: nonſit vna affirmatio nec vna negatio. quādo ꝗdē pluravel p̄dicant̉ vel ſubijciūtur: ex quibꝰ cōgregatis vnaſpēs nō exiſtit. ꝙ ſi vnuꝫ de vno aliquis predicaueritquoꝝ nomen vnum plura ſignificat: ex quibus vnumaliꝗd non fiat: rurſus non eſt vna affirmatio nec vnanegatio. Si quis enī dicat canis aīal eſt: nomē ē caniſſignificat ⁊ latrabilem ⁊ celeſtē ⁊ marinū: ex ꝗbꝰ iunctis nihil vnum efficitur. Quare qm̄ ex his pluribusvnū aliquid effici non pōt: ex illo quoqꝫ canis noīe nōſit vna affirmatio ⁊ vna negō: qd̓ p̄dicat̉ aut ſubijcit̉cum multa ſignificet: ex quibus vnuꝫ fieri non poſſit.qd̓ per hoc oſtendit quod ait dico autem vnum nonſi vnū nomē ſit poſitum: non ſit autem vnum ex illis.Poteſt .n. fieri vt vnum nomen de vno predicetur.ſed ſi vnū ipſorum plura ſignificat: ex ꝗbꝰ vnum nonſit: nō ē vna negatio vel affirmatio. neqꝫ .n. vox vnaꝫꝑficit enūciationē: ſed eiꝰ quod ſignificat̉ ſimplicitaſ:vel ſi plura ſint in vnum collecta: aliquid vnū faciēdipotentia. huius autem rei ſubiecit exemplum: quodplurimos fefellit dicens: vt homo eſt fortaſſe ⁊ aīal ⁊bipes ⁊ manſuetum. ſed ex his vnum fit. ex albo autē⁊ hoīe ⁊ ambulare non vnum. Putauerunt alij hūcita dixiſſe vt oſtenderet exempli gratia ſe hanc quaſidiffinitionē dediſſe: ne forte aliꝗs arbitretur hanc qͣſi veram hoīs diffinitionē poſuiſſe: que eſt aīal bipesmāſuetū. Iccirco .n. īquiūt dixit fortaſſe. ⁊ aīal. ⁊ bipes. ⁊ māſuetuꝫ. Ne ꝗs oīno putaret hmōi eſſe hoīsdiffinitionē Ariſtotelem arbitrari. Alij v̓o hoc nō itadictum accepere: ſed potius in hanc ſententiam dictūAriſtotelis ſcripturamqꝫ īterpretati ſunt: vt hō eſt q̄⁊ aīal ⁊ bipes ⁊ manſuetum. ſed ex his vnum ſit: vtita intelligeretur. homo quidē equaliter ſe habet adid quod eſt homo: ⁊ ad id quod eſt animal bipes manſuetum. Quocirca ſi idem eſt ⁊ equum dicere hominē qd̓ aīal. bipes. manſuetū. neceſſe ē quotiēs de vnoplura hec p̄dicant̉ ideſt animal. bipes. manſuetuꝫ dehoīe: qm̄ equale ē hoī quod vnum eſt vnum quiddaꝫpredices qͣꝫuis tres voces predicare videaris. Sꝫ oēshi nihil oīno ītelligunt: ſed eſt melior expoſitio: quaꝫPorphyrius dedit. volens inꝗt Ariſtoteles demonſtrare que vna eſſet affirmatio: que non vna: dixit primo quoniam plura de vno p̄dicare: vel plura vni ſubijcere nō ē vnā enūciationem facere: niſi ex illis pluribus vnum aliquid fieret. videns ideꝫ ꝙ adhuc plurespoſſent eſſe affirmationes etiam in his predicatis: q̄cū plura ſint: vnum tamē ex his fieri poſſit. hoc dixithō ē fortaſſe ⁊ aīal. ⁊ bipes. ⁊ manſuetum. Qd̓ aūtdico tale eſt. manifeſtum quidem ſit quoniam ſi plu

ra de vno p̄dicentur: ex quibus vnum fieri non poſſitvel plura ſubijciantur vni: ex quibus vnū non ſit: noneſt vna affirmatio nec vna negatio. Nunc autem tractemus de his pluribus: ex quibus vnum aliquid fieri poſſit. Inueniemus enim ⁊ in his ī ipſo modo enūciandi plures aliquotiens enunciationes ⁊ non vnamreperiri: quāqͣꝫ ex pluribus vnuꝫ fier aliquid poſſit.Si quis enim dicat animal rationale mortale homoeſt: ſimul iungens animal rationale mortale: quoniaꝫcontinue dictum eſt: ⁊ ex his vnum aliꝗd ſit: vna ē aſfirmatio. Si v̓o ſit aliquid interualli vt ita quis dicathomo animal: ⁊ rurſus rationale: et aliquantulum requieſcens dicat mortale eſt. non eſt vna affirmationec vna negatio. Hec enī intercapedo plurimas efficit enunciationes: rurſus ſi cum coniunctione dicant̉homo animal ⁊ rationale ⁊ mortale ē. ſic quoqꝫ multe ſūt propoſitiones. Nec differt aliquid vel requieſcēdo: vel interponendo coniunctiones dicere: quā ſi ꝗsdicat homo animal eſt. homo rationale ē. homo mortale eſt: que perſpicue propōnes multe ſunt. Uidensergo hoc Ariſtote. ita dixit. homo eſt fortaſſe ⁊ anīal⁊ bipes ⁊ manſuetum: ad hoc inquit fortaſſe tanqͣꝫ ſiita diceret ⁊ de homine quidem ⁊ bipede ⁊ manſueto ſit vnum: ſed eſt aliquotiens forte: vt plures propoſitiones ſint: cum ea coniunctio quedam ſeparat atqꝫdiſcernit. erit enim fortaſſe hō ⁊ animal: vt hec vnaſit ꝓpoſitio: ⁊ bipes vt altera. ⁊ manſuētum rurſus:vt altera. ſed ex his omnibus vnuꝫ aliquid ſit: que cūcōtinue prolata ſunt: quoniam ex his vnum aliꝗd efficitur: vna eſt propoſitio. nō aūt idē euenit in omnibus. ex albo enim ⁊ hoīe ⁊ ambulare non vnū fit. Siquis enim dicat Socrates homo albus ābulat: nō ēvna affirmatio quoniam ex homine ⁊ albedine ⁊ ambulare nulla omnino ſpecies fit. Quare ꝯcluſio ē: qm̄nec ſi de his pluribus: ex quibus vnum non ſit vnumaliquid predicetur: vt ex terreno latrabili ⁊ celeſti ⁊marino: quoniam vnum nō ſit: ⁊ de his unū aliquidpredicetur: quod dicitur canis: huiuſmodi nomen qd̓plura ſignificat: ex quibus unum non ſit: ſi de alteropredicetur: uel ſubijciatur alteri: non ſit vna affirmatio nec una negatio. ſed erit quidem uox una: affirmationes uero plurime. ſiue enim unum de pluribus predicetur: ex quibus unum non ſit: uel plura huiuſmodide uno: uel ſi unum de uno predicetur: quod predicatum plura ſignificet: ex quibus unum non ſit: ſiue illud predicatum alteri ſubijciatur: omnino non ſit unaaffirmatio nec una negatio. Eſt autem regula huiuſmodi una affirmatio eſt: ſi aut duo termini fingulasres ſignificet: aut ſi plura ita de uno predicentur: ueluni ſubijciantur: ut ex his unū aliquid fieri poſſit: autunum nomen quod predicatur uel ſubijcitur: talia ſignificet plura: que omnia unam quodammodo ſpecieualeant congregare.¶ Si ergo dialectica interrogatio reſponſionis eſtpetitio vel propoſitionis vel alterius partis contradictionis. propoſitio v̓o vnius contradictionis ꝑseſt. non erit vna reſponſio ad hec neqꝫ enim vna interrogatio. nec ſi ſit vera dictum eſt autem de hisī topicis. Simul autē manifeſtum eſt. quoniā nechoc ipſum quid eſt dialectica interrogatio eſt oportet enim datum eſſe ex interrogatione eligerevtram velit contradictionis partem enunciare. Sed oportet interrogantem determinare.