Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
116r
Einzelbild herunterladen
 

De interpretatione ſecunde editionis li. iiii. 7

ncin iungens quā reſpondēs an̄ negauerat. hoc v̓aciter predicabit. De vl̓ibus aūt apparebit non eādēveritatem poſſe ꝯtingere: ſi ex his affirmatio cōpōatur. Si ꝗs enim interroget alium: putaſne Socratescapiens eſt ſi ille rn̄det non: vere ille concludit dicensqͣocrates igitur non ſapiens eſt. Sit aūt hoc quoqꝫin alio clariori exemplo manifeſtū. ſi interrogamꝰ alique hoc. Socrates ne romanꝰ eſt: atqꝫ ille rn̄deatnon. nos vere concludere poſſumus. Socrates igiturnon romanus eſt. facientes ex negatione quā ille reſpondebat: ex noīe: in ꝓpoſitiōe noſ predicauimaffirmationē ex infinito noīe que dicit. Socratesſapiens eſt: vel Socrates non romanus eſt. Has enīaffirmationes eſſe ex infinito noīe ſupra monſtratuꝫeſt. Si igit̉ eodem aliꝗs in vl̓ibus ſubiectis interroget dicens. oīs ne homo ſapiens eſt. nos vtiqꝫ reſpondebimus non. Tum ille eadem ſil̓itudine concludit. dicit enim. oīs igit̉ homo ſapiens eſt. Quocirca nullꝰ homo ſapiens eſt. ea enī que dicit oīsſapiens eſt conſentire monſtrata ē ei dicit nullꝰſapiens eſt. Uidebit̉ igit̉ quodāmodo ex vera reſpēſione falſa illata ꝯcluſio. cui nos dicimꝰ negationēꝗdem nos reſpondiſſe vt ea negatio ad p̄dicatūiungeret̉ ſꝫ ad determinationē: neqꝫ enī nos voluiſſeab hoīe ſapiētiā tollere: interrogāte aliquo oīs ſapiens eēt: nos negaremus. ſꝫ ab potius .i. determinatione voluiſſe nos abſtrahere ſapiētiā illud.ſ. ſignificantes: alicui eēt alicui non eēt ſapientiavt qd̓ diximꝰ tm̄ valeret quātū ſi diceremus nonoīs. igit̉ ſi illa negatio ad nomē .i. ſapiens iungat̉ vl̓isſit affirmatio dicit oīs non ſapiens eſt ꝯſentiēsvl̓i negationi: ꝓponit. nullus ſapiēs eſt. ſed heccōtraria eſt interrogationi. fuit enī interrogatio: oīsne ſappiens eſt. hec hꝫ vl̓em affirmationeꝫ: cui ꝯͣria eſt vl̓is negatio: cui rurſuſ negationi ꝯſentit vl̓isaffirmatio infinita. Quocirca affirmationi quoqꝫ vl̓ īſimplici: que ī interrogatione ē poſita .i. oīs ne ſapiens eſt: ꝯͣria ē ea dicit ꝯcluſio qm̄ oīs non ſapiens eſt. ſi dicat̉ non oīs non ſapiens eſt: verum eſt: ei oppoſita eſt. Contra enī eaꝫ que dicit interrogationē oīs ne ſapiens eſt: cui reſpōſuꝫ fuitnon. iuncta negatio fuerit ad oīs: particularꝭ negatio ſit dicens non oīs ſapiens eſt: que eſt oppoſitavl̓i affirmationi ei que in interrogatione eſt poſitahoc enim eſt qd̓ ait. hec eſt enī oppoſita: illa v̓o ꝯͣria.Per verba aut ſenſus iſte ſic ꝯſtat. Manifeſtum eſtaūt inquit qm̄ in ſingularibus vt eſt Socraes quicquid indiuiduū eſt: ſi verū eſt interrogatū negare. i.ſi qn̄ aliꝗd ꝗs interrogat vere ille negauerit: vt cumaliꝗs interrogat an romanus ſit. Socrateſ. ille negeqm̄ affirmare veꝝ eſt vt ille qui īterrogat ex negatione noīe predicato infinitam faciat affirmationē huius eſt exemplū putas ne Socrates ſapiens eſt.Rn̄ſio non ꝯcluſio. Socrates ergo non ſapiens eſt. ſꝫhoc non ſil̓r in vl̓ibuſ ſe hꝫ. qd̓ hoc mōſtrat qd̓ ait.in vl̓ibꝰ v̓o non eſt vera que ſil̓r dicitur .i. non eſt vera affirmatio infinita facta ex predicato nomine rn̄dentis negatione: ſed potius vera eſt negatio non aſfirmatio. huius exēplum tale eſt. nam interrogatio ēPutas ne homo oīs ſapiens eſt: Rn̄deo falſacluſio. oīs igit̉ non ſapiens eſt. hoc aūt falſum eſt ſil̓e eſt ei qd̓ ſupra de ſingulari ſubiecto prediximus. ſed potius illa que dicit non oīs igit̉ ſapienseſt: vt rn̄dentis negatio adiungat̉ ad oīs. fiat negatio ꝑticularis. hec enim eſt vera. hec aūt eſt ēt oppo

ſita. Naꝫ affirmatio vl̓is interrogata eſſet ca quedicit omnis ne ſapiens eſt. ex negatiua particulafactū eſt non oīs ſapiens eſt in concluſione: ſuntoppoſite. Illa eſt enim affirmatio vl̓is: hec āt particularis negatio: illa v̓o ꝯͣria. Nam ſi. non. negatio addicatū iungat̉: ſit vl̓is affirmatio infinita que conſentit vl̓i negationi finite. ſed ꝯͣ vl̓em affirmationē finitam que in interrogatiōe eſt poſita: ꝯͣria eſt. Contraria igit̉ erit ēt illa vl̓is eſt affirmatio infinita. Queaūt eſt cur in ſingularibꝰ vl̓ affirmatio ex infinitonomine vel negatio ſibimet finita ꝯſentiant. in vl̓ibꝰautem vl̓is affirmatio ex infinito noīe non conſentiat particulari negationi finite: querendū eſt eniꝫſi quis dicat Socrates ſapiens eſt. Socrates ſapiens non eſt. idē eſt he due ſibimet ꝯſentiūt. ſi ꝗsaūt dicat oīs ſapiēſ ē: rurſus oīs ſapiēseſt he due non ſibimet cōſentiūt. Sed hec eſt: īſingularibus ſubiectis non ſunt duplices oppoſitiōesſed vna tm̄ .i. que negationē facit: Ita vl̓ibus vniuerſaliter predicatis duplex oppoſitio eſt vna cōtraria:vna v̓o contradictoria. Sit ergo hmōi affirmatiodicit Socrates ſapiens eſt. ꝯͣ hanc vna oppoſitio ēꝓponit Socrates ſapiens non eſt. Si ergo dicat aliquis. Socrates non ſapiens eſt. hec nullum alium habebit intellectum qͣꝫ ea que dicit Socrates ſapiensnon eſt. vnam enim tm̄ ſolā diximus in ſingularibusoppoſitionē. Quare quecūqꝫ alie fuerint: eadē ſignificatione cōcurrent. in vl̓ibꝰ v̓o vl̓iter p̄dicatis eodem modo eſt. ſi ſit affirmatio vl̓is que dicit oīs ſapiens eſt: ꝯͣ hāc ēt illa que dicit nullus ſapiēseſt: ēt illa que dicit non oīs ſapiens eſt: illa eſt ꝯͣria: hec ꝯͣdictoria. duplex ergo hec oppoſitio ſibi nonpōt conſentire. illa enī totū tollit que ē vl̓is negatioilla partē diffinite: que eſt ꝑticularꝭ negatio: Sꝫ vl̓inegatio vl̓i affirmationi ex infinito noīe conſentit. diuerſa igit̉ erit hec quoqꝫ a particulari finita negatione. qm̄ duplex eſt oppoſitio vl̓ibus: ſimplex in ſingularibus: recte ī eadeꝫ ſil̓itudine predicationis noneadem veritas falſitaſqꝫ contingit. Ille v̓o que ſunt ſecūdū infinita cōtra iacētes nomina vel verba. vt in eo qd̓ eſt vel iuſtus.quaſi negationes fine nomine verbo eſſe videbūtur. ſed non ſunt. ſemper enim vel veram eſſe. velfalſam neceſſe eſt negationem. qui v̓o dixit nonnihil magis de homine. ſed etiam minus verꝰ velfalſus fuit. ſi non aliquid addatur. Nouimus ꝓpoſitiones ex infinitis fieri poſſe nominibª. has ergo diſſoluēs Ariſtoteles ſumit ſe dictionem nominis infiniti: de ea diſputat: ſi cōtra finitūnomen cōparet̉: an quedam enūciatiua oppoſitio videatur. Si quis ſumat id qd̓ dr̄ non: oppōattra id quod dicimus: videbitur fortaſſe aliquatenus facere oppoſitionē. qm̄ enī oīs negatiua particula adiecta verbo: qd̓ continet ꝓpoſitioneꝫ: negationēfacit ēt ſi modꝰ aliquis ꝓpoſitionis predicetur: qd̓poſterius demonſtrandū eſt: ita ēt nomini videt̉ cuꝫadiecta fuerit negatiua particula: quādam facere negationē: vt ſi non. particula iungatur ei eſt: faciet. hoc eſt enim qd̓ ait. ille v̓o que ſunt ẜm infinita nomina vel verba oppoſite: vt in eo qd̓ eſt nonhomo vel non iuſtus: quaſi negatiōes ſine nomīe velverbo eſſe videntur. Si quis enim dicat non currit:hec ſit ſine noīe negatio. ſi quis dicat non: heceſt negatio ſine verbo. Que dictiones ẜm infinitum