Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
115v
Einzelbild herunterladen
 

De interpretatione ſecunde editionis lib. iiii.

eſſe poſſe ſil̓ contrarias veras: neqꝫ in eodē .i. nec vnoeodēqꝫ tꝑe. nec de vno ſub̓o. ſꝫ qm̄ his oppoſite erātvl̓i quidē affirmationi particularis negatio: vl̓i autēnegationi ꝑticularis. affirmatio: has diximus iccirco ſubꝯͣrias dici: diuerſa quodāmodo ꝯͣriis patiātur Manifeſtū eſt qm̄ ſicut cōtrarie vere ſil̓ eſſe nonpn̄t. diuidunt tn̄ aliquotiens inter ſe veritatē falſitatem ita quoqꝫ ſubcōtrarie diuidūt ꝗdē inter ſe verūfalſumqꝫ aliquotiens: quod ꝯͣrie quoqꝫ diuiſerint. ſil̓autem vere inueniri pn̄t: qn̄ ꝗdem vl̓es cōtrarie ſil̓vere ſunt: vt autem ſil̓ falſe ſint: nulla reꝝ rōnetingit. Ergo contrarias quidem ſil̓ veras eſſe atqꝫin eodem nunqͣꝫ quiſqͣꝫ poterit inuenire. Subcontrarie aūt que vl̓bus ꝯtrariis oppoſite ſūt. ſibi inuicēcomparatas veras inueniri poſſibile eſt: vt in eo ipſoexemplo quod ipſe ꝓpoſuit: non aīal iuſtum eſt vera eſt. rurſus ē aliqd̓ animal iuſtū: hec quoqꝫ vera eſtQuare contrarie ſimul vere eſſe non pn̄t. Subcōtrarias ſimul veras nihil prohibet inueniri. Sequuntur vero hec. hāc quidem que eſt: nullꝰhomo eſt iuſtus: illa que eſt. omnis homo eſt noniuſtus. Illam vero que eſt. aliquis homo iuſtus eſtoppoſita. quoniam omnis eſt homo non iuſtus.neceſſe eſt enim aliquem eſſe. De cōſequentia ꝓpoſitionum ſimplicium atqꝫ infinitarū ſupra ſufficienter diſſeruit. Sed nūc hec eſt huicintentio que ꝑticularis affirmatio quā vl̓em affirmationē vel negationē ſequit̉ qd̓ ſupra mōſtrauitSed vniuerſalis negatio vniuerſalē ſequat̉ affirmationē: vel que ꝑticularis negatio ꝑticulari .ſ. affirmationi ꝯſentiat: ꝓponitqꝫ has qͣttuor dicēs negationēſimplicē vl̓em affirmationē infinitā vl̓em ſeꝗ: ſibimet ꝯſentire nec minꝰ his oppoſitꝭ .i. ꝑticularē affirmationē ſimplicē̓: ꝑticularē infinitā negationēin veritate in falſitate ſe ſeꝗ: a ſe nullo diſcrepare. Diſponant̉ enī he qͣttuor prior affirmatio īfinita vl̓i que dicit oīs eſt non iuſtus: ſub hac ei conſentiens ſimplex vniuerſalis negatio que ꝓponit nullus homo iuſtus eſt. Rurſus in altera parte cōtra affirmationem infinitam ꝑticularis ſimplex affirmatioque dicit eſt aliquis iuſtus: ſub hac particularisinfinita negatio proponit non oīs eſt iuſtus.Oīs eſt non iuſtusEſt aliquis homo iuſtusNullus eſt homo iuſtus Non oīs eſt non iuſtꝰ His ergo ita diſpoſitꝭ ſi affirmatio vl̓is infinita v̓aſit ea dicit oīs eſt non iuſtus: vera eſt ēt ea queproponit. nullus eſt iuſtus: que eſt vniuerſalis fimiplex negatio. hoc āt meliꝰ in inferioribꝰ cognoſciturexemplis. Dicat̉ enim oīs eſt quadrupes. veraeſt. rurſus eſt homo nullus quadrupes. hec quoqꝫ v̓aē. ſi vna haꝝ falſa ſit falſa quoqꝫ erit altera. fifalſa ē qm̄ oīs eſt non iuſtus: ſicut vere quoqꝫ falſa eſt: illa quoqꝫ negatio ſimplex mendaciſſime predicabit: que dicit: nullus eſt homo iuſtus: quocirca affirmatio vl̓is infinita: negatio vl̓is ſimplex ſibimetſentiunt: vt vna vera alterā verā eſſe neceſſe ſit. alterius falſitatem relique quoqꝫ falſitas conſequat̉. idēquoqꝫ venit in parte altera. naꝫ ſi vera eſt qm̄ ꝗdam iuſtus eſt: vera quoqꝫ eſt qm̄ non oīs eſt iuſtus. ē enim aliꝗs. Nam ſi qd̓ dr̄: non oīs: tm̄dem eſttāqͣꝫ ſi quis dicat. quidā non eſt. qd̓ in alio quoqꝫ exēplo manifeſtius apparebit. Si quis dicat non omnis

eſt iuſtus. hoc eſt dicere quidā iuſtus non eſt.ergo non oīs ꝗdam non ſignificat. Si quis ergo itꝓponat ꝗdam homo non iuſtus non eſt: quē diciteſſe non iniuſtum. iuſtum eſſe confirmat. Quare illede quo dr̄ qm̄ non iuſtus eſt: erit iuſtus. Unde fivt ea que dicit oīs eſt non iuſtus: ꝯſentiat er qdicit quidam non iuſtus eſt: Sed hec non cōſentitque dicit ꝗdam iuſtus eſt. non igit̉ ꝯſentit ei queꝓponit non oīs homo eſt iuſtus. Sed quoniā hocfortaſſe aliquatenus videt̉ obſcurius: cōſequentie inſarum hoc ſumēde ſunt. Sitqꝫ nobis hoc poſitiaffirmationē vl̓em infinitā negationem vl̓em ſinplicem ſibimet ꝯſentire: vt vnius veritatē falſitatēalteriª veritas aut falſitas ꝯſequat̉. Si falſa eſt affirmatio infinita vl̓is dicit omnis eſt non iuſtꝰ: vera eſt huic oppoſita ꝑticularis infinita negatio queponit non oīs eſt homo non iuſtus: ſed cum falſa eſtaffirmatio vl̓is infinita: falſa quoqꝫ vl̓is ſimplex negatio que dicit nullus eſt iuſtus. ſed hac falſa ꝑticularem affirmationē que huic cōtradictiorie oppoſita eſt: verā eſſe neceſſe eſt: que eſt. ꝗdam iuſtꝰ eſtQuocirca qn̄ affirmatio vl̓is infinita falſa eſt: veraēparticularꝭ īfinita negatio. qn̄ vl̓is negatio ſimplexfalſa eſt: vera eſt ſimplex affirmatio ꝑticularis. Sedaffirmatio vl̓is infinita negatio vl̓is ſimplex ſil̓ faſe ſunt: ſibimet in falſitate conſentiunt: ſil̓ igitur vere erūt ſimplex ꝑticularis affirmatio: infinita negatio ꝑticularis. Rurſus ſi vera eſt vl̓is affirmatio infinita: falſa erit negatio ꝑticularis infinita. ei enim cortradictorie oppoſita eſt. Si rurſus vera eſt vl̓is ſimplex negatio: falſa eſt ꝑticularis ſimplex affirmatioſed vl̓is affirmatio infinita vl̓is negatio ſimplex ſivere ſunt. ſil̓ igit̉ erūt falſe particularis affirmatiſimplex ꝑticularis inffnita negatio. Quare he quoqꝫ .i. particularis affirmatio ſimplex particularis infinita ſibimet in veritate falſitate ꝯſentiunt: vertatē ſuam mendatiū inuicē ꝯſequunt̉. Quare affimatio ꝗdē negatio vtraqꝫ vl̓is hec ſimplex illa infinita ſequūtur ſe ſe ſibiqꝫ conſentiunt. Particularesaūt .i. vl̓ibª oppoſite ſimplex affirmatiua negatiuainfinita ip̄e quoqꝫ ſibimet cōſentiūt. Quare rectꝰ ordo eſt: vt ſicut affirmationi vl̓i infinite conſentit ſimplex vl̓is negatio: ita particulari affirmatōi ſimpliciꝑticularis negatio inſinita conſentiat. Manifeſtum eſt autem. qm̄ etiaꝫ in ſingularibꝰſi eſt veruꝫ interrogatū negare. qm̄ affirmare verum eſt vt putas ne. Socrates ſapiens eſt. Socrates igit̉ non ſapiens eſt. In vniuerſalibus verenon eſt vera: que ſimiliter dicitur. vera autem negatio eſt. vt putas ne oīs homo ſapiens eſt. non omnis igitur homo non ſapiens eſt. hoc enim falſum.ſed non igitur omniſ homo ſapiens ē. vera eſt. hecenim oppoſita eſt. illa vero contraria. De conſequentia ꝓpoſitionum diſputans ſibi quēadmodum conſentirent illuꝫ tractatū parūper egreſſus docere ꝓpoſuit: que veniant in reſponſionem deſingularibꝰ: ſi ad p̄dicationē eoꝝ ſit ꝑticula negatiuaappoſita: que rurſus in his de vl̓ibus ſūt ꝓpoſitiōibus: ſi ad predicationem addita ꝑticula negatiua concurrat. neqꝫ enim oportet ſil̓r facere enuntiationes.Non enim ſimile eſt ex vtraqꝫ predicatiōe ꝯtīgit̓.hoc aūt ita manifeſtuꝫ eſt ſi quis de ſingulari aliquointerrogatuſ neget: ille qui interrogauerit pōt facere ex infinito noīe predicato cōcluſionē illā .ſ. negationem iungens