Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
115r
Einzelbild herunterladen
 

De interpretatione ſecunde editionis li. iiii.

e. vt qd̓ ī affirmatiōe ſub̓ꝫ ē: idē ſeruet̉ ēt in negōneqꝫ ſi hoc in his ſunt indefinite venit: cur ēt in illia idem fieri oportere videat̉. definite ſūt: hoc ſolūenim definite ab indefinitꝭ differūt: indefinitevria p̄dicant preter vl̓itatis determīationē: determinate definite idem predicant vl̓e adiectiōe ſienificatione: qm̄ vl̓r p̄dicatur. Nihil igit̉ alid̓ oīs venullus ſignificat: niſi qm̄ id qd̓ vl̓e dr̄ vl̓r predicat̉. ergo oīa eadē que in affirmatione negōne in indefinitis ponebant̉. Eadem quoqꝫ in eiſdē determinatisſeruanda ſunt. oīs enī nullus ſūt termini: ſꝫ vl̓istermini determinatiōes. His igit̉ ab Ariſt. decurſisnos quoqꝫ a Siriano: cui philoxeno cognomen ſupra retullimus: ꝓpōnum omniū numeꝝ: de ꝗbꝰ inhac libri diſputatiōe ꝑpendit: nimis ad rem ꝑtinentēitqꝫ vtilē tranſferamus. perſpiciendū eſt in categoricis ꝓpōnibus quot indefinite ſint. Quāte .n. fuerītindefinite: tot erūt vl̓es: tot ꝑticulareſ: tot ſingulariūatqꝫ indiuiduoꝝ ꝓpōnes: prius ꝗdē affirmatiōesſpiciamus hoc modo. quattuor modi ſunt ꝓpōnum.aut enim indefinite ſunt: aut vniuerſales: aut particulares: aut ſingularium atqꝫ indiuiduoꝝ. Si ergoſpiciant̉ quante ſint indefinite affirmationes: hasſi per q̄ternarium numeꝝ multiplicauero: colligiturmihi numerus affirmationū. quē ſi duplico: colligit̉et negationū hoc. Predicat̉ enim eſt aut ip̄m ſolum aut certe tertiū adiacens alio. ſi ſolū p̄dicat̉aut ad nomē ſimplex atqꝫ finitū p̄dicatū ē aut ad infinitum ex his ſunt affōnes. ē. eſt. Quotiēsaūt ē tertiū adiacēs p̄dicat̉: quattuor erunt affōnes.aut ſub̓m infinitū ē ſolū: vt eſt iuſtꝰ: autp̄dicatū infinitū eſt ſolū: vt ē ē iuſtꝰ. aut vtraqꝫ finita ſūt. vt eſt iuſtus. aut vtraqꝫ finita ſūtvt eſt iuſtus. Magiſ aūt plures his erūtoppoſitiōes: vt ipſe ait. igit̉ ſex ſint affirmatiōes.due ꝗbus eſt p̄dicatur: quattuor v̓o adiacētes: has ſi quaternarium ducā. xxiiii. fient. qͣs rurſus ſi biarionumero multiplicem. xlviii. in ſummā ſuccreſcent. totigit̉ erūt affirmationes: negatiōes quecūqꝫ vel predicato eſt verbo vel adiacēti ex p̄dicato fiūt. Quareqm̄ tres ſunt alie qualitates ꝓpoſitionū: ſunt neceſſarie ꝯtingentes ineſſe tm̄ ſignificantes: ẜm qͣs qͣlitates iſte oēs ꝓpōnes ferūt̉: has. xlviii. ꝓpōnes ſi īternariū numerū duxerimus .ſ. ẜm ꝓpoſitionuꝫ qualitates. cxliiii. omniū ꝓpoſitionū p̄dicatiuaꝝ: de ꝗbꝰhoc libro tractat: numeroſitas creſcet. Sed nūc p̄terhas tres qualitates eas que ſūt. xlviii. ꝓpoſitioneſnegationibus ſuis: quas ſi per qualitates ꝓpoſitionis neceſſariā .ſ. ꝯtīgentem ineſſe ſignificantemmultiplicauero. C. xliiii. fiēt: ſubter aſcripſimus.eſt homo.Non eſt homo.eſt omnis homonon eſt omnis homoeſt quidam homonon eſt quidam homoeſt ſocratesnon eſt ſocratesEſt iuſtus non homoNon eſt iuſtus homoeſt iuſtus omnis homonon eſt iuſtus oīseſt iuſtus quidam non non eſt iuſtꝰ quidāeſt iuſtus non ſocratesnon eſt iuſtꝰ ſocratesEſt non homoNon eſt non homoeſt omnis non homonon eſt omnis non homoeſt quidam non homonon eſt quidam noneſt non ſocratesnon eſt non ſocrates

Non eſt non iuſtuſ homoEſt non iuſtus homonon eſt non iuſtus oīseſt non iuſtus omniseſt non iuſtus quidam non eſt iuſtus ꝗdāeſt non iuſtus ſocratesnon eſt iuſtꝰ ſocratesNon eſt iuſtus homoEſt iuſtus homonon eſt iuſtus oīs homoeſt iuſtus omnis homoeſt iuſtus quidam homonon eſt iuſtus ꝗdamnon eſt iuſtus ſocrateseſt iuſtus ſocratesEſt non iuſtus non homoeſt non iuſtus omnis non homoeſt non iuſtus quidam non homoeſt non iuſtus ſocratesNon eſt non iuſtus non homonon eſt non iuſtus omnis non homonon eſt non iuſtus quidam non homonon eſt non iuſtus non ſocratesHas igit̉ ꝓpoſitiones Siriano calculis colligēte. Nosquoqꝫ noīatim diſpoſuimus iccirco qm̄ facilior fideshēbitur nūero. ſi exēpla ꝓdant̉. Sil̓ ēt qm̄ male doctus de his ꝓpoſitiōibꝰ ꝑuerſiſſime ꝯtendebat: affirmationes ꝗdē negationū loco ponēs: negatiōesv̓o affirmationū totū ordinē ꝯfundebat. Qr ne quēillius or̄o a recte rōnis v̓itate traduceret: iccirco hācad elatioris memorie ſubſidiū fecimus diſpoſitionē. Qm̄ v̓o ꝯͣria eſt negatio ei que eſt aīal eſt iuſtūilla que ſignificat: qm̄ nullū aīal eſt iuſtū. he quidēmanifeſtū eſt qm̄ nūꝙͣ erunt neqꝫ vere ſil̓: neqꝫ ineodem ipſo. His v̓o oppoſite erūt aliqn̄. vtanimal iuſtum eſt: eſt aliquod animal iuſtum. Hoc quoqꝫ diligentiſſime ſupra demōſtratū eſt:ꝯͣrie aliquotiens veꝝ falſumqꝫ diuiderēt: ſi aut in rebꝰ naͣlibus aut ī īpoſſibilibꝰ ꝓponeret̉: aliquotiēs v̓oſimul īueniri poſſe falſas: ſi res neqꝫ naͣles neqꝫ īpoſſibiles p̄dicarēt ꝯͣrias aūt dcm̄ eſt. ſi ꝗs affirmatiuevel negatiue vl̓ꝫ facerent enumerationeꝫ. ergo nūchoc dicit que ſūt inquit ꝯͣrie ſil̓ vere pn̄t: hocꝗdē ſine reꝝ determinatione locutꝰ eſt. ait. n. Qm̄v̓o ꝯͣria ē negatio ei que eſt: eſt aīal iuſtū .ſ. affirmatiōi: illa ſignificat qm̄ nullum eſt aīal iuſtū ſcꝫ nogatio: he ꝗdē īꝗt qm̄ ſunt contrarie ſimul verepn̄t. manifeſtū eſt qm̄ nūqͣꝫ erūt neqꝫ vere ſil̓: neqꝫ īeodem: ſꝫ dixit neqꝫ vere ſil̓: hmōi eſt. Nihil enimprohibet alio alio tꝑe affōnem vl̓em negōnemveraciter poſſe ꝓponi: vt ſi ꝗs dicat oīs iuſtꝰ eſt.hoc ſi aureo ſeculo diceret̉. veriſſime ꝓponeret̉. Qd̓ſi quis rurſus dicat. Nullus iuſtus ē. hoc ſi ferrecſeculo enūciaret: erit v̓a ꝓpoſitio. Qꝛ̄ ꝯtingit affōnē negationē vl̓em veras: qͣs māifeſtū eſt ꝯͣriasſꝫ non ſimul. Illa enim in aureo ſeculo ſi ita contingit: illa in ferreo ſeculo. ſꝫ hec tꝑa diuerſa ſūt. ſ̄ ſūtſil̓. qͣre recte quoqꝫ addidit vt diceret. māifeſtū eſtqm̄ nūqͣꝫ pn̄t neqꝫ vere ſil̓. aūt addidit neqꝫ ī eodēad aliā eiuſdē rei determīationē valet. pn̄t .n. rurſuseodē tꝑe ſil̓ vl̓is affirmatio vl̓is negatio vere.ſed ſi de eodē p̄dicēt̉: vt ſi ꝗs dicat aīal rōnaleeſt: hoc ſi de hoībꝰ predicet̉: v̓a ē affirmatio. ſi ꝗsdicat nullū aīal rōale ē. hoc ſi de eꝗs enūciet: v̓a eritvno eodēqꝫ tꝑe ꝯͣ vl̓em affirmationē vl̓is facta negatio: ſꝫ de eodē. illa .n. affirmatio de hominibꝰ facta