De interpretatione ſecunde editionis li. iiii.
e. vt qd̓ ī affirmatiōe ſub̓ꝫ ē: idē ſeruet̉ ēt in negōneqꝫ ſi hoc in his q̄ ſunt indefinite venit: cur nō ēt in illia idem fieri oportere videat̉. q̄ definite ſūt: hoc ſolūenim definite ab indefinitꝭ differūt: ꝙ cū indefinitevria p̄dicant preter vl̓itatis determīationē: determinate ⁊ definite idem predicant vl̓e cū adiectiōe ⁊ ſienificatione: qm̄ vl̓r p̄dicatur. Nihil igit̉ alid̓ oīs venullus ſignificat: niſi qm̄ id qd̓ vl̓e dr̄ vl̓r predicat̉. ergo oīa eadē que in affirmatione ⁊ negōne in indefinitis ponebant̉. Eadem quoqꝫ ⁊ in eiſdē determinatisſeruanda ſunt. oīs enī ⁊ nullus nō ſūt termini: ſꝫ vl̓istermini determinatiōes. His igit̉ ab Ariſt. decurſisnos quoqꝫ a Siriano: cui philoxeno cognomen eē ſupra retullimus: ꝓpōnum omniū numeꝝ: de ꝗbꝰ inhac libri diſputatiōe ꝑpendit: nimis ad rem ꝑtinentēitqꝫ vtilē tranſferamus. ⁊ perſpiciendū eſt in categoricis ꝓpōnibus quot indefinite ſint. Quāte .n. fuerītindefinite: tot erūt vl̓es: tot ꝑticulareſ: tot ſingulariūatqꝫ indiuiduoꝝ ꝓpōnes: ⁊ prius ꝗdē affirmatiōes ꝑſpiciamus hoc modo. quattuor modi ſunt ꝓpōnum.aut enim indefinite ſunt: aut vniuerſales: aut particulares: aut ſingularium atqꝫ indiuiduoꝝ. Si ergo ꝑſpiciant̉ quante ſint indefinite affirmationes: ⁊ hasſi per q̄ternarium numeꝝ multiplicauero: colligiturmihi numerus affirmationū. quē ſi duplico: colligit̉et negationū hoc mō. Predicat̉ enim eſt aut ip̄m ſolum aut certe tertiū adiacens cū alio. ⁊ ſi ſolū p̄dicat̉aut ad nomē ſimplex atqꝫ finitū p̄dicatū ē aut ad infinitum ex his q̄ ſunt affōnes. ē hō. eſt nō hō. Quotiēsaūt ē tertiū adiacēs p̄dicat̉: quattuor erunt affōnes.aut cū ſub̓m infinitū ē ſolū: vt eſt nō hō iuſtꝰ: aut cūp̄dicatū infinitū eſt ſolū: vt ē hō ē n̄ iuſtꝰ. aut cū vtraqꝫ finita ſūt. vt eſt iuſtus hō. aut cū vtraqꝫ finita ſūtvt eſt nō iuſtus nō hō. Magiſ aūt plures his nō erūtoppoſitiōes: vt ipſe ait. cū igit̉ ſex ſint affirmatiōes.due ꝗbus eſt p̄dicatur: quattuor v̓o adiacētes: has ſiꝑ quaternarium ducā. xxiiii. fient. qͣs rurſus ſi biarionumero multiplicem. xlviii. in ſummā ſuccreſcent. totigit̉ erūt affirmationes: ⁊ negatiōes quecūqꝫ vel predicato eſt verbo vel adiacēti ex p̄dicato fiūt. Quareqm̄ tres ſunt alie qualitates ꝓpoſitionū: q̄ ſunt neceſſarie ꝯtingentes ⁊ ineſſe tm̄ ſignificantes: ẜm qͣs qͣlitates iſte oēs ꝓpōnes ꝓ ferūt̉: has. xlviii. ꝓpōnes ſi īternariū numerū duxerimus .ſ. ẜm ꝓpoſitionuꝫ qualitates. cxliiii. omniū ꝓpoſitionū p̄dicatiuaꝝ: de ꝗbꝰhoc libro tractat: numeroſitas creſcet. Sed nūc p̄terhas tres qualitates eas que ſūt. xlviii. ꝓpoſitioneſ cūnegationibus ſuis: quas ſi per qualitates ꝓpoſitionis neceſſariā .ſ. ⁊ ꝯtīgentem ⁊ ineſſe ſignificantemmultiplicauero. C. xliiii. fiēt: ſubter aſcripſimus.eſt homo.Non eſt homo.eſt omnis homonon eſt omnis homoeſt quidam homonon eſt quidam homoeſt ſocratesnon eſt ſocratesEſt iuſtus non homoNon eſt iuſtus nō homoeſt iuſtus omnis nō homonon eſt iuſtus oīs nō hōeſt iuſtus quidam non hō non eſt iuſtꝰ quidā nō hōeſt iuſtus non ſocratesnon eſt iuſtꝰ nō ſocratesEſt non homoNon eſt non homoeſt omnis non homonon eſt omnis non homoeſt quidam non homonon eſt quidam non hōeſt non ſocratesnon eſt non ſocrates
Non eſt non iuſtuſ homoEſt non iuſtus homonon eſt non iuſtus oīs hōeſt non iuſtus omnis hōeſt non iuſtus quidam hō non eſt nō iuſtus ꝗdā hōeſt non iuſtus ſocratesnon eſt nō iuſtꝰ ſocratesNon eſt iuſtus homoEſt iuſtus homonon eſt iuſtus oīs homoeſt iuſtus omnis homoeſt iuſtus quidam homonon eſt iuſtus ꝗdam hōnon eſt iuſtus ſocrateseſt iuſtus ſocratesEſt non iuſtus non homoeſt non iuſtus omnis non homoeſt non iuſtus quidam non homoeſt non iuſtus nō ſocratesNon eſt non iuſtus non homonon eſt non iuſtus omnis non homonon eſt non iuſtus quidam non homonon eſt non iuſtus non ſocratesHas igit̉ ꝓpoſitiones Siriano calculis colligēte. Nosquoqꝫ noīatim diſpoſuimus iccirco qm̄ facilior fideshēbitur nūero. ſi ꝑ exēpla ꝓdant̉. Sil̓ ēt qm̄ male doctus de his ꝓpoſitiōibꝰ ꝑuerſiſſime ꝯtendebat: ⁊ affirmationes ꝗdē negationū loco ponēs: ꝑ negatiōesv̓o affirmationū totū ordinē ꝯfundebat. Qr ne quēillius or̄o a recte rōnis v̓itate traduceret: iccirco hācad elatioris memorie ſubſidiū fecimus diſpoſitionē.¶ Qm̄ v̓o ꝯͣria eſt negatio ei que eſt oē aīal eſt iuſtūilla que ſignificat: qm̄ nullū aīal eſt iuſtū. he quidēmanifeſtū eſt qm̄ nūꝙͣ erunt neqꝫ vere ſil̓: neqꝫ ineodem ipſo. His v̓o oppoſite erūt aliqn̄. vt nō oēanimal iuſtum eſt: ⁊ eſt aliquod animal iuſtum.¶ Hoc quoqꝫ diligentiſſime ſupra demōſtratū eſt: ꝙꝯͣrie aliquotiens veꝝ falſumqꝫ diuiderēt: ſi aut in rebꝰ naͣlibus aut ī īpoſſibilibꝰ ꝓponeret̉: aliquotiēs v̓oſimul īueniri poſſe falſas: ſi res neqꝫ naͣles neqꝫ īpoſſibiles p̄dicarēt ꝯͣrias aūt eē dcm̄ eſt. ſi ꝗs affirmatiuevel negatiue vl̓ꝫ facerent enumerationeꝫ. ergo nūchoc dicit que ſūt inquit ꝯͣrie ſil̓ vere eē nō pn̄t: ⁊ hocꝗdē nō ſine reꝝ determinatione locutꝰ eſt. ait. n. Qm̄v̓o ꝯͣria ē negatio ei que eſt: oē eſt aīal iuſtū .ſ. affirmatiōi: illa q̄ ſignificat qm̄ nullum eſt aīal iuſtū ſcꝫ nogatio: he ꝗdē īꝗt qm̄ ſunt contrarie ſimul vere eē nōpn̄t. manifeſtū eſt qm̄ nūqͣꝫ erūt neqꝫ vere ſil̓: neqꝫ īeodem: ſꝫ ꝙ dixit neqꝫ vere ſil̓: hmōi eſt. Nihil enimprohibet alio ⁊ alio tꝑe ⁊ affōnem vl̓em ⁊ negōnemveraciter poſſe ꝓponi: vt ſi ꝗs dicat oīs hō iuſtꝰ eſt.hoc ſi aureo ſeculo diceret̉. veriſſime ꝓponeret̉. Qd̓ſi quis rurſus dicat. Nullus hō iuſtus ē. hoc ſi ferrecſeculo enūciaret: erit v̓a ꝓpoſitio. Qꝛ̄ ꝯtingit affōnē⁊ negationē vl̓em veras eē: qͣs māifeſtū eſt eē ꝯͣriasſꝫ non ſimul. Illa enim in aureo ſeculo ſi ita contingit: illa in ferreo ſeculo. ſꝫ hec tꝑa diuerſa ſūt. ⁊ ſ̄ ſūtſil̓. qͣre recte h̓ quoqꝫ addidit vt diceret. māifeſtū eſtqm̄ nūqͣꝫ pn̄t neqꝫ vere ſil̓. ꝙ aūt addidit neqꝫ ī eodēad aliā eiuſdē rei determīationē valet. pn̄t .n. rurſuseodē tꝑe ⁊ ſil̓ vl̓is affirmatio ⁊ vl̓is negatio vere eē.ſed ſi nō de eodē p̄dicēt̉: vt ſi ꝗs dicat oē aīal rōnaleeſt: hoc ſi de hoībꝰ predicet̉: v̓a ē affirmatio. ꝙ ſi ꝗsdicat nullū aīal rōale ē. hoc ſi de eꝗs enūciet: v̓a eritvno eodēqꝫ tꝑe ꝯͣ vl̓em affirmationē vl̓is facta negatio: ſꝫ nō de eodē. illa .n. affirmatio de hominibꝰ facta