De incerpretatio. editionis ſecūde lib. tertius.
tunc cū ſedet: ⁊ hanc conditionē tꝑis ſi a ꝓpoſitionediuidimus: de tota propoſitione veritas perit. Nō .n.poſſumꝰ dicere qm̄ ex neceſſitate Socrates ſedet poteſt .n. ⁊ non ſedere. habet .n. quandā conuenientiam⁊ cognationē poteſtas ſocratis ſicut ad ſedendū ſic ētad non ſedendū. Ergo id qd̓ dicimus ex neceſſitate ſocratē ſedere tunc cū ſedet ad accidens reſpiciētes proponimuſ. Nā qn̄ accidit Socrati ſedere. ⁊ eo tꝑe quoaccidit: ei nō accidiſſe non pōt. ſic .n. fiet vt eadem res⁊ accidat vno eodemqꝫ tꝑe ⁊ non accidat: qd̓ impoſſibile eſt. Idcirco accidens eius inſpicientes dicimus:neceſſe eſt ſocratē ſedere: ſed non ſimpliciter: ſed tunccū ſedet. Et ſicut ſimpliciter ethiopem dicere eſſe candidū falſum eſt: veꝝ tn̄ eſt in aliquo eſſe candidū (Inoculis .n. ⁊ dentibus illi candor ineſt) ita quoqꝫ falſūeſt Socratē ex neceſſitate ſedere ſimpl̓r. Uerum autēeſt hāc neceſſitatē in aliquo quodā ponere ⁊ non ſimpliciter predicari: vt dicamus tunc cū ſedet. Quēadmodum .n. in ſole dicimus qm̄ ſolē moueri neceſſe eſtſimpliciter: ſi ita dicamus Socratē ſedere neceſſe eſtfalſum eſt. Sin vero marmoreū ſocratē dicamus: qm̄marmoreū ſocratē ſedere neceſſe eſt: ſofortaſſe ſedēsformatus ſit: veꝝ eſt: ⁊ ſimpl̓r de tali Socrate neceſſitas poterit predicari. de ipſo aūt ſocrate ſimplicitertalis neceſſitas non dr̄. Neqꝫ .n. fieri pōt: vt ſocratesex neceſſitate ſedeat niſi fortaſſe cū ſedet. tunc .n. cumſedet qm̄ ſedet ⁊ non pōt non ſedere: ex neceſſitate ſedet. alioꝗn ex neceſſitate non ſedet ſimpl̓r: ſed ꝯtingēter. pōt .n. ſurgere. Qd̓ aūt ex neceſſitate ſimpl̓r eſt:lam ꝑmutare nō pōt neceſſitatē: vt qm̄ ſimpliciter ſolem moueri neceſſe eſt: ſol ſtare nulla ratione poteſt.hoc igit̉ Ariſtoteles dicit. oē quod eſt qn̄ eſt: ⁊ oē ꝙnon eſt qn̄ non eſt: eſſe cū conditione ⁊ non eſſe neceſſe eſt. Sed non ſine conditione aut eſſe aut non eē ſimpliciter. hec .n. ſolis illis neceſſitatibus attributa ſūt:quecunqꝫ nullius potentie aut cognarionis ad oppoſita ſunt: vt ſol ad quietē vel ignis ad frigus. Neqꝫ .n.idē eſt inꝗt. A. ex neceſſitate eē aliꝗd qn̄ eſt inditionevel non eſſe qn̄ non eſt: ⁊ ſimpl̓r dicere oīa ex neceſſitate eſſe: vel non eſſe. illud .n. conditione verum fitin hac ſimplicitatis natura efficit veritatē. Similiteraūt inquit ⁊ in eo ꝙ non eſt idem eſt. Non .n. oē qd̓ n̄eſt non eſſe neceſſe eſt: ſed tunc cum non eſt tunc noneſſe neceſſe eſt: ⁊ hoc in conditione rurſus non ſimpliciter. Duabus igit̉ neceſſitatibus demōſtratis vna .ſ.conditionali altera ſimplici. Rurſus ad contradictionem de futuro contingentiqꝫ reuertitur.¶ Et in cōtradictione eadē ratio eſt. Eſſe ꝗdeꝫ velnō eſſe omne neceſſe eſt: ⁊ futurū eſſe vel non: nontamē diuidētē dicere alterum neceſſarium. Dicoautē neceſſe eſt quidē eſſe futurū bellū nauale cras:vel non futuꝝ eſſe ſed non futurū eſſe cras bellū nauale neceſſe eſt. vel nō futurū eſſe. Futurū autē veleſſe vel non eſſe neceſſe eſt.¶ Planiſſime que ſnīa haberet̉ de ꝯtingentibus propoſitionibꝰ ⁊ futuris expoſuit dicens. In his totā ꝗdē cōtradictionē dictā vnā quālibet partē verā hērealterā falſaꝫ. Sed nō vt aliquis diuidat atqꝫ rn̄deatHanc quidē ex neceſſitate eē verā: illā vero ex neceſſitate alterā falſam: vt in eo qd̓ dicimus. ſol hodie occidet: ſol hodie nō occidet. facillime in his aliꝗs diuidēs dicit: qm̄ ſolem hodie occidere ex neceſſitate ē verum: nō occidente ex neceſſitate falſum. Ita ſe ſe hēt
diuinoꝝ corpoꝝ rō ⁊ naͣ: vt in his nulla cognatio ſitad oppoſita. atqꝫ ideo vel ꝙ ſunt: ex neceſſitate ſunt:vel ꝙ non ſunt: ex neceſſitate non ſunt. Ea uero que īgeneratione ⁊ corruptione ſunt. nō ſunt ita. Et .n. hn̄thoc ipſo ꝙ gignunt̉ ⁊ corrumpuntur ad oppoſita cognationeꝫ. atqꝫ ideo in his non eſt vnā partē contradictionis aſſumere: ⁊ eā neceſſario eē predicare: ⁊ ruiſus aliā neceſſario non eſſe proponere: qͣꝫuis totiuscontradictionis vna quelibet pars vera ſit altera falſa: ſed incognite ⁊ indefinite: ⁊ non nobis: verum natura ipſarum reꝝ que proponuntur dutabilis. vt ī eapropoſitione q̄ ē ſocrates hodie lecturus eſt: ſocrateshodie lecturus non eſt: totius quidē contradictionisvna vera eſt altera falſa. aut .n. lecturus eſt. aut norlecturus: ⁊ hoc confuſe ⁊ in tota oratione imperſpectū. Sed nullus pōt diuidere ⁊ reſpondere qm̄ veraeſt lecturū eum. eſſe: vel certe qm̄ eſt vera non eū eſſelecturū. Hoc autem non ꝙ audiētes de futuro neſciamus: ſed ꝙ eadē res ⁊ eſſe poſſit ⁊ nō eſſe. Alioquinſi ex noſtra ſcientia hoc eueniret ⁊ non ex ipſaꝝ reruꝫvariabili ⁊ indefinito prouentu: illa rurſus impoſſibilitas contingeret: vt oīa neceſſitas adminiſtraret.Non .n. propter ſcientiam nr̄am ꝙ ex neceſſitate eſteuenturū eſt. Sed ēt ſi nos neſciamus: erit tamen alcuius rei euentus conſtitutus: ⁊ indubitanter illanrē futurā eſſe neceſſe ē. Ergo qm̄ hoc fieri nō pōt: etſunt quedā: que non ex neceſſitate proueniant ſed cōtingenter: in his qͣꝫ qͣꝫ totius cōtradictionis in qualibet eius parte veritas inueniat̉ aut falſitas: nō tn̄ valiquis diuidat ⁊ dicat hanc quidem veram eſſe: illāvero falſam: quod huiuſmodi monſtrauit exemploCras .n. bellū nauale fieri: aut non fieri neceſſe eſt: nōtamen ex neceſſitate fiet cras: aut neceſſitate nō fiecras. Ut poſſit aliꝗs diuidere ⁊ predicare dicens crafiet: vt hoc vere dicat ⁊ ita ex definito contingat. verurſus cras non fiet: ⁊ hoc eodem modo proueniat:hoc fieri non pōt: ſed tn̄ indefinite quecūqꝫ vna parcontradictionis vera eſt altera falſa: ſed que euenerit. Euentus autem ipſoꝝ indiſcretus eſt. ⁊ illud eniꝫ⁊ illud poterit euenire. hoc autem idcirco eſt quoniaꝫnon eſt ex antiquioribus quibuſdā cauſis pendens rerum euentus. Ut quedam quodāmodo neceſſitatiscatena ſit: ſed potius hec ex noſtro arbitrio ⁊ liberavoluntate ſunt: in quibus eſt nulla neceſſitas. Quodſi inquit ſimiliter orationes vere ſunt quēadmodum⁊ res: hoc ſumpſit a Platōne qui dixit ſimiliter ſe habere orationes rebus: ⁊ cognatas quodammodo eſſein ipſa ſignificatione: vt ſi ſint res impermutabiles etratione ſtabili permanentes: oratio quoqꝫ de. his vera eſſet ⁊ neceſſaria. Sin vero eſſet res que varietate nature nunqͣꝫ perpetuo permaneret in orationibus quoqꝫ fixa veritas non eſſet: ⁊ nulla per huiuſmodi orationes demonſtratio ꝓueniret. hoc ergo ſumēsA. vt optime dictum ait.¶ Quare quoniā orationes ſimilit̓ vere ſunt quemadmodū ⁊ res Māifeſtū eſt: quoniā quecunqꝫ ſicſe habēt: vt vtrūlibet ſint: ⁊ cōtraria ipſoꝝ contīgāt:neceſſe eſt ſimiliter ſe habere ⁊ contradictionem.Quod contingit in his: que non ſemper ſunt: etnon ſemper non ſunt.¶ Neceſſe eſt ita contradictionē ſe habere: que de illiꝰnature inſtabilibus atqꝫ indefinitis rebus eſt. Quodſi res ſint dubitabiles ⁊ indefinito variabiliqꝫ prouentu: contradictio quoqꝫ que de his rebus ſit: variabili⁊ indefinito