De īterpretatio. editio. ſecūde liber terlius.

nidentur eſſe coniuncta: idcirco ad vtrāqꝫ parteꝫ eorum euentus poſſibilis eſt: vt lignū hoc. Pōt .n. ſecaxi ſed nihilominus tn̄ hꝫ ad contraria cognationem.Pōt .n. non ſecari. ⁊ aqua quidē pōt caleſcere. ſed nihil e ā ꝓhibet ⁊ frigori quoqꝫ eſſe coniunctā. Et vniuerſaliter dicere eſt: q̄cunqꝫ neqꝫ ſemꝑ ſunt: neqꝫ ſēper nō ſunt. ſed aliquotiēs ſunt: aliquotiēs non ſunt:ea per hoc ip̄m ꝙ ſunt ⁊ nō ſunt: hn̄t aliquā ad contraria cognationē. Hec aūt impoſſibiliū ⁊ neceſſariorn media ſunt. Impoſſibile .n. nunqͣꝫ eſſe pōt. Neceſſariū nunqͣꝫ non eē. inter hec ꝓpria quorundā naͣ eſt:que hoꝝ vtrorūqꝫ ſit media: que ⁊ eſſe .ſ. poſſit ⁊ nōeſſe. ergo hoc nūc dicit. Uidemus inꝗt in his: q̄ nonſemꝑ actu ſunt. Illa vero nō ſemꝑ ſunt actu: que advtraqꝫ ꝯͣria hn̄t cognationē. ignis ſemꝑ actu caliduseſt. aqua vero nō ſemꝑ. Quocirca videmus in his: q̄non ſemꝑ ſunt actu: eſſe quedā poſſibilia. ⁊ non .i. vt⁊ ſint ⁊ nō ſint. qd̓ in his euenit in quibus vtrūqꝫ cōtingit .i. ⁊ eſſe ⁊ nō eſſe: vt aquā ⁊ eſſe calidam ⁊ noneſſe. fieri quoqꝫ ⁊ non fieri calidā. Multaqꝫ nobis ꝑſpicua ſunt ita ſe ſe habentia. vt in vtramqꝫ partemeuentus ſine vllo alicuius rei impedimēto vertaturvt veſtem poſſibile eſt quidē ſecari. Sed fortaſſe itaꝯtingit: vt non an̄ ferro diuidat̉. qͣꝫ eam exterat vetuſas: ⁊ hoc fieri poteſt: vt quelibet veſtis nō ferro potius minutatim pereat. quā vſu ipſo exterat̉. Simil̓rautem non ſolū eam ſecari poſſibile eſt: ſed eam priexteri qͣꝫ ſecari: non .n. eſſet poſſibile nō ſecari niſi prius eſſet poſſibile exteri. Cum .n. exteritur: non ſecaturhoc aūt in ꝗbus eueniat vniuerſaliter monſtrat. Euenit hoc inquit in facturis. facture aūt ſunt: in ꝗbuſcunqꝫ generatio eſt atqꝫ corruptio. Siue .n. quid nafiat ſiue arte: in his a faciendo facturā dixit. In hisergo facturis alia poteſtate quidem ſunt alia actu:vt aqua ꝗdem eſt calida poſſibilitate. Pōt .n. fieri calida: frigida aūt actu eſt. Eſt enim frigida actu. hocautem actu ⁊ poteſtate fieri ex materia venit. Nā cuꝫſit materia contrarietatis ſuſceptrix: ⁊ ipſa in ſe vtriuſqꝫ cōtrarietatis habeat cognationē: ſi ipſa ꝑ ſe cogitet̉: nihil eoꝝ habet que in ſe ſuſcipit: ⁊ ipſa quideꝫnihil actu eſt: oīa tn̄ poteſtate. Suſcipiēs autem contraria qͣꝫqͣꝫ vnā habeat contrarietatē habet tn̄ ⁊ alteram ſimul: ſed non actu: vt in eadē aqua. huius .n. materia ⁊ caloris ſuſceptrix eſt ⁊ frigoris. Sed cū vtrūlibet eoꝝ ſuſceperit vel calorē vel frigus: eſt quidem ſiita contingit calida: eſt ēt ſimul ⁊ frigida: ⁊ non eodēmodo. Nam fortaſſe actu calida eſt frigida poteſtateErgo qd̓ poteſtate eſt ī rebus: ex materia venit. Alioquin diuinis corporibus nihil oīno eſt poteſtate: ſeq̄oē actu: vt in ſole nunqͣꝫ eſt lumen poteſtate: ſed actunec poteſtate quidē vlla obſcuritas: vel toto celo nulla quies. Ita ergo ſe ſe hn̄t ex materia: vt oīa ipſa eſſent poteſtate. nihil aūt actu introducta: ſed naturaque in ipſa materia eſt: ſingulos pro rōne diſtribuitmotus: ⁊ ſingulas qualitatū ꝓprietates ſingulis materie partibus ponit: vt alias quidē naͣ ipſa neceſſarias res ordinauerit ita vt qͣꝫdiu res illa eſſet eius in ijſa proprietas ꝑmaneret: vt igni calor. Nā qͣꝫdiu igniſeſt: tamdiu ignē calidū eſſe neceſſe eſt. alijs vero rebꝰtales qualitates appoſuit: ꝗbus carere poſſunt. Et illa quidē neceſſaria qͣlitas informat vniuſcuiuſqꝫ ſubſtantia. illa .n. eius qualitas cū ipſa materia ex natura coniuncta eſt. Iſte vero alie qualitates extra ſunt:Cadmitti poſſunt ⁊ nō admitti. atqꝫ hinc eſt generatio ⁊ corruptio. Ex naͣ ergo ⁊ ex materia iſta in rebus

non neceſſaria poſſibilitas venit. qͣ in re caſus quoqꝫaliqn̄ ſubrepit: q̄ eſt indeterminata cā ⁊ ſine vlla rōne cadens. neqꝫ .n. caſus naͣ eſt: q̄ fruſtra nihil efficit.Nec libeꝝ eſt caſus arbitriū: ꝙ in iudicio ⁊ rōne cōſiſtit. Sed extra eſt caſus: qui ꝑꝑ aliā rem quibuſdā factis ipſe ſubitus ⁊ īpulſus exorit̉. Et ex hac aūt que ēvtrūlibet poſſibilitate ēt illa liberi arbitrii rō venit.Si .n. non eſſet fieri aliquid poſſibile: ſed oīa aut ex neceſſitate eſſent aut ex neceſſitate nō eſſent: liberū arbitriū nō maneret. Recte igit̉ nec oīa caſu vt Epicurus: nec oīa neceſſitate: vt Stoicus: nec rurſus oīa libero arbitrio fieri propoſuit. Sed cūcta ꝑmiſcens inꝑmixto mūdo ꝑmixtas quoqꝫ reꝝ cauſas eſſe propoſuit: vt alie quidē ex neceſſitate: alie vero caſu: vel libero arbitrio: vel poſtremo poſſibilitate ꝯtingerent.Quoꝝ oīum vnū nomē eſt vtrūlibet vel in caſu vel īvolūtate vel in poſſibilitate. Sed hoꝝ diuiſionē fecitNā eoꝝ que ſunt vtrūlibet alia ſunt: q̄ equaliter adaffirmationē ⁊ negationē ſe hn̄t. vt eſt lecturū me eēhodie virgiliū ⁊ nō lecturū. Utroqꝫ .n. mō vtrūqꝫ eſthoc eſt .n. qd̓ ait ⁊ nō magis vel affirmatio vel negatio eſt. Equaliter .n. ⁊ poſſū legere virgiliū nūc: ⁊ poſſum nō legere. Alia v̓o ſunt q̄ non ſe equaliter hn̄t. ſꝫqͣꝫqͣꝫ in vna re frequentius eueniant: non tn̄ prohibitu ē in altera ꝓuenire: vt in eo qd̓ ē hoīeꝫ in ſenectacaneſcere. In pluribꝰ ꝗdē hoc ꝯtingit ſꝫ ꝯtīgit fieri ⁊alterum .i. vt nō caneſcat. Alteꝝ vero minime .i. vt caneſcat. Ita ergo ex poſſibilitate ⁊ caſu ⁊ libero arbitrio contradictioneꝫ in vna parte de futuro definitenon eſſe veram vel falſam ꝑ firmiſſimā ⁊ validiſſimāargumentationē conſtituit. His autem adiicit hoc.Igit̉ eſſe quod eſt quando eſt: ⁊ nō eſſe quod noneſt quando non eſt: neceſſe eſt. ſed nō omne quod ēneceſſe eſt eſſe: nec quod nō eſt neceſſe eſt nō eſſe.non enī ideꝫ eſt omne quod eſt neceſſario eſſe quando eſt: ⁊ ſimplicit̓ eſſe ex neceſſitate. Similiter aūt⁊ in eo quod non eſt.¶ Duplex modus neceſſitatis on̄ditur: vnus qui cumalicuius accidētis neceſſitate proponit̉. Alter ꝗ ſimplici predicatione profert̉: vt cum dicimus ſolē moueri neceſſe eſt: non .n. ſolem qꝛ nunc mouet̉: ſed qꝛ nunqͣꝫ non mouebit̉: idcirco in ſolis motu neceſſitas venit. Alter vero qui cū conditione dr̄: talis eſt: vt cumdicimus ſocratē ſedere neceſſe eſt cū ſedet: ⁊ nō ſedere neceſſe eſt cū nō ſedet. Nā cum idē ī eodē tꝑe ſedere ⁊ nō ſedere nō poſſit. quicūqꝫ ſedet non pōt nō ſedere tunc cū ſedet. Igit̉ ſedere neceſſe eſt. ergo tūc qn̄quis ſedet euꝫ ſedere neceſſe eſt. fieri .n. non pōt vt cūſedet non ſedeat. Rurſus qn̄ quis non ſedet: tunc cūnon ſedet: non ſedere eū manifeſtum eſt. Non enimpoteſt idē ſedere ⁊ non ſedere: ⁊ poteſt iſta eſſe cū conditione neceſſitas: vt cū ſedet aliquis tunc cū ſedet exneceſſitate ſedeat. ⁊ cū non ſedet: tunc cū non ſedet: exneceſſitate non ſedeat. Sed iſta cū condictione q̄ proponitur neceſſitas non illam ſimplicē ſecum trahit.Non .n. ꝗcūqꝫ ſedet: ſimpliciter eū ſedere neceſſe eſt:ſed cū adiectione ea que eſt tunc cū ſedet: ſicut ſolemdicimus neceſſe eſt moueri. Nec hoc addimus: vt ſolēmoueri neceſſe ſit cū mouet̉: ſed tantū ſimpliciter dicimus ſolē moueri neceſſe eſt. ⁊ hec neceſſitas ſimpliciter de ſole dicta veritatē in oratione ꝑficiet. At veroilla que cū condictione dicitur: vt cū dicimus ſocratēſedere neceſſe eſt tūc cum ſedet id quod proponimus