De interpretatione ſecunde editiōis liber. iii.

definite in futuro vel falſas ex eadem argumentationis virtute ⁊ ex eodeꝫ poſſibilitatis euentu diuerſamtn̄ ingredit̉ rationis viam. Dudū enim ex his que nōdū erant facta: ſi vera futura eſſe predicerent̉ in rebus neceſſitatē ſolam eſſe poſſe collegit. nunc autemex rebus que fac̄te ſunt argumentationē capit. ſi vere anteqͣꝫ fierent predicerent̉: neceſſitatis nexu euertus reꝝ oīuꝫ contineri arbitrant̉ .n. hi qui dicūt contingētiū quoqꝫ propoſitionū ſtabilem eē ī enūciationibus modū ẜm veritatē .ſ. atqꝫ mendatiū: ꝙ oīa quecūqꝫ facta ſunt inquiunt potuere predici qm̄ fiēt. hocenī in natura fuit ante: ſed nobis hoc rei ipſius patefecit euētꝰ. Quare ſi oīa quecūqꝫ euenerūt ſunt: ⁊ eaque ſunt futura eſſe predici potuerūt: neceſſe eſt oīaque dicuntur aut definite vera eſſe aut definite falſaquoniā definitus eoꝝ euentus ẜm preſens tempus eſtQuare in omnibus in quibus aliquid euenit verumerat dicere qm̄ euenturū eſt: ⁊ ſi nondū adhuc factuꝫeſt. hoc autem illa res probat verum fuiſſe tunc dici:qm̄ euenit id qd̓ predici potuerat: quod ſi predictumeſſet: res euentura definita veritate predicerēt̉. hocAriſtoteles ſumens ad idē impoſſibile validiſſima rōne perducit: ⁊ p̄ſentis tēporis natura cū futuri enunciatione cōiungit. Ait enī ſimile eſſe de preſentibusenūciare ẜm veritatis neceſſitateꝫ ⁊ de futuris. Nāſi verū eſt dicer̄ qm̄ eſt aliquid: eſſe neceſſe ē. ⁊ ſi veꝝeſt dicere qm̄ erit futurū eſſe ſine dubio neceſſe ē oīaigit̉ ex neceſſitate futura ſunt: ad idē impoſſibile .ſ. argumētationē trahēs. Sumit aūt huiꝰ impoſſibilitatis ordinē ex his ꝓpōnibꝰ que faciliores quidem ad intellectū ſunt: idē tn̄ valent hoc mō. ſi ſemꝑ inquit verū eſt dicere qm̄ eſt vel erit: quicquid tūc fuit verū p̄dicere: illud nō pōt nō eē: nec nō futurū eſſe: quēadmodū enī id quod in preſenti vere dicitur eē: hoc nōpōt nō eſſe: ⁊ vera de ea propoſitio fuit: que dicebateſſe ita quoqꝫ in futuro que dicit aliquid futuꝝ eſſe: illa ſi vera eſt: nō pōt nō futuruꝫ eē ꝙ predicit. Qd̓ ſinō pōt non fieri qd̓ a vera propoſitione predicitur:poſſibile eſt nō fieri idē .n. ē dicer̄ n̄ p̄t n̄ fieri qd̓ dicere īpoſſibile ē n̄ fieri. qd̓ aūt impoſſibile eſt non fierineceſſe eſt fieri. Impoſſibile enim eſſe idem neceſſitati valet cōtrarie predicatū: vt ipſe poſt docuit. Nāqd̓ īpoſſibile eſt eſſe neceſſe eſt nō eē. ꝙ enī vt ſit, poſſibile nō ē: nō eſſe neceſſe eſt. Qd̓ ſi hoc ē ⁊ cōtrariaſe eodē mō habebūt. ꝙ eſt īpoſſibile nō eſſe: hoc eſſeneceſſe eſt. Sed dictū eſt ea que vere predicūt̉ īpoſſibile eſſe non eſſe hoc aūt ē ex neceſſitate eē. Ea igit̉ q̄predicūt̉ ex neceſſitate futura ſunt. Nihil igit̉ vtrūlibet neqꝫ caſu nec oīno ſcd̓m liberū arbitriū: ꝙ vtrūlibꝫ clauſit totū ſignificatio. nā ꝙ dicit vtrūlibet: poſſibilitatē ⁊ caſum ⁊ liberum arbitriū tenet in ſignificatione. Engo nihil ſit caſu. Nā ſi quedā fieri caſu dicat ille rurſus in ea re perimit neceſſitatem. qd̓ enimcaſu eſt nō eſt ex neceſſitate. nihil aūt ſit caſu qm̄ oīaex neceſſitate proueniūt: quecunqꝫ enūciatio vera p̄dixerit. euenit aūt huiuſmodi impoſſibilitas ex eo ꝙconceſſum eſt priꝰ oīa quecunqꝫ facta ſūt definite vere predici potuiſſe. naꝫ ſi ex neceſſitate cōtingit id qd̓euēit verū fuit dicere qm̄ erit. ꝙ ſi ex neceſſitate hocnō cōtingit ſꝫ cōtingēter: nō potius verū fuit dicereqm̄ erit: ſed magis qm̄ cōtingit eſſe. nā qui dicit erit:ille quādā neceſſitatē in ipſa predicatione ponit. hocinde intelligit̉ ꝙ ſi vere dicat futurum eſſe id qd̓ p̄dicitur: impoſſibile ſit nō fieri. hoc aūt ex neceſſitate ſitfieri. ergo qui dicit qm̄ erit aliquid eoꝝ que contingē

ter eueniūt: in eo ꝙ futurū eſſe dicit id qd̓ cōtingenter euenit: fortaſſe mentit̉: vel ſi contigerit res illa:quā p̄dicit: ille tamē mentitꝰ eſt. nō enim euētus falſus eſt: ſꝫ modus predicatiōis. Namqꝫ ita dicere crasbellū nauale cōtingēter euēiet: hoc eſt dicere ita eueniet ſi euenerit vt potuerit non euenire. Hoc ergodicit: verū dicit. Euentū enī cōtingenter p̄dixit. ꝗ āita dicit cras erit bellū nauale: quaſi neceſſe eē ſit: itꝓnūciat. ꝙ ſi euenerit nō iā iccirco qꝛ predixit: verdixerit: qm̄ id qd̓ cōtingēter euenturū erat: neceſſarie futurū eſſe predixit. Nō ergo in euētu eſt falſitaſed in p̄dicatiōis mō. quēadmodū enī ſi quis ſocratambulante dicat. Socrates ex neceſſitate ambulat: īle mentitus eſt nō ī eo ꝙ Socrates ambulat: ſed ī eoꝙ ille ex neceſſitate eū ambulare p̄dicauit. ita quoqī hoc ꝙ dicit qm̄ erit aliquid: etiā ſi hoc fiat. ille tn̄ faſus eſt nō in eo ꝙ factū eſt: ſed in eo ꝙ ita factū nō ēvt ille p̄dixit futurū. Qd̓ ſi verū eſſet definite: ex neceſſitate eſſet futurū. Igit̉ ex neceſſitate futuꝝ eſſe p̄dixit qd̓cūqꝫ ſine vllo alio mō euēturum enunciauit.Quare nō in euētu rei: ſed in p̄dicatiōis enūciatiōefalſitas inuenit̉. Oportet enī in cōtingentibꝰ ita aliꝗdp̄dicere ſi vera erit enūciatio: vt dicat ꝗdē futurū eēaliquid: ſed ita vt rurſus relinquat eſſe poſſibiſe vt futurū nō ſit. Hec aūt eſt cōtingētis natura cōtingenter in enūciatione p̄dicare. Qd̓ ſi quis ſimpliciter ioqd̓ fortaſſe cōtingēter eueniet futurū eē p̄dixit. illerē cōtingētē neceſſarie futurā p̄dicit. ideo ēt ſi euenrit id qd̓ dr̄: tn̄ ille mentit̉ in eo ꝙ hoc quidē ꝯtingetter euenit: ille aūt ex neceſſitate futurū eē p̄dixeratCū ergo ſint quattuor enūciatiōis ⁊ veritatis ⁊ falſtatis modi de his ſcꝫ ꝓpōnibꝰ que in futuro p̄dican̉aut qm̄ erit ⁊ nō erit id qd̓ dicit̉ .i. vt affirmatio ⁊ n.gatio vera ſit: aut qm̄ nec erit nec nō erit vt affirmatio ⁊ negatō falſe ſint: aut qm̄ erit aut nō erit: vt vndefinite vera altera falſa: aut rurſus qm̄ erit aut nōerit: vtriſqꝫ ẜm veritatē aut falſitatē indefinitis ⁊ eōliter ad veritatē mēdaciūqꝫ vergētibꝰ docuit quideꝫſupra ⁊ eſſe ⁊ nō eſſe fieri non poſſe cū dixit. Utreqꝫenī ſil̓ nō erūt in talibꝰ. Docuit etiā aliquātiſper aueſſe aut nō eſſe definite in contingētibꝰ ⁊ futuris ꝓpōnibus eſſe nō poſſe. Nūc illud addidit ꝙ neqꝫ eſſeneqꝫ non eē .i. ꝙ nec illud vere dici poſſit: poſſe vtraqꝫ inuenire falſas que dicuntur in futuro propoſitōeſQd̓ ſi neqꝫ vtreqꝫ vere ſunt: neqꝫ vtreqꝫ falie: neqꝫvna definite vera altera falſa definite. Reſtat vt vnavera ſit altera falſa: nō tn̄ definite: ſꝫ vtrūlibet ⁊ inſtabili modo: vt hoc quidem aut hoc euenire neceſſeſit vt tn̄ vna res quelibet quaſi neceſſarie ⁊ definiteꝓueniat aut nō ꝓueniat fieri nō poſſit. Quēadmodūaūt vtraſqꝫ falſas nō eſſe demonſtraret: hic īchoat.¶ At vero nec quoniam verum eſt neutrum contigit dicere. vt quoniam neqꝫ erit. neqꝫ non erit primum enim cum ſit affirmatio falſa. erit negatio nōvera. ⁊ cum hec ſit falſa: contingit affirmationē enon veram. ad hec ſi verum dicere eſt: quoniam album eſt ⁊ magnum. oportet eſſe vtrumqꝫ. ſi veroerit cras. oportet eſſe cras. ſi autem neqꝫ erit neqꝫnon erit cras. non erit vtrumlibet. vt nauale bellūoportebit .n. neqꝫ fieri nauale bellū: neqꝫ nō fieri.¶ Senſus huiuſmodi argumentationis eſt: nec illud īquit dici poterit: ꝙ cōtingentiū propoſitionū neutravera eſt in futuro. hoc auteꝫ nihil differt dicere qͣꝫ ſiquis dicat vtraſqꝫ eſſe falſas. hoc enim impoſſibile ēin ꝯͣdictionibꝰ