De īterpretatio. editio. ſecūde liber terrius. 05
ia contradictionibus. Nā vtreqꝫ falſe inueniri nō poſcunt. hoc .n. propriū contradictionū eſt: vt proprietae ſubcontrariaꝝ fugiāt ī eo ꝙ ſimul v̓e eē nō poſſūtita quoqꝫ ꝯͣriarū proprietatē vitant: vt in eo ꝙ falſe ſimul non reperiunt̉. hn̄t ergo ꝓpriā naͣm: vt neqꝫcalſe ſint ſimul neqꝫ vere. quare vna ipſaruꝫ ſemperpera: ſemꝑ altera falſa. impoſſibile eſt igr̄ cū ſit falſanegatio: non verā eſſe affirmationē. Rurſus cum ſitfalſa affirmatio: negationē eſſe non veram. Igit̉ nechoc eſt dicere ꝙ vtreqꝫ non vere ſint. Qd̓ per hoc dirit ꝙ ait: at vero nec qm̄ neutrū verū eſt ꝯtingit dicere. l. non nobis contingit dicere hoc eſt impoſſibile dicere: qm̄ neutrum verū eſt .ſ. ꝙ in affirmationibus nogationibꝰ q̄ proponit̉ cōtingentibus .ſ. ⁊ futuris. Quiaūt Ariſtotelem arbitrati ſunt vtraſqꝫ propoſitiōesin futuro falſas arbitrari. Si hec q̄ nunc dicit diligētiſſime perlegiſſent: nunqͣꝫ tantis laberent̉ erroribꝰNeqꝫ .n. ideꝫ eſt dicere neutra vera eſt qd̓ dicere neutra vera eſt definite. Futuꝝ .n. eſſe cras nauale belluꝫ⁊ non futuꝝ non dr̄: qm̄ vtreqꝫ oīo falſe ſint: ſed qm̄neutra vera ſit definite: aut quelibet ipſaꝝ definiteſit falſa: ſed hec quidē vera illa vero falſa: nō tn̄ vnaipſaꝝ definite: ſed quelibet illaꝝ contingenter. Hisaūt adiecit aliud quiddā dicens: ſi propoſitionū veritas ex reꝝ ſubſtātia pendet: vt quicꝗd veꝝ eſt in ꝓpoſitionibus dicere: hoc eſſe neceſſe eſt. ꝙ ſi veꝝ eſt dicere qm̄ erit albū aliquid: veritatē ꝓpoſitionis ſequitur rei neceſſarius euentus. Qd̓ ſi quis dicat quālillā rē cras albā futrirā: ſi hoc vere dixerit: crasceſſitate alba futura eſt. Sic igit̉ ſi quis veꝝ dicit neutrā verā eſſe propoſitionū eaꝝ: que in futurodicūt̉: neceſſe eſt id qd̓ dr̄ ⁊ qd̓ ſignificat̉ ab illis propoſitionibus nec eē nec nō eē. falſa .n. ⁊ affirmatio etatio ē nec qd̓ affirmatio dicit fieri pōt nec qd̓ negatio: ergo ex neceſſitate neutrū ſit vel qd̓ affirmatio dicit vel quod negatio. Ergo ſi dicat affirmatiocras bellum nauale futurum: qm̄ falſa eſt: non eritcras bellum nauale. Rurſus ſi idem neget negatio dicens: non erit cras nauale bellum: qm̄ hec quoqꝫ falſa eſt: erit cras nauale bellū. Quare neqꝫ erit bellū nauale: qꝛ affirmatio falſa ē: nec nō erit bellū nauale: qꝛnegatio falſa ē. Sꝫ hanc ineptiā nec aīus ſibi fingerepoteſt. Quis enim vnqͣꝫ dixerit aliquā rem ex neceſſitate nec eſſe nec non eſſe: ꝙ ille .ſ. dicit vtraſqꝫ ꝓpoſitiones in futuro falſas exiſtere.¶ Que ergo contingunt inconuenientia: hec ſunt⁊ alia huiuſmodi: ſi omnis affirmationis ⁊ negationis: vel in his que in vniuerſalibus dicūtur vniuerſaliter: vel in his que ſūt ſingularia: neceſſe eſt oppoſitarum hanc quidem veram eſſe: illam vero falſa. Nihil autē vtrumlibet eſſe in his que fiunt: ſedomnia eſſe ⁊ fieri ex neceſſitate. Quare non oportebit neqꝫ cōſiliari: neqꝫ negociari: quoniam ſi hocfacimus: erit hoc: ſi vero non hoc: non erit hoc. nihil enī prohibet in milleſimū ānū hūc quidē dicere hoc futurū eſſe. illū vero nō dicere. quare ex neceſſitate erit: quodlibet eorū verū erat dicere tunc.COmnia in futuro vel vera vel falſa definite eſſe in ꝓpoſitionibus arbitrātes impoſſibilitas iſta cōſequit̉.nihil .n. neqꝫ ex libero volūtatis arbitrio: neqꝫ ex aliqua poſſibilitate: neqꝫ ex caſu quicqͣꝫ fieri pōt: ſꝫ oīaneceſſitati ſubiecta ſunt: qͣꝫqͣꝫ quidā nō dubitauerūtdicere oīa ex neceſſitate eſſe ⁊ quibuſdā artibus cona
ti ſunt id qd̓ in nobis eſt cū reꝝ neceſſitate coniūgereDicunt .n. quidā quoꝝ ſunt ſtoici oīa quecūqꝫ fiunt:fati ꝓuenire neceſſitate: ⁊ oīa que ſatalis agit ratio ſine dubio ex neceſſitate cōtingere: Sed illa eſſe ſola innobis ⁊ ex voluntate nr̄a: q̄cunqꝫ per voluntatē nr̄aꝫ⁊ per noſipſos vis fati cōplet ac perficit. neqꝫ .n. inquiunt volūtas nr̄a in nobis eſt: ſed idē volumus idēqꝫnolumus: quicꝗd fati neceſſitas imꝑauit: vt volūtasnr̄a quoqꝫ ex fato pendere vr̄: ita qm̄ per voluntateꝫnr̄am quedā ex nobis fiūt: ⁊ ea q̄ fiunt in nobis fiuntqm̄qꝫ volūtas ipſa ex neceſſitate fati eſt: ēt q̄ nos nr̄afacimus voluntate eo ꝙ neceſſitas imꝑauit: ea ipſa īpulſi facimus neceſſitate. Quare hoc mō ſignificationē liberi arbitrii permutantes neceſſitate. ⁊ id qd̓ innobis eſt cōiungere impoſſibiliter ⁊ copulare contendūt. Illud .n. in nobis eſt libeꝝ arbitrium ꝙ ſit oī neceſſitate vacuū: ⁊ ingenuū ⁊ ſue poteſtatis: quoꝝ nosdn̄i quodāmodo ſumus vel faciēdi vel non faciendi:ꝙ ſi voluntates quoqꝫ nr̄i fati nobis neceſſitas imperet: in nobis voluntas ipſa nō erit: ſꝫ in fato: nec eritlibeꝝ arbitriū ſed potius ſeruiēs neceſſitati. vn̄ ſit: vtqui oēs actus ouentuū neceſſitate conſtringūt dicūtper hoc poplitem quoqꝫ nos non flectere niſi fatalisquoqꝫ neceſſitas iuſſerit. Caput quoqꝫ nō ſcalpere: qͣre nec lauare: nec agere aliꝗd. His ēt adiiciā vel aliquid feliciter vel aliꝗd infeliciter facere vel pati. vn̄ſit vt neqꝫ caſum: neqꝫ libeꝝ arbitriū: nec poſſibile īrebus vllū eſſe contēdant: qͣꝫuis liberū deſtruere metuētes arbitriū aliā ei fingāt ſignificationē per quānihilominus libera hoīs voluntas euertit̉. Ariſtotelica vero auctoritas: ita hec in rebus poſita ⁊ cōſtituta eſſe cōfirmat: vt non exponat nunc ꝗd ſit caſus: ꝗdve poſſibile: quidve in nobis: nec ea eſſe in rebus probat atqꝫ demonſtrat: ſꝫ in tm̄ apud illū hoc in rebuseſſe manifeſtū eſt: vt opinionē qua ꝗs arbitrat̉ enunciationes in ſuturo oēs veras eſſe. per hoc impoſſibilē eſſe dicat ꝙ caſum: ⁊ poſſibilitatē: liberūqꝫ arbitrum euertat. Hec .n. in rebus ita ꝯſtituta putat: vt nōde his vlla opus ſit demōſtratione: ſed impoſſibilisrō iudicet̉: q̄cunqꝫ vel poſſibile: vel caſuꝫ vel id qd̓ innobis eſt conat̉ euertere. ⁊ caſuꝫ quidē quēadmoduꝫdefinita in ꝓpoſitionibꝰ futuris deſtruat veritas ſupra monſtrauit. Nūc aūt quēadmodū eadē ipſa veritas definita futuraꝝ ⁊ ꝯtingentiū ꝓpoſitionū tollatliberi arbitrii facultatē maxima vi argumētionis exequitur dicēs hmōi cuncta ꝯtingere impoſſibilia: ſiꝗsvna enūciatōis partē definite verā vel falſam eſſe cōfingat. ſed nos ſecuti porphyriū cū huius diſputatōisexpoſitionē cepimus id qd̓ prius dixit in ſingularibꝰ⁊ futuris: ob hoc dixiſſe prediximus ꝙ facilior ſit ītellectus diſputatiōis: ſi hec prius in ſingularibꝰ ꝑſpicerent̉: de ꝗbus ſingularibꝰ diligentiſſime p̄locutꝰ. nūcde vl̓ ibus vl̓iter predicatis: ⁊ de his q̄ fiunt ꝯͣdictiones loꝗtur. Ita .n. dicit. Si oīs affirmationis ⁊ negationis vel in his q̄ in vl̓ibus dn̄r vl̓iter: vel in his q̄ſunt ſingularia: neceſſe eſt oppoſitaꝝ hanc quidē eſſeverā: illā vero falſaꝫ. Alexander aūt in ſingularibus⁊ futuris dixiſſe eū arbitrat̉: tanqͣꝫ ſi diceret̉ in hiſ futuris q̄ in generatiōe ⁊ corruptione ſunt. Sunt .n. q̄dā futura q̄ in generatiōe ⁊ corruptione nō ſunt: vtqd̓ de ſole ⁊ luna ⁊ de ceteris celeſtibꝰ ꝓnunciat̉. hevero q̄ ſunt in rebꝰ his quaꝝ eſt naſci ⁊ corrumpi naͣ:vnā ſemꝑ non neceſſe eſt verā eſſe alteram falſam.Sed neutrā ego improbo expoſitionē. vtreqꝫ .n. veriſſima rōne firinant̉. Oīs aūt ſenſus talis eſt ꝙ ne-