De interpretatione ſecunde editionis li. ii. c

ra ſunt fieri oꝫ: namqꝫ ad p̄dicatum nunqͣꝫ determinutio iungit̉: ſed ad ſubiectum tm̄. neqꝫ enī verū eſtpicere oē aīal oīs hō eſt. iccirco qm̄ oīs p̄dicatio autmaior eſt ſubiecto aut equalis. vt in eo ꝙ dicimꝰ oīshō aīal eſt: plus ē aīal qͣꝫ hō. Et rurſus in eo ꝙ dicimus hō riſibilis eſt: riſibile equat̉ hoī. ut āt ſit minꝰp̄dicatum atqꝫ anguſtius ſubiecto: fieri nō p̄t. Ergoin hiſ p̄dicatis que ſubiecto maiora ſunt: vt in eo ꝙ ēaīal perſpicue falſa eſt propoſitio: ſi determinatio vl̓itatis ad p̄dicatū terminū ponitur. Nā ſi dicamꝰ hōeſt oē aīal. aīal qd̓ maius eſt hoīe ꝑ hāc determīationem ad ſubiectum hoīem vſqꝫ ꝯͣhimus: cū nō ſolumad hoīem ſed ad alia quoqꝫ nomen aīalis poſſit aptari. Rurſus in his que equalia ſunt: idē euenit. Nam ſidicā oīs hō oē riſibile eſt. primū ſi ad humanitatē ipſam referā ſuꝑfluū eſt adiicere determinationē. Qd̓ſi ad ſingulos quoſqꝫ hoīm falſa eſt propō. nā cū dico oīs hō oē riſibile eſt: hoc videor ſignificare. ſinguli hoīes oē riſibile ſunt: qd̓ fieri nō p̄t. Nō igit̉ ad p̄dicatum ſed ad ſubiectū ponēda determinatio eſt. verba aūt Ariſ. hoc mō ſunt ⁊ ad hanc ſententiā ducunt̉in his predicatis que ſunt vl̓ ia his adicere vl̓e aliꝗd:vt vniuerſale predicatū vniuerſaliter predicet̉ nō eſtverum. hoc enī eſt qd̓ ait: In eo v̓o ꝙ predicatur vl̓e.i. qd̓ hꝫ predicatū vl̓e: ip̄m vl̓e predicatū vl̓r non eſtverū. In predicato .n. vl̓ iter .i. quod vl̓ eſt: ⁊ p̄dicat̉im predicatum qd̓ vl̓ ē: vl̓ iter predicare .i. adiectaterminatione vl̓ itatis non ē verū. neqꝫ eniꝫ p̄t fieri vt vlla ſit affirmatio: in qua de vniuerſaliter p̄dicato vniuerſalis determinatio predicetur. eiuſqꝫ rei notionem exēplo aperit dicens: vt oīs homo oē aīal eſt.hoc autem qͣꝫ ſit inconueniens: ſupra iam diximus.¶ Opponi autem affirmationem negōi dico cōtradictorie. que vniuerſaliter ſignificat eidem qm̄ nōvniuerſaliter. vt oīs homo albus eſt. non oīs hō albus eſt. nullus homo albus eſt. quidaꝫ homo albeſt. contrarie vero vniuerſalem affirmationē. ⁊ vniuerſalem negationem. vt omnis homo iuſtus eſt.nullus homo iuſtus eſt. Quocirca has quideꝫ impoſſibile eſt ſimul eſſe veras. his vero oppoſitascontingit aliquando in eodem. ut non oīs homoalbus eſt. ⁊ quidam homo albus eſt.¶ Que ſit integra ꝯͣdictio: his verbis on̄dit. ait eniꝫ illam eſſe oppōꝫ ꝯͣdictoriam quecūqꝫ dicit nō eſſe vl̓rrem vl̓em ꝯͣ eā: que reꝫ vl̓em vl̓ iter ꝓpōit. atqꝫ hocqd̓ ait. Opponi āt affirmationeꝫ negatiōi dico ꝯͣtorie que vl̓r ſignificat eidem. qm̄ non vl̓r: vt ei q̄eſt: oīs homo iuſtus eſt: opponit̉ ea que vniuerſaleſignificat non tn̄ vl̓r: vt ea que eſt. quidam hō iuſtꝰ n̄eſt. hoīem enim vl̓em ſignificat non vniuerſalitercū dicit nō oīs hō iuſtus eſt. hec eſt ꝯͣdictoria oppōvt ſi ſit vniuerſalis affirmatio: ſit particularis negatio: ſi ſit vl̓is negatio. ſit ꝑticularis affirmatio. Angulares enim (vt dictum eſt) ſole faciūt ꝯͣdictionem. vtverba igit̉ ſe obſcure hn̄t: ſic ſententia māifeſta ē. dicit .n. eam opponi ꝯͣdictorie affirmationem negōi velnegōꝫ affirmationi quecūqꝫ id ꝙ res altera vl̓e vl̓rſignificaret: idem ſignificaret non vl̓r ꝙ eēt vl̓: ut inhis qͣs ſupra diximus. ⁊ vt hec que eſt oīs hō iuſtꝰ ēreꝫ vl̓em vl̓r ſignificauit. illa que eſt non oīs hō iuſtꝰeſt eidem affirmationi oppoſita de vl̓i hoīe non vl̓rnegauit dicens non oīs hō iuſtus eſt. rurſus ea quedicit nullus hō iuſtus eſt rem vl̓em vl̓r negauit dicēſ

nullus Ea vero que dicit ꝗdā hō iuſtus eſt: rem vl̓eꝫparticulariter affirmauit ⁊ non vl̓r. hoīem enim quēdam iuſtum eſſe propoſuit. ſꝫ hominē nō vl̓r enunciauit rem vl̓em. Perſeꝗtur ergo oēs ꝓprietates propoſitionum. Ait enim contrarie v̓o vniuerſalem affirmationem ⁊ vniuerſalem negationem. ſicut enim ſupra dixit eas q̄ vl̓r vl̓e ſignificarent vel in affirmatione vel in negatione eſſe ꝯtrarias: ita nūc quoqꝫ idemrepetit contrarias eſſe dicens vniuerſaleꝫ affirmationem vniuerſalemqꝫ negōeꝫ. earūqꝫ ponit exempla. q̄vniuerſales. vtraſqꝫ eſſe monſtrarent. vt omnis hōiuſtus eſt: nullus hō iuſtus eſt. horum. auteꝫ que proprietas eſſet propoſuit dicens hmōi propoſitionesīpoſſibile eſſe vtraſqꝫ ſibi in veritate inuicem ꝯſentire. que autem his eſſent oppoſite contingere vtraſqꝫveras eſſe. ſunt auteꝫ oppoſite his vtreqꝫ ꝑticulares.vniuerſali. eniꝫ affirmationi particularis negatio opponit̉: ⁊ vniuerſali negationi particularis affirmatiooppoſita ē. Quocirca he due particularis negatio ⁊affirmatio: que oppoſite ſunt affirmatiōi ⁊ negationivl̓ibus angulariter: he pn̄t aliqn̄ eſſe vere ⁊ in eodeꝫvt in eo ꝙ eſt quidam hō iuſtus eſt: quidā hō iuſtusnon eſt: ſed quidā iuſtus ē oppoſita eſt ei que eſt nullus hō iuſtus ē. illa uero que eſt quidam homo iuſtuſnon eſt oppoſita eſt ei que eſt oīs hō iuſtus eſt. Sedvtreqꝫ inter ſe quidem quidā hō iuſtus eſt ⁊ ꝗdā hōiuſtus non eſt in ueritate conſentiūt. hoc eſt ergo qd̓ait. His uero oppoſitis cōtingit in eodem. eaſqꝫ deſignat exēplis. ut non oīs hō albꝰ ē. eſt quidā hō albꝰpoſitis igit̉ duabus ꝓpōnidꝰ affirmatiōe ul̓i. ⁊ ul̓i negatione ars dāda ē qͣtenus eaꝝ īueniant̉ oppoſitaOppoſita aūt dico ꝯͣdictorie nō ꝯͣrie neqꝫ ullo modoalio. ſit enim hec affirmatio oīs hō iuſtus ē. ⁊ hec negatio nullus hō iuſtus ē. ꝯͣ affirmatiōem que eſt oīshomo iuſtus eſt. uident̉ ergo eſſe negationes he: unanullus homo iuſtꝰ ē. altera quidā homo iuſtꝰ nō ē: altera nō oīs hō iuſtus ē: ⁊ poſtrema indefinita hō iuſtus non eſt. Que haꝝ igit̉ ꝯͣ eā que eſt oīs hō iuſtuſeſt ꝯͣdictione ꝯſtituit̉. Contradictorie āt uoco oppoſitionem. in qua affirmatio ⁊ negatio neqꝫ utreqꝫ uereſint neqꝫ falſe utreqꝫ. ſed una ſemꝑ uera: altera falſa.Si ergo opponatur contra eā que eſt oīs hō iuſtꝰ ē:ea que ē nullus hō iuſtꝰ ē ul̓is .ſ. negatio: non eſt oppoſitio ꝯͣdictoria: utreqꝫ enī falſe ſunt. Si uero ponaturea que eſt hō iuſtꝰ nō ē indefinita: nec ipſa quoqꝫ facit oppōneꝫ. qm̄ enī īdefinita eſt pōt aliquotiēs ꝓ ul̓inegatione ꝓ expectatione auditoris intelligi. Quocirca nec ipſa facit oppōnem. ſi enī hoc modo auditaſit cū ita accipit̉ ut ꝯͣria: ſil̓ eas falſas inueniri cōtīgitReſtat ergo ut aut ea ſit: que eſt non oīs homo iuſtꝰē: aut ea que eſt quidā hō iuſtus nō eſt. ſed he ſibi cōſentiūt. Itē enī dicit qui proponit quidā hō iuſtꝰ n̄ ē⁊ idē qui dicit nō oīs hō iuſtꝰ eſt: Nā ſi ꝗdā hō iuſtꝰnon eſt: non oīs hō iuſtus eſt. ⁊ ſi nō oīs hō iuſtꝰ eſtquidā hō iuſtus non ē. Quare vtreqꝫ ꝑticulares negationes ꝯͣdictorie opponunt̉ ꝯͣ vl̓em affirmationeꝫIn his eniꝫ. neqꝫ vere vtreqꝫ ſunt neqꝫ utreqꝫ falſe:ſed vna vera altera falſa. Rurſus ſit negatio ul̓is eaque eſt nullus hō iuſtꝰ eſt. ꝯͣ hāc uident̉ oppoſite affirmatiōes he. oīs hō iuſtus eſt: hō iuſtus eſt: quidāhō iuſtus eſt. ſed ꝯͣ hanc que ē nullus hō iuſtus. eſt ſiopponat̉ ea que eſt oīs hō iuſtꝰ ē: pn̄t utreqꝫ eſſe falſe: qͣre non opponūt̉ ꝯͣdictorie. At v̓o ēt ea q̄ dicit hōiuſtus eſt: qm̄ indefinita eſt: p̄t ita in aliꝗbus ītelligitāqͣꝫ ſi dicat oīs hō iuſtus ē. Qd̓ ſi ſic ē poterit aliqn̄n 4