De interpretatione ſecunde editionis li. ii. v

liter negabimus: dicamus nullus homo iuſtus eſt: ⁊ꝙ aio nullus eā vniuerſelitatē que eſt oīs intercipit:non eam que eſt homo. Rurſus ſi idem ipſum oīs homo iuſtus eſt. negare particulariter velim: dicaꝫ nonomnis homo iuſtus eſt: per ꝑticularē negationeꝫ vniuerſalitatis vim interimens. in particularibus v̓o nōidem. Si enim eam que eſt particularis determinatio vniuerſalis rei: vt eſt quidam homo iuſtus eſt: negare velim particulariter dicā quidam homo iuſtusnon eſt. hoc aūt iccirco ſit: qm̄ habet quandam ſimilitudinem atqꝫ ambiguitatem: vtrū vniuerſaliter anſit particulariter dictū: ſi in vniuerſalibꝰ ꝓpoſitionibus negatiue particule ad predicatiōes potiuſqͣꝫ addeterminationes ponant̉. Si eniꝫ cōtra hāc affirmationem que eſt oīs homo iuſtus eſt: ponā hāc que dicit oīs homo iuſtus non eſt: hec duas res ſignificarevidebitur: ⁊ ꝙ nullus iuſtus ſit. omnem enim iuſtumnon eſſe ꝓpoſuit: ⁊ ꝙ ſint quidam homines non iuſtiomnem enim hominem negauit iuſtum eſſe. hoc aūtnihil impedit vt aliquis ſit iniuſtus. aliquis iuſtus. nāſi aliquis eſt iuſtus: nō repugnat ne vera ſit ꝓpoſitioque dicit omnis homo iuſtus non eſt: non enim eſt iuſtus omnis homo. ſi alij iuſti ſint: alij vero iniuſti. quare qm̄ duplicis ſignificationis eſt: iccirco vniuerſalisnegationis diffinitio que eſt nullus: vniuerſalis affirmationis tollit determinationeꝫ que eſt omnis: atqꝫideo in particularibus negationibus ad ipſaꝫ vniuerſalitatem affirmationum nagatio neceſſe eſt apponatur: vt in eo quod eſt oīs homo iuſtus eſt: illa eſt ei oppoſita negatio que eſt non omnis homo iuſtus eſt: fiilla que eſt omnis homo iuſtus nō eſt: ne ſit ambiguỉvtrum vniuerſaliter an ꝑticulariter neget. Dictuꝫ ēenim hanc negationem que eſt omnis homo iuſtusnō eſt: ⁊ vniuerſalitatis īterp̄tationē d̓ſignare ⁊ particularitatis ꝓpoſitionem. Quotienſ v̓o ꝑticulare aliquid tollitur: in his non iā ad determinationē: ſed adpredicatū ꝑticula negationis apponitur: vt in eo qd̓eſt quidam homo iuſtus eſt: nullus dicit non quidamhomo iuſtus eſt. Neqꝫ enim hic ad determinationeꝫparticularem quod ē quidam negatio ponit̉: ſed dicimus quidam homo iuſtus non eſt ſꝫ ad predicatū qd̓eſt iuſtus. vnde etiam ad indeterminatas ꝓpoſitiōesque ſunt ſine omnis aut nullus: aut alicuius determinatione ad predicatum ſemper apponitur particula negatiua: vt eſt homo iuſtus eſt. nemo enim dicitnon homo iuſtus eſt: ſed homo iuſtus non eſt. In ſingularibus quoqꝫ non dico non ſocrates iuſtus eſt: ſedſocrates iuſtus non eſt: ⁊ niſi aliquotiēs ambiguitasimpediret ad predicatum ſemper negatio ponereturSed oīa quecūqꝫ in determinatione ponunt̉ talia ſūtque aut totuꝫ colligant in affirmatiuo: vt eſt oīs: auttotum perimant in negatiuo: vt eſt nullus: aut colligant in affirmatiuo partem vt eſt quidam: aut interimant in negatiuo partem vt quidam non: aut in negatiuo perimant totum particulariter: vt eſt non oīsſed quidā non: ⁊ non omnis particulares negationesſunt. ſiue enim quis partem ex toto ſurripiat particulare eſt quod reliquit: quia a totius perfectione diſceſſit. ſiue quis totum eſſe neget ſiue partem relinquat:rurſus particulare eſt quod reliquum fit. Nā cum dico quidam homo iuſtus non eſt: abſtuli partē: ⁊ ruilus cum dico non omnis homo iuſtus eſt: cum negaui omnem aliquem ꝙ iuſtus non eſſet oſtendi. hec ergo non omnis ⁊ quidam determinatiōes planiſſimeſunt: ⁊ cōmuni intelligentie ſubiecte: has due particu

lares recipiunt negationes: vt ea que eſt quidam nondeterminationem particularem negat ea v̓o que eſtnon omnis vniuerſalem negat determinationem: ſedvtreqꝫ negationeꝫ (vt dictuꝫ ē In particularitatē cōſtringunt. Quod auteꝫ dicimus nullus propriū quoddam videtur eſſe vocabulum: non omnis quod dicit̉omnem per aduerbium negatiuum quod eſt non adimit. Rurſus cum dicimus quidam in eo quod eſt quidam auderbium quod eſt non additum a ſubiectotermino particulare ſeparat. nullus v̓o in vocabuloipſo ꝙ ſeꝑaret non monſtrat: ⁊ videtur quodāmodonō potius eē negatio q̄ affirmatio neqꝫ .n. aduerbiuꝫē nec coniunctio: aduerbiū nāqꝫ atqꝫ cōiunctio declinationibus carent. nullus vero quod dicimus ⁊ generibus ſubiacet ⁊ inflectitur caſibꝰ: quid igitur eſt: anerit nomen: ſed nulla negatio nomen eſſe monſtraturQuid ſit ergo tali inueſtigatione querendum eſt: videtur enim quod dicitur nullus tale eſſe tanqͣꝫ ſi dicamus nec vnus: nam qui dicit nullus homo animal eſttantundem valet quantum nec vnus homo animal ēQuod v̓o dicimus vllus hoc ab eo diminutiuum eſtquod eſt vnus. Diminutio namqꝫ vnius vllus eſt: tāqͣꝫ ſi dicerē vnullus: ergo plus negat: quiſquis etiādiminutionem: vt ſi quis dicat non modo non habetgeminam quod maius eſt: verum etiam nec gemmulam. quod eſt minus Sic ergo qui negare vult etiamvnum: plus negat ſi dicat nec ipſum vnius diminutiuum illud eſſe quod dicitur. vt ſi ꝗs velit dicere necvnum eſſe hominem in theatro: ita dicat: non modoillic vnus homo non eſt: vorum nec vllus. Cum ergodicimus nullus: ita preponimꝰ tanqͣꝫ ſi dicamus necvllus. tenet igitur hec in ſe determinatio: que eſt nullus: vicem negationis ⁊ nominis. negationis quidemin eo quod eſt nec: nominiſ v̓o in eo quod eſt vlluſ: qd̓eſt diminutiuum vnius. Ita igitur maxima fit negatio rei paruiſſime quod eſt vnus: ſi ipſius diminutiuūquoqꝫ ſubtrahat quod eſt vllus. quare ⁊ omnem ⁊quendam ſtatī tollit negatio: que vnius quoqꝫ ipſiusdiminutiuuꝫ predicatione ſubducit: ut ea que eſt nullus homo iuſtus eſt hoc enim tantum eſt tanqͣꝫ ſi dicat non vllus homo iuſtus eſt hoc idem valet tanqͣꝫſi dicatur non vnus homo iuſtus eſt. Quare quoniāde his quoqꝫ ſufficienter dictum eſt: ad Ariſtote. verba conſequenti ordine veniamus.¶ Si ergo vniuerſaliter enunciet in vniuerſali. qm̄eſt aut non eſt. erunt contrarie enunciationes dico autem in vniuerſali enunciationem vniuerſalēvt omnis homo albus eſt nullus homo albus eſt.¶ Demonſtrare oppoſitionē contradictionis intenditſed quoniā viā reperiendi ordineiqꝫ permiſcuit: iccirco nos quoqꝫ pauca quedā priuſ ordinata expoſitione p̄dicimꝰ. ne lector cōfuſionis caligine atqꝫ obſcuritate turbet̉. Oīuꝫ propoſitionū que ſunt ſimplicesqͣs cathegoricas grece uocant: nos p̄dicatiuas dicer̄poſſumus: quattuor ſunt diuerſitates. Aut .n. affirmatio ē ⁊ negatio vniuerſalis: vt eſt omnis homo iuſtꝰ ēnullus hō iuſtus ē. Aut affirmatio ⁊ negatio particularis: vt ē ꝗdā homo iuſtus eſt: quidam homo iuſtusnon eſt: Aut affirmatio ⁊ negatio indefinita: ut hō iuſtus ē: hō iuſtus non eſt. Aut de ſingulari ſubiecto affirmatio ⁊ negatio: ut cato iuſtus eſt cato iuſtꝰ nō ē.Haꝝ v̓o inter ſe veritas falſitaſqꝫ non ſe habet ſimiliter ſꝫ diuerſe. Et prius de uniuerſalibus atqꝫ ꝑticularibus. id eſt de his q̄ determinate ſunt dicendū eſt: