De interpretatione ſecunde editionis li. ii.

ſi diuerſo modo quis dicat in negatione quod iam inaffirmatione propoſuit: vim contradictionis intercivit. Si quis enim dicat affirmationem poteſtate. negationem v̓o actu: poſſūt affirmatio ⁊ negatio vnotempore congruente veritate ꝯſtitui: vt ſi quis dicatcatulus videt: catulus non videt. poteſtate enī videtactu v̓o non videt. Quocirca oportet fieri ſi faciendaeſt contradictio eiuſdem (vt ipſe ait) predicati de eodem ſubiecto non equiuoce ſed vniuoce: ad eandempartem: ad idem relatum ad idem tempus eodeꝫ modo conſtitui. Que oīa in ſophiſticis elenchis diligentiſſime proſecutus eſt. nunc pauca cōmemorās diſtulit in illis libris integram diſputationem. Eſt aūt enūciatio de eo quod eſt aliquid eſſe vel nō eſſe. Affirmatio quidem de eo quod eſt eſſe vt plato philoſophuseſt. Negatio v̓o de eo quod eſt non eſſe: vt plato philoſophus non eſt: Hec vtraqꝫ enunciatio plato philoſophus eſt. plato philoſophus non eſt ſeſe perimētia⁊ in contrarium quaſi quodam locata ligitio faciuntcontradictionem. Contradictio v̓o eſt oppoſitio affirmationis ⁊ negationis: in qua neqꝫ ambas falſas: neqꝫ ambas veras eſſe contingit: ſed vnam ſemper veram: alteram v̓o falſam. ſi qua autem ſunt hmōi: in obus verum falſumqꝫ affirmatio negatioqꝫ non diuidat: in illis aliquid diuerſum ⁊ non ad oppoſitionemintegram reperitur. Dicit autem porphyrius argumentum eſſe ad id quod dicimus affirmationem negationi ita oportere opponi: vt vna vera oppoſita īalteram mox falſitas veniat cōmunem inter nos conſuetudinem colloquēdi. Quādo enim quis aliquid eēdixerit idem alius negauerit. vnum ipſoꝝ verū dicere: mentiri alium ſuſpicamur. Amplius quoqꝫ. Si aliquid aut eſt aut non eſt mediumqꝫ inter eſſe ⁊ non eēnihil poterit inueniri. affirmatio auteꝫ ponit aliquideſſe: idēqꝫ aufert negatio: ⁊ eſt contradictio affirmatio etiam negatio oppoſite: talis oppoſitio integramfacit contradictionē: ī qua affirmatio ⁊ negatio vtreqꝫ vere ſimul eſſe non poſſunt. Affirmationis autemnegationiſqꝫ natura ad qualitatem quandam refert̉.Qualitas enim quedam eſt affirmatio atqꝫ negatiopreter hanc v̓o qualitatem eſt etiam quantitas propoſitionum. de qua poſterius paulo dicendum eſt.Sed volens Ariſto. quid eſſet contradictio nos docece prius vbi eſſet oſtendit. in oppoſitione enī contradictionem omnem neceſſe eſt eſſe. Quare quoniamcontradictio in oppoſitione eſt. qualis autem oppoſitio hanc contradictionē faciat: adhuc ignota eſt. Eſtqꝫ hec oppoſitio aut in qualitate propoſitionum autin quantitate aut in vtroqꝫ. ⁊ de qualitate propoſitionum que in affirmatione ⁊ negatione conſiſtit: dictum eſt: nunc de quantitate dicetur: vt ea quoqꝫ cognita perſpiciatur: an in qualitate: an in quantitate.an in vtroqꝫ propoſitionum contradictio ſit.¶ Quoniam autem ſunt hec quidem reruꝫ vniuerſalia. illa vero ſingularia. Dico autem vniuerſalequod in pluribus natum eſt predicari. ſingularevero quod non vt homo quidem vniuerſale platovero eorū q̄ ſunt ſingularia. neceſſe eſt autem enūciare. quoniam ineſt aliquid aut non. aliquotiensquidem eorum alicui que ſunt vniuerſalia. aliquotiens autem eorum que ſunt ſingularia.COmnis propoſitio ſignificationis ſue proprietatemex ſubiectis intellectibus capit. Sed quoniam neceſſeeſt intellectus rerum eſſe ſimilitudines: vis ꝓpoſitio

num per intellectus ad res quoqꝫ continuatur. Atqꝫideo cum aliquid vel affirmare cupimus vel negare:hoc ad intellectus ⁊ conceptionis animi qualitatemrefertur. Quod enim imaginatione intellectuqꝫ concipimuſ: id in affirmatione aut in negatiōe ponentesaffirmamus .ſ. ⁊ negamus ⁊ principaliter quidem abintelligentia propoſitiones vim capiunt: ⁊ proprietatem. Secundo vero loco ex rebus ſumunt: ex quibusipſos intellectus conſtare neceſſe eſt. vnde ſit vt ⁊ qͣꝫtitate ꝓpoſitio ⁊ qualitate participet. Qualitate quidem in ipſa affirmationis ⁊ negationis prolatione:quam ex proprio quis iudicio emittit ac profert. quantitate vero ex ſubiectis rebusˢ quas capiunt intellectus: videmus nāqꝫ alias eſſe ī rebus huiuſmodi qualitates: que in aliam conuenire nō poſſunt niſi in vnāquamqꝫ particularem ſingularemqꝫ ſubſtantiaꝫ. aliaeſt enim qualitas ſingularis: vt platōnis vel ſocratis:alia eſt que communicata cum pluribus totam ſe ſingulis ⁊ omnibus prebet: ⁊ eſt ipſa humanitas. Eſt .n.quedā huiuſmodi qualitas: que ⁊ in ſingulis tota ſit:⁊ in omnibus tota. Quotienſcunqꝫ enim aliquid taleanimo ſpeculaniur: non in quālibet vnam perſonaꝫper nomen hoc mētis cogitatione deducimur. ſed inomnes eos quicunqꝫ humanitatis diffinitione participant. vnde ſit vt hec quidem ſit communis omnibꝰilla vero prior incommunicabilis quidem cunctꝭ. vnitamen propria. Nam ſi nomen fingere liceret: illamſingularem quandam qualitatem ⁊ incommunicabilēalicui alij ſubſtantie ſuo ficto nomine nuncuparem:vt clarior fieret forma propoſiti. Age enim incommunicabilis platōnis illa proprietas platonitas appelletur. eo enim modo qualitatem hanc platonitatē fictovocabulo nuncupare poſſumus. quomodo hominis qualitateꝫ dicimus humanitatem. Hec ergo platonitas ſolius vnius eſt hominis. ⁊ hoc non cuiuſlibꝫſed ſolius platōnis. humanitas vero ⁊ platōnis ⁊ ceterorum quicunqꝫ hoc vocabulo continentur. vnde ſitvt quoniam platonitas in vnum conuenit platōnem:audientis animus platōnis vocabulum ad vnam perſonam vnamqꝫ particularem ſubſtantiam referat.Cum autem audit hominem: ad plures quoſqꝫ intellectum referat: quoſcunqꝫ humanitatem continerenouit: atqꝫ ideo quoniam humanitas ⁊ omnibus hominibus communis eſt ⁊ in ſingulis tota eſt: equaliter cūctis homines retinent humanitatem ſicut vnꝰhomo. Si enim id ita non eſſet: nunqͣꝫ ſpecialis hominis diffinitio particularis hominis ſubſtantie conueniret. Quoniam igitur hec ita ſunt iccirco homoquidem dicitur vniuerſale quiddā ipſa vero platōnitas ⁊ ꝑlato particulare. His ergo ita poſitis quoniaꝫvniuerſalis illa qualitas ⁊ in omnibus poteſt ⁊ in ſingulis predicari: cum dicimus homo. ambiguum ē: ⁊dubitari poteſt: vtrū de ſpeciali dcm̄ ſit: an de aliquoꝑticulari: iccirco ꝙ nomē hominis ⁊ de oībꝰ dici poteſt ⁊ de ſingulis quibuſqꝫ: qui ſub hūanitatis ſpeciecontinēt̉. Quare īdefinitū eſt vtrū de omnibꝰ dictuꝫſit id quod diximus hō an de vnaquaqꝫ indiuidua hominis ⁊ ꝑticulari ſubſtantia. Hanc igitur qͣlitatē humanitatis ſi ābiguitate ītellectꝰ ſeparare nitamur: d̓termināda ē aut in pluralitate diſtēdēda: aut ī vnitate numeri colligēda. nam cum dicimus homo īdefinitum eſt: vtrū oēs dicamus vnum. Sin vero addituꝫfuerit oīs: vt ſit p̄dicatio omnis homo vel ꝗdā: tuncſit diſtributio ⁊ determinatio vniuerſalitatꝭ: ⁊ nomēꝗdē quod vniuerſale ē ideſt homo vniuerſaliter ꝓfe