de interpretatione editiōis ſecūde liber primus.

guibil deeſſet oīno: ita foret totius plenitudo ſentenrie. Sunt ergo ea noīa ⁊ verba que in voce ſunt eaꝝque ſunt in aīa paſſionū note: ⁊ ea verba ⁊ nomīa q̄ribūt̉: eoꝝ verboꝝ ⁊ nominum que ſunt in voce: qd̓iter ſubintelligendū eſt: licet ea que ſubiunximusꝯceſſe videant̉: quare nō eſt diſiuncta ſententia: ſedprime propoſitiōi cōtinua. Nā cū quid ſit verbū ⁊ ꝗdnomē diffinire cōſtituit: cū nominis ⁊ verbi naturaſit multiplex: de quo noīe ⁊ verbo tractare vellet: clara ſignificatiōe diſtinxit. Incipiēs igit̉ ab his noībꝰ ⁊verbis que in voce ſunt: quoꝝ eēt ſignificatiua diſſeruit. Ait .n. hec paſſiones aīe deſignare. Illud quoqꝫ adiecit quibꝰ ipſa noīa ⁊ verba: que in voce ſūt: deſignēt̉ de his .ſ. que litteraꝝ formulis exprimunt̉. Sꝫqm̄ nō oīs vox ſignificatiua eſt: verba aūt ⁊ noīa nūqͣꝫ ſignificatiōibꝰ carent: qm̄qꝫ nō oīs vox: que ſignificat: quadā poſitione deſignat: ſed quedā naturaliter vt lachryme gemitꝰ atqꝫ meror. aīaliū quoqꝫ ceteroꝝ quedā voces naturaliter aliꝗd oſtendūt: vt ex canū latratibꝰ iracūdia eoꝝ q̄ alia quadā voce blādimeta mōſtratur. Uerba aūt ⁊ noīa poſitiōe ſignificāt:nec ſolū ſūt v̓ba ⁊ noīa voces: ſꝫ voces ſignificatiue:nec ſolū voces ſignificatiue: ſꝫ q̄ pōne deſignēt aliꝗd:nō natura: nō dixit. Sūt igit̉ voces eaꝝ q̄ ſūt in aīapaſſionū note. Nāqꝫ neqꝫ oīs vox ſignificatiua eſt: ⁊ſūt q̄dā ſignificatiue: que natural̓r nō poſitiōe ſignificāt: ꝙ ſi ita dixiſſet: nihil ad ꝓprietatē v̓boꝝ ⁊ nominū ꝑtineret. Quocirca nō voluit cōiter dicere vocesſꝫ dixit tm̄ ea q̄ ſunt ī voce. vox .n. vl̓e qd̓dā ē: noīa vero ⁊ verba ꝑtes: ꝑs aūt oīs ī toto ē verba ergo ⁊ nomīa qm̄ ſūt ītra vocē: recte dictū ē: ea que ſunt ī voce: velut ſi diceret: q̄ ītra vocē cōtinēt̉: ītellectuum ſignificatiua ſūt: ſꝫ hoc ſil̓e eſt ac ſi ita dixiſſet. vox certo mō ſe hn̄s ſignificat ītellectꝰ. Nō .n. (vt dictū ē) nomē ⁊ verbū voces tm̄ ſūt. Sicut nūmus quoqꝫ nō ſolū es īpreſſuꝫ quadā figura eſt: vt nūmus vocet̉: ſꝫ ētvt alteriꝰ ſit rei preciū: eodē quoqꝫ mō verba ⁊ noīanō ſolū voces ſūt: ſꝫ poſita ad quādā ītellectuū ſignificationē: vox .n. que nihil deſignat: vt ē gargulus: licꝫeā grāmatici figurā vocis intuētes nomē eē cōtēdāttn̄ eā nomē philoſophia nō putauit: niſi ſit poſita: vtdeſignaret aliquā animi cōceptiōeꝫ: eoqꝫ mō ſignificare aliꝗd reꝝ poſſit. ⁊ .n. nomē alicuiꝰ nomē eē neceſſe erit: ſꝫ ſi vox aliqua nihil deſignat: nullius nomē eſtquare ſi nulliꝰ nomē ē. nec nomē ꝗdē eſſe dicet̉. Atqꝫiō hmōi vox .i. ſignificatiua: non vox tm̄ ſed verbumvocat̉ aut nomē: quemadmodū nūmus non es: ſed ꝓprio noīe nūmus: quo ab alio ere diſcrepet: nūcupat̉.Ergo ariſtotelis hec ſnīa: qua ait: ea que ſunt in vocenihil aliud deſignāt niſi eā vocē: que non ſolum voxſit: ſed quecunqꝫ vox ſit: habeat tamē aliquā ꝓprietate ⁊ aliquā quodammodo figurā poſite ſignificatiōiſimpreſſam: hoꝝ vero ideſt verboꝝ ⁊ nominum: queſunt in voce aliquo modo ſe ſe habēte: ea ſunt .ſ. ſignificatiua que ſcribūt̉: vt hoc qd̓ dictū ē que ſcribūturde verbis ac noībꝰ dictū que ſunt in litteris ītelligat̉Poteſt vero hec quoqꝫ eſſe rō cur dixerit. ⁊ ea q̄ ſcribūt̉: qm̄ litteras ⁊ ſcriptas figuras ⁊ voces: que eiſdē ſignificāt̉ formulis: nūcupamus: vt. a. ⁊ ipſe ſonusire nomē capit: ⁊ illa que in ſubiecto cere voce̓ ſignificas forma deſcribit̉. Deſignare ergo volēs ꝗbꝰ verbis atqꝫ noībꝰ ea que in voce ſunt appareret: nō dixitlr̄as: ꝙ ēt ad ſonum referri poterat litterarū: ſꝫ ait q̄ſcribūt̉: vt oſtēderet de his litteris dicere: que īſcriptiōe cōſiſterēt .i. quarū figura ⁊ in cera ſtilo ⁊ ī mē-

brana calamo poſſet effingi. Alioquin illa etiā que inſonis ſunt ad ea noīa referūt̉: que in voce ſunt: quoniam ſonis illis nomina ⁊ verba iunguntur. Sed porphyrius de vtraqꝫ expoſitione iudicauit dicens. Idquod ait ⁊ que ſcribuntur: non potius ad litteraſ: ſedad verba ⁊ nomina que poſita ſunt in litterarum inſcriptione: referendum. Reſtat igitur vt illud quoqꝫaddam: cur non ita dixerit. Sunt ergo ea que ſunt invoce intellectuū note. Sed ita eaꝝ que ſunt in animapaſſionum note. Nam cum ea que ſunt in voce res ītellectuſqꝫ ſignificent: principaliter quidē intellectusres vero quas ipſa intelligentia comprehendit: ſecundaria ſignificatione ꝑ ītellectuū medietatē: intellectꝰipſi non ſine quibuſdam paſſionibus ſunt que in animam ex ſubiectis veniunt rebus. Paſſus .n. quilibeteius rei proprietatem: quā intellectu complectit̉: adeius enunciationem deſignationemqꝫ contendit: cuꝫenim ꝗs aliquā rem intelligit. prius imaginatiōe formam neceſſe eſt intellecte rei ꝓprietatēqꝫ ſuſcipiat: ⁊fiat vel paſſio vel cum paſſione quedam intellectꝰ ꝑceptio: hac vero poſita ac in mentis ſedibus collocata ſit indicande ad alteꝝ paſſionis voluntas: cui actꝰquidē cōtinuande intelligentie protinus ex ītime rationis ꝓprietate ſuperuenit: quem explicat .ſ. ⁊ effudit or̄o nitēs ea que primitus in mente fūdata ē paſſione: ſiue quod eſt verius: ſignificatione ꝓgreſſa oratio explicat progrediente ſimul ⁊ paſſione ſignificantſe orationis motibus adequante: ſit vero hec paſſiovel vt figure alicuius īpreſſio: ſed ita vt in aīo fieri cōſueuit. Aliter nāqꝫ natural̓r ē in re qualibꝫ ꝓpa figura: aliter v̓o eiꝰ ad aīuꝫ forma trāſfertur: vel vt noneodē mō cere vel marmori vel chartis littere .i. vocūſigna mandāt̉ ⁊ imagīationē ſtoici a rebus in anīaꝫtrāſlatā loquūt̉: ſed cū adiectione ſemꝑ dicētes: vt īaīa fieri cōſueuit. Quocirca cum oīs aīe paſſio quedā rei videat̉ eſſe proprietas. Porro aūt cū deſignatiue voces ītellectuū prīcipaliter: reꝝ dehinc a quibꝰītellectꝰ profecti ſunt ſignificatiōe nitāt̉: quicꝗd ē invocibus ſignificatiuuꝫ: id aīe paſſiones deſignat ſedhe paſſiones aīoꝝ ex reꝝ ſimilitudine procreāt̉. vidēſnāqꝫ aliquiſ ſperā vel quadratū vel quālibet reꝝ aliāfigurā: eā ī aī ītelligētia qͣdā vi ac ſil̓itudine capit. nāqui ſperāt viderit: eiꝰ ſil̓itudinē ī aīo ꝑpendit ⁊ cogitat: atqꝫ eiꝰ aīo qͣndā paſſus imaginē. id cuiꝰ imaginē patit̉ agnoſcit. Oīs v̓o imago rei: cuiꝰ imago ē ſimilitudinē tenet: mēs igit̉ cū ītelligit: reꝝ ſimilitudinē deprehēdit. Unde fit: vt cum duoꝝ corpoꝝ maiusvnū minꝰ alteꝝ ꝯtuemur: a ſenſu poſtea remotis corporibꝰ illa ipſa corpora cogitātes illud quoqꝫ memoria ſeruante noſcemus ſciemuſqꝫ: qd̓ minꝰ: qd̓ v̓o maius corpꝰ fuiſſe cōpleximꝰ: qd̓ nullatenꝰ eueniret niſiqͣs mēs ſemel paſſa ē: reꝝ ſil̓itudīes obtineret. Quare qm̄ paſſiōes aīe: qͣs ītellectꝰ vocant: reꝝ quedā ſimilitudines ſūt: iccirco Ariſto. cū paulopoſt de paſſionibꝰ loqueret̉ aīe: cōtinēti ordīe ad ſil̓itudinē trāſitūfecit. quoniam nihil differt: vtrum paſſiōes aīe diceret an ſimilitudines. Eadem namqꝫ res anime quidēpaſſio ē: rei vero ſimilitudo: ⁊ Alexander hunc locū.Sunt ergo ea que ſunt in voce earuꝫ que ſunt in anima paſſionum note. ⁊ ea que ſcribuntur eorum queſūt ī voce ⁊ quēadmodū nec lr̄e oībꝰ eedē: ſic nec eēdēvoces. hoc mō conatur exponere. propoſuit īꝗt ea q̄ſunt in voce intellectꝰ aī deſignare. ⁊ hoc probat exēplo. Eodē .n. mō ea que ſunt in voce paſſiones animeſignificāt: quemadmodū ea que ſcribuntur voces de