De interpretatione editiōis ſecunde liber primi

priª nos de his que voces ipſe ſignificant: docere proponit. Sed herminius hoc libro repudiandus eſt. Nihil enī tale qd̓ ad cauſas ꝓpoſite ſnīe ꝑtineret explicuit. Alexan. vero ſtrictim proxima intelligentia p̄teruectus tetigit quidē cauſam: nō tn̄ principalem rōnēAriſtotelice propoſitionis exoluit. Sed porphyriꝰ hicipſam plenius cauſam originemqꝫ ſermōis huius ante oculos collocauit: ꝗ oēꝫ apud priſcos philoſophosde ſignificationis in contentionē litēqꝫ retexuit. Aitnamqꝫ dubie apud antiquoꝝ philoſophoꝝ ſentētiaſcōſtitiſſe: quid eſſet proprie ꝙ vocibꝰ ſignificaret̉. putabāt nāqꝫ alij res vocibus deſignari: earūqꝫ vocabula eſſe ea que ſonuerint in vocibus arbitrabanturAlij v̓o incorporeas qͣſdā naturas meditabant̉. quarum eēt ſignificationes quecūqꝫ vocibus deſignarētur platōnis aliquo modo ſpecies incorporeas emulati: dicentis hoc ipſum homo ⁊ hoc ip̄m equus: nonhāc cuiuſlibet ſubiectā ſubſtantiā: ſed ip̄m illum hominē ſpecialem ⁊ illū ip̄m equū vl̓r ⁊ incorporal̓r cogitantes incorporales quaſdā naturas conſtituebantquas ad ſignificandū prīas venire putabāt: ⁊ cū alijsitem rebus in ſignificationibus poſſe coniungi. vt exhis aliqua enunciatio vel oratio conficeret̉. Alij veroſenſus. alij imaginatiōes ſignificari vocibus arbitrabantur. cū igitur iſta eſſet contentio apud ſuperiores⁊ hoc vſqꝫ. ad Ariſto. perueniſſet etateꝫ: neceſſe fuitvt qui nomen ⁊ verbum ſignificatiua eſſe dicturuserat: prediceret quorum iſta deſignatiua ſint. Ariſtoles enī nominibus ⁊ verbis res ſubiectas ſignificarinon putat: nec vero ſenſus vel etiam imaginatio: ſerſuum quidem non eſſe ſignificatiuas voces nomina ⁊verba in opere de iuſtitia ſic declarat dicens φυσει5άόδένύ ἕχāήσάύτατέ ύοήμάτἄκάιτά άίσόήμάτα que interpretari latine poteſt hoc modo. Natura enim ſunt diuerſa intellectus ⁊ ſenſus. differreigitur aliquid arbitratur ſenſus atqꝫ intellectus ſedqui paſſiones anime a vocibus ſignificari dicit: is nōde ſenſibus loquitur. Senſus enim paſſiones corporis ſunt. Si igitur ita dixiſſet paſſiones corꝑis a vocibus ſignificari: tūc merito ſenſus intelligeremꝰ. Sedqm̄ paſſiones anime nomina ⁊ verba ſignificare propoſuit: non ſenſus ſed intellectus eū dicere putandūē. Sꝫ qm̄ imaginatio quoqꝫ res anīe eſt dubitaueritaliquis ne forte paſſiones aīe imaginatiōes: qͣs greciphātaſias vocant: dicat. Sed hec in libris de anīa veriſſime diligentiſſimeqꝫ ſeparauit dicens ⁊V1 δξ φατgσίαέ τέροῦόασ έόσκἄι ἄποσFLe9 g̓Atiō eō tjqiἄρυοήμάτὄύξxxigτδξποωταꝙōίσ ε IdiμAToο Acτσμ ἄάείgͣ1ōύδἀ αλλά φάύτάσμ άτά. ἄδλού κἄύξῦ φάύ τάσ μ ἄτῶῦ. Qd̓ſic interpretatur. Eſt autem imaginatio diuerſa abaffirmatiōe ⁊ negatione. complexio nāqꝫ intellectuūeſt veritas vel falſitas. primi vero intellectus quid diſcrepabunt: vt non ſint imaginationes an certe neqꝫhec ſunt imaginationes: ſed ſine imagīationibus nōſunt. que ſententia demonſtrat aliud quideꝫ eſſe imaginationes aliud intellectus: ex intellectuum quidemcomplexione affirmationes fieri ⁊ negatiōes. quocitca illud quoqꝫ dubitauit: vtrum primi ītellectus imaginationes quedam eſſent. primos autē ītellectus dicimus: qui ſimplicem rem concipiunt. vt ſi quis dicatſocrates ſolum. dubitatqꝫ vtrum huiuſmodi intellectª: ꝗ in ſe nihil neqꝫ veri continet neqꝫ falſi: intellectus ſit: an ipſius ſocratis imaginatio. Sꝫ de hoc quo

qꝫ aperte ꝗdē videt̉ onͣdere. ait enī an certe neqꝫ hecſunt imaginationes: ſed non ſine imaginationibꝰ ſūt.Id .n. quod hic ſermo ſignificat qui eſt ſocrates: velalius ſimplex non eſt quidem imaginatio ſed intellectus: ꝗ ītellectus preter imaginationē fieri non pōt.Senſus .n. atqꝫ imaginatio ꝗdā prīe figure ſunt: ſupra quas velut fundamēto quodā ſuꝑueniēs ītellige̓tia vitat̉. Nā ſicut pictores ſolēt d̓ſignare lineatī corpus atqꝫ ſubſternere: vbi coloribus cuiuſlibet exprimant vultum: ſic ſenſus atqꝫ imaginatio naturalitein aīa ꝑceptione ſubſternitur. Nā cū res aliqua ſubſenſum vel cogitationem cadit: prius eius neceſſe eſtvt quedam imaginatio naſcatur. Poſt vero pleniorſuperueniat intellectus cunctas eius explicās partesque confuſe fuerant imaginatione preſumpte. Quocirca imperfectum quiddam eſt imaginatio. Nomina vero ⁊ verba non curta quedam: ſed perfecta ſignificant: quare recta Ariſtotelis ſententia eſt quecūqꝫ in verbis nominibuſqꝫ verſantur: ea neqꝫ ſenſusneqꝫ imaginationes: ſed ſolam ſignificare intellectuūqualitatem. Unde illud quoqꝫ ab Ariſtotele fluentesperipathetici rectiſſime poſuere res eſſe orationes.vnam que ſcribi poſſit elementis: alterā que voce ꝓferri. tertiā que cogitatione connectit̉. vnāqꝫ intellectibus: alteram voce: tertiam litteris contineri. quocirca qm̄ id quod ſignificaret̉ a vocibus intellectuſ eſſe putabat: nomina vero ⁊ verba ſignificatiua eſſe ineorum erat diffinitionibus poſiturus: recte quorumeſſent ſignificatiua predixit: errorēqꝫ lectoris ex multiplici veterum lite venientem ſententie ſue manifeſtatione compeſcuit: atqꝫ hoc mō nihil in eo deprehendit̉ eſſe ſuperfluuꝫ: nihilqꝫ ab ordinis cōtinuatione ſeiunctum. Querit v̓o porphyrius: cur ita dixeritSūt ergo ea q̄ ſunt ī voce ⁊ non ſic: ſūt ergo voces ⁊rurſus cur ita ⁊ ea q̄ ſcribūtur ⁊ nō dixerit: ⁊ lr̄e: quoreſoluit hoc mō. Dictū ē tres eſſe apud peripatheticos orationes: vnam que litteris ſcribit̉: aliam que ꝓfertur in voce: tertiā qͣ coniungitur in animo. Qd̓ ſitres orationes ſunt: partes: quoqꝫ orationis triplices eſſe nulla dubitatio eſt. Quare quoniam verbuꝫ⁊ nomen prīcipaliter partes oratiōis ſunt. Erūt aliaverba ⁊ nomina que ſcribant̉: alia que dicantur: aliaque tacita mente tractent̉: ergo qm̄ ꝓpoſuit dicensPrimum oportet conſtituere quid ſit nomen ⁊ quidſit verbum. Triplex autem nominuꝫ natura eſt atqꝫverboꝝ: de quibus potiſſimū propoſuerit: ⁊ que diffinire velit oſtendit. ⁊ quoniam de his nominibus loquitur ac verbis: que voce proferuntur: id ipſum planius explicans ait. Sunt ergo ea que ſunt in voce earum que ſunt in anima paſſionum note: ⁊ ea que ſcribuntur eorum que ſunt in voce: velut ſi diceret. Eaverba ⁊ ea nomina: que in vocali oratione proferurtur: anime paſſiones denūciant. Illa aūt rurſus verba ⁊ nomina que ſcribuntur: eoꝝ verboꝝ nominūqꝫſignificationi preſunt. que voce proferuntur. Nam ſicut vocalis orationis verba ⁊ nomina cōceptiōes animi intellectuſqꝫ ſignificant: ita quoqꝫ verba ⁊ nomīailla que in ſolis formulis litterarum iacent illorū verboꝝ ⁊ nominū ſignificatiua ſunt que loquimur. ideſtque per vocem ſonamus. naꝫ ꝙ ait: ſunt ergo ea queſunt in voce. ſubaudiendum eſt nomina ⁊ verba. Etrurſus cum dicit. Et ea que ſcribuntur: idē ſubnectedū rurſus eſt verba ſcilicet ⁊ nomīa: ⁊ ꝙ rurſus adiecit: eoꝝ que ſunt in voce: addendū ē eorum nomīumatqꝫ verboꝝ: que profert atqꝫ explicat vocalis or̄o ꝙſi nihil