De interpretatione editiōis ſecunde liber primū

ſignant: vt id quod ait: ⁊ ea que ſcribunt̉ ita ītelligamus tanqͣꝫ ſi diceret: quemadmodū etiaꝫ ea que ſcribūt̉ eoꝝ que ſunt in voce: ea v̓o q̄ ſcribuntur inquitalexander notas eſſę vocū .i. nominum ac verboꝝ: exhoc monſtrauit quod dixit: ⁊ quemadmodum nec littere omnibuſ cedē: ſic nec eedē voces. Signū namqꝫeſt vocū ipſaꝝ ſignificationē litteris: cōtineri: ꝙ vbivarie ſūt littere ⁊ non cedē que ſcribunt̉: varias quoqꝫ voces eſſe neceſſe eſt. hec Alexander. Porphyriꝰvero qm̄ tres poſuit orationes: vnā que litteris cōtineretur. ſecūdā que verbis ac nominibus perſonarettertiā quā mentis euolueret intellectus: id ariſtotelēſignificare pronunciat cum dicit. Sunt ergo ea q̄ ſūtin voce earum que ſunt in anima paſſionum: note qd̓oſtēderet ac ſi ita dixiſſet: ſunt ergo ea que ſunt in voce ⁊ verba ⁊ nomīa anime paſſionū note. ⁊ qm̄ monſtrauit quoꝝ voces eēnt ſignificatiue: illud quoqꝫ docuiſſe: quibus ſignis verba ⁊ nomīa pāderēt̉: ideo addidiſſe: ⁊ ea que ſcribūt̉ eoꝝ que ſunt in voce tanqͣꝫſi diceret ea que ſcribuntur nomina ⁊ verba: eoruꝫ q̄ſunt in voce nominum ⁊ verborum note ſunt: nec diſiunctam eſſe ſententiam: nec (vt alexander putat) idquod ait ⁊ ea que ſcribuntur: ita eſt intelligenduꝫ: tāqͣꝫ ſi diceret: ſicut ea que ſcribuntur. id eſt littere illaque ſunt in voce ſignificant: ita ea que ſunt ī voce notas eſſe aīe paſſionū. Primo quidē ꝙ ad ſimplicē ſenſū nihil addi oportet: deinde ꝙ tā breuis ordo tamqꝫneceſſaria orationis nō eſt intercidenda partitio: tertio vero quoniam ſi ſimilis eſt ſignificatio litterarumvocumqꝫ que eſt vocum ⁊ anime paſſionū: oporteretſicut voces diuerſis litteris permutant̉: ita quoqꝫ paſſiones anime diuerſis vocibus permutari: quod nonſit: idem namqꝫ intellectus poteſt variatis vocibus ſignificari. Sed alexander id ꝙ eum ſenſiſſe ſuperiusmemoraui: hoc probare nititur argumento. ait enimetiam in hoc quoqꝫ ſimilē eſſe ſignificationem litterarum ac vocum: quoniam ſicut littere non naturalitervoces: ſꝫ poſitiōe ſignificant: ita quoqꝫ voces non naturaliter animi intellectus: ſed aliqua poſitione deſignant. Sed qui prius recipit: vt id quod Ariſtotelesait: ⁊ ea que ſcribuntur: ita dictum eſſet tanqͣꝫ ſi diceret ſicut ea que ſcribuntur: quicquid ad hanc ſententiā videt̉ adiūgere: equaliter nō dubitat̉ errare. quocirca noſtro iudicio qui rectius tenere volēt ſentētijsporphyrij ſe applicabūt. Aſpaſius quoqꝫ ſnīe alexandri: quā ſupra propoſuimus: valde cōſentit: qui a nobis ī eodē quo ⁊ alexander culpabitur errore. Ariſtoteles vero duobus modis has notas eſſe putat: litteraꝝ: vocū: paſſionūqꝫ aīe cōſtitutas: vno quidē poſitione: alio vero naturaliter. Atqꝫ hoc eſt quod ait: ⁊quēadmodū nec littere oībꝰ eedē ſint: nec eedem voces. Nā ſi littere voces: ipſe vero voces intellectꝰ animi natural̓r d̓ſignarēt: oēs hoīes: eiſdē litteris: eiſdēvocibus etiā vterēt̉. Quod qm̄ apud oēs nec eedē littere: neqꝫ eedē voces ſunt: conſtat eas nō eſſe naͣles.Sed hic duplex lectio eſt. Alexander enim hoc modoputat legi oportere: quorum autem he primorum note: eedē oībꝰ paſſiones aīe ſunt: ⁊ quorum he ſimilitudines: res etiam eedē. Uolens. n. Ariſtote. ea que poſitione ſignificant ab his que aliquid deſignant naturaliter ſegregare hoc interpoſuit: ea que poſitione ſgnificant: varia eſſe. Ea vero que natural̓r apud oēseadē: ⁊ inchoās ꝗdē a vocibꝰ ad lr̄as venit: eaſqꝫ prīonon eſſe naturaliter ſignificatiuas demonſtrat dicēs⁊ quēadmodū nec littere oībus eedē: ſic nec cedē vo-

ces: nā ſi iccirco littere ꝓbant̉ non eſſe naturaliter ſignificantes: ꝙ apud alios alie ſint ac diuerſe. Eodemquoqꝫ modo probabile erit voces quoqꝫ non naturaliter ſignificare: qm̄ ſingule hominū gentes non eiſdēinter ſe vocibus colloquantur. Uolens vero ſimilitudinē intellectuum rerūqꝫ ſubiectarum docere naturaliter cōſtitutā ait: quoꝝ āt he primoꝝ note: eedē omnibus paſſiōes aīe ſūt: quoꝝ inquit voces que apuddiuerſas gentes ipſe quoqꝫ diuerſe ſunt: ſignificationē retinent: que ſunt ſcilicet anime paſſiōes: ille apt̓omnes eedē ſunt. Neqꝫ .n. fieri poteſt: vt quod apudromanos hō ītelligit̉: lapis apud barbaros intelligatur. Eodē quoqꝫ mō de ceteris rebꝰ. Ergo huiuſmodi ſententia eſt que dicit: ea q̄ voces ſignificēt apudoēs hoīes nō mutari: vt ipſe quidē voces: ſicut ſuprimonſtrauit cū dixit quēadmodū nec littere oībꝰ cedēſic nec eedē voces: cū apud plures diuerſe ſint: Illucv̓o ꝙ voces ipſe ſignificāt apud omnes hoīes idē ſitnec vlla rōne valeat permutari: qui ſunt ſcilicet intelectus rerum. qui quoniā naturaliter ſunt permutarnon poſſunt: atqꝫ hoc eſt quod ait. Quorum autē heprimorum note. ideſt voces: eedem omnibus paſſiones anime ſunt: vt demonſtraret quidem voces eſſediuerſas. quorū autem ipſe voces ſignificatiue eētque ſunt .ſ. aīe paſſiones: eaſdē apud omnes eſſe: necvlla rōne: qm̄ ſunt conſtitute naturaliter: permutariNec vero in hoc conſtituit: vt de ſolis vocibus atqꝫ ītellectibus loqueretur. Sed quoniā voces atqꝫ litteras non naturaliter conſtitutas per id ſignificauit: ꝙeas nō apud oēs eaſdē eſſe propoſuit. Rurſus intellectus quos aīe paſſiones vocat: per hoc eſſe naturales on̄dit: quod apud oēs ijdē ſint: a quibus. id eſt ītelctibus ad res tranſituꝫ fecit. Ait enim quoꝝ he ſimilitudines: res ēt eedem. Hoc .ſ. ſentiens quod res quoqꝫ naturaliter apud omnes eſſent eedem: ſicut enimipſe anime paſſiones: que ex rebus ſumuntur aꝑueoēs hoīes eedem ſunt: ita quoqꝫ ipſe res: quarum ſimilitudines ſunt anime paſſiones: eedem apud oēsſūt. Quocirca quoqꝫ res naturales ſunt: ſicut ſunt ēſimilitudines reꝝ que ſunt paſſiones anime. Herminius vero huic eſt expoſitioni contrarius. Dicit enimnon eſſe veꝝ eoſdē apud omnes homines eſſe intellectus: quoꝝ voces ſignificatiue ſunt. quid enim in eꝗuocatiōe dicetur: vbi vnus idēqꝫ vocis modus pluraſignificat: ſed magis hanc lectionem veram putat: vita ſit: quorum aut he primoꝝ note: he oēs paſſioneſaīe ſunt: ⁊ quoꝝ he ſimilitudines: res iam eedem: vtdemōſtraſſe videatur: quoruꝫ voces ſignificatiue ſinivel quoꝝ paſſiones aīe ſimilitudines. Et hoc ſimplicter accipiendū eſt ẜm Herminiū: vt ita dicamꝰ. quorum voces ſignificatiue ſunt: ille ſunt anime paſſiōeſtanqͣꝫ ſi diceret aīe paſſiones ſunt: quas ſignificantvoces: ⁊ rurſus quorum ſimilitudines ſunt: ea que intellectibus continēt̉: ille ſūt res. Tanqͣꝫ ſi dixiſſet: reſſunt: quas ſignificant intellectꝰ. Sed Porphyrius d̓vtriſqꝫ acute ſubtiliterqꝫ iudicat: ⁊ alexandri ſententiā magis ꝓbat hoc quod dicit nō debere diſſimulari de multiplici equiuocatiōis ſignificatione. Nam⁊qui dicit ad vnā quālibet rē accōmodat aīuꝫ .ſ. quā ītelligēſ voce declarat: ⁊ vnū rurſus ītellectū quēlibetis qui audit expectat. Quod ſi cū vterqꝫ ex vno noīeres diuerſas ītelligit: ille qui nomē equiuocū dixit deſignet clarius: quid illo noīe ſignificare voluerit: accipit mox qui audit. ⁊ ad vnū ītellectū vtriqꝫ cōueniūtqui rurſus ſit vnus apud eoſdē illos: apud quos prīodiuerſe