In librnM de interpretatione editio prima. 0

papet propriā ptātē. Semꝑ .n. ē calidꝰ: ſꝫ nō oīa irraaonabilia (vt dictū ē) vnā tm̄ hn̄t poteſtatem: vt opgoſita nō poſſint: ſꝫ ſūt quedā irrōnabiles ptātes: qͥatrūqꝫ pn̄t: vt ī eo qd̓ ē ſecari pellē vel n̄ ſecari pellēoōt nāqꝫ ſecari pellis: pōt etiā nō ſecari: ſed hec ſūtappoſita: ſcd̓m igitur irrōnabiles quoqꝫ poteſtateson̄t qdā oppoſita: ſꝫ idcirco ſuꝑiora ſunt dicta īꝗt: ꝙnus mōſtrauimus: qm̄ ignis ⁊ quecūqꝫ ſemper ſuntactu: pn̄t oppoſita: vt doceremꝰ nō oēm ptātē oppoſitorū eē potētiā: ſꝫ aliqͣs eē huiuſmodi ptātes qͥ actueēnt: ⁊ vnā rē ſolā poſſent: ab oppoſitorū vero potettate diſcederēt. Hoc āt nō ſolū ī his q̇ ẜm rōneꝫ poteſtates dicūtur: ſꝫ ēt ẜm eā ſpēm q̄ irrōnabiles dr̄.Sūt .n. quedā eoꝝ qͥ irrōnabiles ptātes eē dicūtur qͥnō ſolū id qd̓ ſūt: verū ēt oppoſita poſſint: alia verovnū tm̄ pn̄t. Pellis .n. pōt ſecari: et nō ſecari: ⁊ idcirco oppoſita pōt: ignis vero cum ſit calidus: frigidꝰ eēnō pōt. Et idcirco nulla illi eſt oppoſitoꝝ poteſtas.¶ Quedam vero poteſtates equiuoce ſunt. poſſibile enim non ſimiliter dicitur. ſed hoc quidem quoniam veruꝫ eſt. vt in actu vt poſſibile eſt ambularequoniam ambulat iam. ⁊ omnino poſſibile eſt eſſe.quoniaꝫ eſt iaꝫ actu. quod dicitur poſſibile. Illudrero ꝙ forſitan aget. vt poſſibile eſt ambulare. quoniam ambulabit. ⁊ hec quidem in ſolis mobilibuseſt poteſtas. Illa vero ⁊ īmobilibus. in vtriſqꝫ vero verum eſt dicere non impoſſibile eſſe ambulare vel eſſe. ⁊ quod ambulat iaꝫ. ⁊ eſt. ⁊ ambulabileeſt. Sic igitur poſſibile nō eſt veruꝫ de neceſſarioſimpliciter dicere. alterū autē veꝝ eſt. Quare quoniaꝫ partem vniuerſale ſequitur. illud quod ex neceſſitate eſt. conſequitur poſſe eſſe. ſed nō omnino.¶ Poſſibilitatis breuis diuiſio faciēda ē: poſſibile .n.duobꝰ dr̄ modis. Eſt .n. vnū poſſibile qd̓ cū nō ſit: eēpoſſit vt hō cū ſedet: nō ꝗdē ābulat: ſꝫ ābulare pōt.alid̓ ē poſſibile qd̓ cū ſit eē poſſibile ē: vt qm̄ ignis calet: pōt eē calidꝰ: ⁊ qm̄ hō ſedet: pōt ſedere: huiꝰ aūtpoſſibilis due ſūt ſpēs: vna cū ē ꝗdē: pōt tn̄ nō eē: vtſiꝗs ſedeat: ita ꝗdē pōt ſedere: vt poſſit ēt nō ſedere.Alia vero vt cū ſit nō eē nō poſſit: vt ignis calidus ē:ſꝫ nō pōt eē nō calidus. Atqꝫ hoc ē ꝙ ait: qͣdaꝫ veroptātes equoce ſūt. Poſſibile .n. nō ſimpliciter dr̄: ſꝫhoc ꝗdē qm̄ veꝝ ē: vt ī actu: ideſt qm̄ ē ⁊ ſit: qd̓ dicit̉poſſibile eē: vt ī actu oīno poſſibile ē ābulare: qm̄ iaꝫambulat: ⁊ ē ī actu oīno poſſibile ē eē: ꝗcꝗd in actu ē.Illud vero ꝙ forſitan aget: ideſt qd̓ nō ē ꝗdē: ſed eēpoterit: vt poſſibile ē ambulare. Nō qm̄ nūc ꝗdē ambulat: ſꝫ qm̄ ambulaturus ē aliꝗs: hec āt ſunt qͦcūqꝫnō ẜm actū dicūtur: ſꝫ ẜm ptātē tātū: q̄ nōdū ꝗdē inactu ſit: eē tn̄ poſſit. Hec ꝗdē ī ſolis mobilibꝰ ē poſſibilitas: illa vero ⁊ ī īmobilibꝰ. Mobilia vocat q̄cūqꝫſut naturalia ⁊ ī generatiōe ⁊ ī corruptōe. Quecūqꝫeni generata ſūt ⁊ corrūpi pn̄t: ea ſemꝑ in motu ſūt:ipſa etenī generatio motꝰ ꝗdā ē atqꝫ ipſa corruptio:ergo ī huiuſmōi rebꝰ q̄cūqꝫ generata ſūt atqꝫ mortalia: ī his vera ē illa ptās: q̄ nō ẜꝫ actū dr̄: ſꝫ ẜꝫ id qd̓ n̄ē qdē: ſꝫ eē pōt. Nuſqͣꝫ .n. euenit huiuſmōi ptās niſi īhis qͥ naſcūtur ⁊ mortē appetūt: illa vero q̄ ſūt īmobilia ideſt q̄ in ſua naͣ fixa ſūt ⁊ cōſtituta: vt mutarimoueriqꝫ nō poſſent: ideſt diuina ſolā illā hn̄t potētia q̄ ẜm actū dicit̉: vt ſol īmobilis ꝗdē ad ſubſtātiā:qꝫqͣꝫ ſit mobilis ẜm locū. Qm̄ ergo ē īmobilis ẜꝫ ſubftatiā ⁊ ab ea nō ꝑmutat̉: neqꝫ mouet̉: hꝫ ī ſe lumē:

qd̓ ita hr̄e pōt: vt nō hēre nō poſſit. Sꝫ ī vtriſqꝫ hisvel mobilibꝰ vel īmobilibꝰ illud veꝝ ē: qd̓ de his dr̄nō īpoſſibile ē eē. Nā ⁊ qd̓ actu ꝗdē nō ē eē tn̄ poterit: vt hō cū nō ambulat: ambulādi retinet poteſtatem. Nō ē eū īpoſſibile ambulare ⁊ ſolē nō ē īpoſſibile habere lucē: quā actu retinet ſēpiterno. In vtriſqꝫigit̉ ⁊ mobilibus ⁊ īmobilibus verū illud ē qd̓ dr̄ nōimpoſſibile eſſe. Nam ⁊ de eo quod agit: ⁊ de eo qd̓agere pōt: de vtriſqꝫ idem vere dicitur: quoniā nō ēīpoſſibile eē. Nam ⁊ quod ambulat non ē īpoſſibileambulare: ⁊ qd̓ ē ābulabile: ideſt qd̓ ambulare poteſt: nō illi ē īpoſſibile ambulare. Sed qm̄ diximꝰ eaꝫque ſcd̓m actū eſt poteſtatē duas habere ſpēs. Unāquidem cum in actu ſit quidem ⁊ nūqͣꝫ poſſit nō eſſe:vt igni ē actu calere: ⁊ nūqͣꝫ eē nō pōt calidus. Aliamvero ſcd̓m id quod dicimus eē ꝗdē actu poſſe tamennō eſſe: ut aliquis cū ſedet: pōt quidē ſedere: ſed pōtetiā nō ſedere. Huiuſmodi quidem ẜm actū poſſibile de neceſſario nullo modo predicatur: quod enim inactu eſt: ⁊ neceſſarium eſt eſſe: eſt quidem: ſed ita eſtvt non eē nō poſſit. Hoc enim eſt quod ait. Sic igit̉poſſibile ideſt quod cum actu ſit: poſſit tamen nō eē:non eſt verum de neceſſario ſimpliciter dicere. Alterum autem uerum eſt: nam quod ita eſt actu: vt noneſſe non poſſit: ⁊ ſemper actu eſt: hoc iuſte de neceſſario predicatur. Quod enim neceſſe eſt eſſe: eſt quidē:ſed non eſſe non poteſt. Quare quoniā partem id qd̓eſt vniuerſale ſequitur: illud quod ex neceſſitate ē: cōſequēs eſt id quod eſt poſſe eſſe: ſed nō omnino. Quoniā ſemper inquit ſpeciē ſequitur genus: ⁊ partē ſuaꝫſequitur vniuerſalitas. Si ēnim homo eſt animal ē:ideſt ſi pars ⁊ ſpecies eſt: vniuerſalitatem ⁊ genus eēneceſſe eſt. Quod ſi ita eſt ſequitur ſcilicet eam ꝓpoſitionē q̄ dicit neceſſe eē: illa ꝓpoſitio q̄ dicit poſſibile eē eiqꝫ cōſētit: ſed nō oīs ſignificatio poſſibilitatisſeꝗtur neceſſariū. Illa eniꝫ que ita pn̄t: ut non ſint ꝗdem: eſſe tamen poſſint: nulla ratione de neceſſario p̄dicantur. Neceſſarium non modo neceſſe eſt: ſed ēt ē.Hoc eſt enim quod ait: ſed non omnino. Et enim deneceſſario quod iam eſt non poteſt illud poſſibile predicari: quod non eſt adhuc quidem: ſed eſſe poterit.¶ Et eſt quidem fortaſſe principium quod neceſſarium eſt. ⁊ quod non neceſſariuꝫ ē omnium vel eſſevel non eſſe. Et alia vt horum conſequentia conſiderare oportet.¶ Principium inquit eſt fortaſſe harum propoſitionūconſequentias inueniendi. Si quis primo loco neceſſarium ponat: ⁊ non neceſſarium: ſecundo vero locopoſſibile eſſe ⁊cͣ. Naturaliter enim id quod neceſſariūeſt: prius eſt: nam ſi neceſſaria ſunt ea que ſemꝑ actuſunt. Que autem ſemper actu ſunt: ſempiterna ſunt.Sempiterna vero rerum omnium principia ſūt. Recte initium quoqꝫ ſpeculandi: que harum propoſitionum conſequentia ſit: ex his ſumemus: que ſunt neceſſarie: ⁊ propter has ex neceſſarij negationibus ideſtex nō neceſſario conſtat igitur a neceſſario ⁊ nō neceſſario harum ꝯn̄tis inueniendi ſumenda eſſe prīcipia.Illa enim ideſt poſſibile eſſe ⁊ contingens eſſe: ⁊ eſſeneceſſarium ⁊ nō neceſſarium velut in naͣ ipſa precedens ſubſequuntur. Atqꝫ ideo ait. Et alia ideſt poſſibile eē: cōtingēs eē vt horum conſequentia cōſiderare opꝫ. Hoc ē ita hec conſiderari debēt: tanqͣꝫ ſi quodeſt neceſſarium: ⁊ non neceſſarium procedant: conſequātur vero poſſibile ⁊ cōtingēs. ⁊cͣ.