Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
76v
Einzelbild herunterladen
 

In librum de interpretatione editio prima.

ſi definiantur: mox ſeſe illa oppoſitio patefacit: vt ineo qd̓ eſt mortuus noīa quidē ipſa oppoſitaſunt: ſed definita inueniunt̉ oppoſita. In hmōi igit̉oppoſitionibus vel quotiens ẜm accidens predicatur aliꝗd: vt eſſe de homero ẜm poetā .ſ. qd̓ homeroaccidens eſt: ſed per ſe ẜm ipſum ſubiectū. manifeſtum eſt qm̄ ꝗcꝗd cōiuncte vere dici pōt: idē vere dr̄ ſimpliciter predicatū: vt ſi ꝗs dicat de aliquo hoīeqm̄ hic albus ē: veꝝ fortaſſe dixerit: rurſus hicalbus eſt. Hoc quoqꝫ veꝝ ē dicere. idcirco qm̄ de eo ideo albū p̄dicauit: qꝛ dixit illū hoīem: ſicut dehomero idcirco eſſe predicat̉: qꝛ poeta dr̄: ſed qd̓ ſe albꝰ eſt. ſed hoc ẜm accidēs predicat̉: ſed ſe.Quare recte actiuū eſt qm̄ in ꝗbus iunctis p̄dicationibus neqꝫ oppoſitio qͥdā ineſt: nec ipſa per accidenspredicatio eſt: illa ſimpliciter ēt poſſe predicari. Qd̓aūt eſt: qm̄ opinabile eſt. eſt veꝝ dicere eſſe aliꝗd. Opinatio .n. eſt: qm̄ eſt: ſed qm̄ eſt. Quidāvolētes id qd̓ eſt: aliquo mōſtrare: tali vtebant̉ ſilogiſmo. qd̓ opinabile ē eſt. Qd̓ aūt ē: opinabile eſt. Cōcludebāt qd̓ eſt igr̄ eſt. docētes ea ēeēt: ſcibilia potius: opinabilia eſſe. qd̓ āt non eſt:opinioni tm̄ ſubiacere: nulla ēt ſcīa claudi. Quod ariſtoteles hoc diſcutit. Ait .n. non idcirco eſt opinabile: qm̄ eſt. ſed idcirco opinabile eſt. quoniā non eſt.ſed hoc quod non eſt: eſt ꝗdem: ſed non eſt per ſe: ſedopinabile. Et quemadmodū homerus eſt quidemdam .i. poeta. non tn̄ eſt per ſe: ita id quod non eſt. eſtquidem aliquid id eſt opinabile: vel ignorabile: velneſcibile: non tn̄ eſt aliquid per ſe in natura. His v̓o determinatis ꝑſpiciendū eſt. quēadmo ſeſe hn̄t affirmatiōes negationes ad ſe inuicēhe .ſ. que ſunt de poſſibili eſſe: poſſibili. detingenti. contingenti. de impoſſibili neceſſario. Habent enim aliquas dubitationes. Propoſitionū alie ſunt: ſimpliciter ꝓferunt̉: alieꝗbus aliꝗs modus in enunciatiōe miſcet̉. Si ꝗs .n. dicat ſocrates diſputat: ſimplicē ꝓpoſitionē fecit. ſi vero aliꝗs dicat. ſocrates bn̄ diſputat: modū propoſitioni quā enunciabat: adiunxit: qūo .n. diſputaret appoſuit: dixit bn̄. Nūc ergo hoc ſpeculat̉ quēadmodūſe hn̄t affirmationes: negatiōes eaꝝ ꝓpoſitionū: aliquo ꝓferūt̉: vt ſiꝗs dicat poſſibile ē hoc fieri. rurſus poſſibile ē hoc fieri: quēadmodū ſeſe inhis affirmatiōis hēat negationiſqꝫ naͣ. Siml̓r aūtin eo qd̓ eſt impoſſibile: in eo qd̓ ē neceſſe eſſe.in eo qd̓ dr̄ cōtingere: cōtingere eſſe: horūſint affirmatiōes: negatiōes: aut quā affirmationēcui negatiōi recte aliꝗs opponat. De his oībꝰ perſpiciendū inꝗt: qm̄ ea de ꝯiunctis p̄dicatiōibus ſimplicibꝰ dicēda fuerīt: terminata ſūt. de haꝝ ꝓpoſitionū: ꝓferūt̉: oppoſitiōibꝰ multa cauſatioeſt. Que āt ſint dubitatiōes: vel quēadmodū in hisoppoſitiōes īueniēde ſunt: ꝯtinua diſputatōe ꝑſeꝗt̉. ſi eorū. cōplectunt̉. ille ſibiinuicē oppoſiteſunt cōtradictiōes. quecunqꝫ ſcd̓m eſſe non eſſediſponunt̉. vt eius eſt eſſe hoīem. negatio eſteſſe hoīem. eſſe hoīem. eius eſt eſſe albuꝫhoīem. negatio ea eſt eſſe albū hoīem. ſedeſſe non albū hoīem. Si .n. de oībus aūt dictio eſt.aut negatio. Lignū erit verū dicere eſſe non albuꝫhoīem. Quod ſi hoc. quātiſcūqꝫ eſſe non ad

dit̉. idem̄ faciet id qd̓ pro eſſe dicit̉. vt eius. que ēambulat. negatio eſt non ea que eſt ambulat. ſed ea eſt. non ambulat. Nihil .n. differtdicere hoīem ambulare. vel hoīem ambulantē.Quare ſi hoc in oībus. eius que eſt. poſſibile eſt eſſe. negatio eſt poſſibile eſt non eſſe. ſed nonea eſt. non poſſibile eſt eſſe. videt̉ āt idē poſſe eſſe. .n. qd̓ eſt poſſibile diuidi vel ambulare.non ambulare. non diuidi poſſibile eſt. Oīs propoſitio v̓boꝝ noīum cōplexiōe format̉. ergo ꝓpoſitionū que ꝯplectunt̉: quaꝝ naͣ in ꝯplexiōeeſt: ille ſole ſunt inꝗt cōtradictiones. Quecūqꝫ ẜꝫ eſſe eſſe ponunt̉: vt in ea ꝓpoſitione dicit eſt:eſt illa negatio huiꝰ affirmatiōis que ꝓponit eſt non: ſed illa potiꝰ enunciat eſt: vt ſit affirmatio negatio: eſt: eſt. Illa vero dicit: eſt: eſt negatio eius enunciat eſt: ſed ē affirmatio eius negatiōis: eſt: eſt. Rurſus dicimus eſt albus: eſt negatio illa huius afirmatiōis: dicit eſt albus: ſed illa potiꝰ dicit ē albꝰ. hoc āt ꝓbat̉ ſic. Neceſſe ē .n. ī ꝯͣdictionibus vnā verā ſemꝑ: alterā falſaꝫ. ergo ſi eius affirmatiōis dicit ē albꝰ: negatio eēt eſt albus: vnā verā: vnā falſaꝫ eſſe cōſtaret. Nūc āt ſi quisde ligno dicat eſt albus: falſuꝫ dixęrit. ſi quis vero de ligno eodē neget dicēs: ē albꝰ hoc quoqfalſum eſt. hec .n. ꝓpoſitio dicit: ē albus: hocſentit: hoīem quidē eſſe: non tn̄ albū: qd̓ de ligno falſum eſt p̄dicare. Ergo ea dicit eſt albus: illa proponit: eſt albus: vtreqꝫ aliquando falſeſunt: vt in ligno. quare non ſunt ſibimet oppoſite. igitur nec ea que dicit eſt albus non: negatio eiusē que dicit eſt albus. quare illa huius negatio ponenda eſt: que dicit non ē albus. In his nāqꝫ vnaſemꝑ vera eſt: ſemꝑ altera falſa. Qd̓ ſi ita eſt: ẜmſemꝑ non natura cōtradictionis efficit̉. Nam cidico ē: ẜm id qd̓ eſt eſſe ſit negatio non eſt homoEt cum rurſus dico eſt albus homo: ẜm id quod eſteſſe rurſus negatio ſit non eſt albus. Et ſenſusdem totus huiuſmodi eſt. Ipſi autem in oratione ſermones propter ſimilitudinē vident̉ quideꝫ obſcuri.Erit aūt planius ꝓnunciantibus ſubaudientibusſic. Nam ſi eoꝝ que complectunt̉ ideſt propoſitionuꝫquarū natura in cōplexione eſt: ille ſibiinuicem oppoſite ſunt contradictiones. quecūqꝫ ẜm eſſe diſponunt̉: vt he quas ſupra digeſſimus: quarūqꝫ ipſeexēpla proponit: vt eius eſt hoīem: negatio ē hoīem. Hec .n. ipſius affirmatiōis ẜm nonnegatio ē. hic ſubaudiēdū ē. illa negatio ē: quādr̄ eſſe non hoīem: vt ſit ſenſus affirmationis que eſteſſe hominem: negatio ē hoīem. Non illa quedicit eſſe hoīem. hoc ꝗdem de ſimplicibus. Rutſus de his in quibus eſt tertiū predicatur: eius eſteſſe albū hoīem. non hunc ſubaudiendū eſt. illa eſt negatio que dicit: eſſe non albū hoīem. Sed hic quoqꝫſubaudiendū eſt: illa que dicit: non eſſe albū hoīem:vt ſit hic ſenſus. Huius affirmationis que eſt eſſe abum hoīem: non eſt illa negatio: que dicit eſſe non album hoīem: Sed illa potius que proponit non album homīem: hec approbat inductione. Si .n. inꝗtde oībus aut dictio eſt. ideſt affirmatio aut negatiovera: lignū falſuꝫ ſit dicere albū hoīeꝫ: veꝝ debet de eo dicere. albū hoīeꝫ. Sꝫ hec negatioeſt ſuꝑioris