In librum de interpretatione editio prima. 77
ett ſuꝑioris affirmatōis: ſꝫ vtreqꝫ falſe ſūt. Hec igr̄nā eſt illius affirmatiōis negatio. Ergo ſemꝑ ẜm eēnō eē ꝯͣdictiōes ſibimet opponūt̉. Quod ſi hoc mōaquātiſcūqꝫ eē nō addit̉: idē faciet qd̓ ꝓ eē dr̄. Sūtquedā ꝓpoſitiones in ꝗbus eē nō additur: ſed id qd̓chis enuciatur: idem valet tāqͣꝫ ſi eſſe poneretur: vt īeo quod eſt homo ambulat: quod dico ambulat: taleeſt tāqͣꝫ fi dicam homo ābulans ē. Ergo ī his quoqꝫque nō habent verbum iunctū: ſi negationē ad vernum illud iunxero: quod pro eē poſitū ē. Talis mihinegatio redditur: qualis ſi negatio ad eſſe ponereturvt in eo quod ē ambulat homo: ābulat ꝓ eſſe poſitūeſt. Huius ergo affirmationis ambulat hō: nō ē negatio ea que dicit ambulat nō hō: ſed illa potiꝰ q̄ dicit nō ambulat hō. In hac .n. ad id quod ē ābulat negatio iūcta eſt: quod ambulat hoī: pro eo quod ē eſſecōiunctum eſt. Tale eſt .n. dicere homo ābulat: tāqͣꝫſi quis dicat eſt ābulans homo. Quare ſi hoc modo īoībus: ⁊ eius que eſt poſſibile eſt eē: negatio ē poſſibile eſt nō eē: ſed nō ea nō poſſibile eſt eē: ſi ī oībus īquit ẜm eē ꝯͣdictio ſit: in his quoqꝫ que poſſibilia dicūtur: ẜm eē ⁊ non eē cōtradictio faciēda eſt: ī eo. nqd̓ dicimus poſſe eē: illa erit negatio qͥ dicit poſſe nōeē: nō illa q̄ ē nō poſſe eſſe. Nā ſi ei que ē poſſibile eſteſſe: illa opponatur que ē nō poſſibile eſt eſſe: nō ẜmeē ⁊ non eſſe oppoſitio facta eſt. Quocirca qm̄ ſupradocuit ẜm eē ⁊ nō eſſe fieri cōtradictionem dicendūeſt eius que eſt: poſſibile eſt eſſe: illam eſſe oppoſitionem: que dicit poſſibile eſt nō eē. Sꝫ aliud rurſus occurrit: qd̓ nos ab hac opiniōe dimoueat. In oībꝰ .naut affirmatio vera eſt aut negatio. In his .n. vtreqꝫſūt vere: nā quod poſſibile eſt eē poſſibile eſt nō eſſe:vt qꝛ poſſibile eſt hoīem ābulare. poſſibile ē non ambulare: ⁊ quod poſſibile eſt videri: poſſibile eſt nō videri. Rurſus quod poſſibile ē ſecari ⁊ diuidi ⁊ nō ſecari ⁊ nō diuidi. Quare vtreqꝫ ī eodē vere ſūt: poſſibile eſt eſſe: ⁊ poſſibile ē non eſſe. Nam cum dicimuspoſſibile eſt non eſſe: ita intelligendum ē: vt ſi diceremus poſſibile eſt hodie pluuiam non eſſe: cum ſit poſſibile: vt ſit. Cur āt hoc ita eueniat: ip̄e demr̄at dicēs¶ Ratio autem eſt. quoniam omne quod ſic poſſibile eſt. non ſemper in actu eſt. Quare inerit etiaꝫnegatio. poteſt igitur ⁊ non ambulare quod eſt ambulabile. ⁊ non videri quod eſt viſibile. at vero īpoſſibile eſt de eodem oppoſitas eſſe veras dictiones.Nō igitur eius que eſt poſſibile eſt eſſe. negatio eſt.poſſibile eſt non eſſe. Contingit enim ex his autidem ipſum dicere ⁊ negare ſimul de eodem. autnon ſecundum eſſe ⁊ non eſſe. que opponuntur.neri affirmationes. ⁊ negationes. Si ergo illudimpoſſibilius eſt: hoc erit magis eligendum.hoc huiuſmodi eſt: quecunqꝫ ita ſunt poſſibilia utſint actu ⁊ opere: illa nulla ratione poſſunt non eſſe:vt celo ſemper actu eſt moueri: ſemper enim mouetur: ⁊ dicimus poſſibile eſt celum moueri: idcirco qm̄celi motus actu eſt: hoc eſt id agitur: mouetur eniꝫ inhac: ergo poſſibilitate talis propoſitio non poteſt cōuenire: vt predicamus poſſibile eſt celum non moueri: hoc ē .n. īpoſſibile. Ergo ī his q̄cūqꝫ actu ſunt: hedue ꝓpōnes poſſibile ē eē: poſſibile ē nō eſſe: nulla ratione conueniunt. In his aūt que non ſunt ſemꝑ actu⁊ ſunt poſſibilia eſſe: cōuenire poſſunt ꝓpoſitiones:idem poſſe eſſe: ⁊ poſſe non eſſe. Non eſt eniꝫ ſemper
actu pluuia: ⁊ poſſibile eſt eē aliquādo: quare poſſibile eſt eā nō eē aliquādo: nec igitur rō ē cur vireqꝫinueniuntur vere: quod in his poſſibilitatibus: q̄ nonſemper ſunt actu: ⁊ eſſe aliquid ⁊ nō eſſe contingit: qͣre ſi eius que eſt poſſibile eſt eē: negatio eſt ea que dicit poſſibile ē nō eē. In eodē ſimul ⁊ affirmatio ⁊ negatio erunt vere: ⁊ cum rei ineſt affirmatio: vt ſit eēpoſſibile: eidem rurſus inerit negatio: vt ſit poſſibiīe non eſſe: quare ⁊ qd̓ ambulabile ē: ideſt quod ambulare poteſt: poteſt non ambulare: ⁊ quod viſibileeſt ideſt quod uideri poteſt: pōt etiam non videri: ſꝫimpoſſibile eſt: vt de eodem oppoſite ⁊ contraiacentes dictiones: ſimul vere ſunt: in omnibus enim autaffiriatio vera eſt aut negatio. Si ergo factis negationibus ẜm eſſe: ⁊ non eſſe in his que ẜm aliquē modum dicuntur: ⁊ affirmatio ⁊ negatio vtreqꝫ ſūt vere: quod fieri non poteſt: illud magis dicendum ē nōfaciendas ẜm eſſe ⁊ non eſſe negationes: ſed potiusẜm modum. quod ſi illud eſt impoſſibilius: vt affirmatio ⁊ negatio ſimul ſint vere illud magis eſt dicēdum: vt nō ẜm eſſe ⁊ non eſſe fiat ꝯͣdictio: ſed potiusẜm modum: Quod autem dixit. ſi ergo illud impoſſibilius eſt: hoc erit magis eligendum. Non ſic dictumeſt qd̓ vtraqꝫ īpoſſibilia ſint: ⁊ affirmationē ⁊ negationem verā eſſe: ⁊ nō ẜm eſſe: vel nō eſſe fieri ꝯͣdictionē. Illud enim vnū ideſt ꝯͣdictiōem ſimul verā eſſeimpoſſibile eſt. Secundum eſſe autem ⁊ nō eſſe affirmationem nō fieri ⁊ negat ionē nō impoſſibile ē ſedad hoc retulit īpoſſibiliꝰ ē: tāqͣꝫ ſi diceret minus poſſibile. Minus enim poſſibile eſt: vt oppoſite ī eodemꝓpōnes vere ſint: quā vt non ẜm eē ⁊ nō eē negationes ponantur. Quo circa eligēdum eſt hoc: quod eſtpoſſibilius: vt ẜm modū potiꝰ qͣꝫ ẜm eē ⁊ nō eē negationes fiant. Quod ipſe planius exequitur dicens.¶ Eſt igitur negatio eius: que eſt poſſibile eſſe eaque eſt non poſſibile eſſe: ſed non ea que eſt poſſibile non eſſe. Eadem quoqꝫ ratio ⁊ in eo quod eſt cōtigēs eſſe: ⁊ enim negatio eiꝰ eſt nō cōtingens eſſe.¶ He nāqꝫ ſimul vere īueniri nō pn̄t: nā ſiꝗd ē poſſibile eē: vt idē illud nō poſſibile ſit fieri n̄ pōt: nec hoc īſolis poſſibilibª ſpeculādū ē: ſꝫ ī oībꝰ quoqꝫ eadē rōeſt. Nā in eo qd̓ ē cōtingere eē: nō ē illa negatio q̄ dicit cōtingere nō eē. He enī cōſētit ei: q̄ ē cōtingere eēſed illa que proponit non contingere eſſe. Has enimduas ſimul veras inueniri impoſſibile eſt.¶ Et in alijs quoqꝫ ſimili mō: vt in neceſſario ⁊ īpoſſibili: fiūt enī quēadmodū in illis eē ⁊ nō ē appoſitiōes. ſubiecte v̓o res. Hoc ꝗdē̄ albū. illud v̓o hō.¶ Et in alijs īquit oībꝰ idē faciēdū eſt: ẜm modū .n. negatio ponēda ē: vt ſi cōtingēs ē ad cōtīgere: ſi poſſibilis ad poſſibile: ſi īpoſſibil̓ ad īpoſſibile: ſi neceſſarius ad neceſſariū negatio ꝯiūgat̉. quēadmodū .n. īꝗt īhis q̄ p̄ter modū aliquē ſūt ⁊ aliꝗd eē ꝓponūt: eē ꝗdē⁊ n̄ eē appōnes qͣdā .i. p̄dicatōes ſūt: res vero ſubiecte: vt ī eo qd̓ ē: hō ē: ⁊ hō n̄ ē: hō qd̓ ē res. ſubiectū ēAppoſitio at q̄dā ē ⁊ p̄dicatio ē ⁊ nō eſt. vel in eo qd̓dicitur album ē ⁊ albū n̄ ē: albū ꝗdē res ſubiecta eſt:appoſitū aūt ⁊ p̄dicatū ē ⁊ non ē. Ita quoqꝫ in his q̄ẜm aliquē modū dicūtur: eē quidē ſubiectū ē velutq̄dā res. Modꝰ āt de eſſe p̄dicat̉. nā cū dicimꝰ hodiepluuiā eē poſſibile ē: eē ſb̓iecimꝰ: poſſibile p̄dicauim⁊ ſicut vim totā ī propōnibꝰ p̄dicatio tenet: ⁊ ī ſimplicibꝰ ⁊ p̄ter modū quotiēs aliꝗd eē p̄dicamꝰ: vt in eoqd̓ dicimꝰ hō ē: totā ꝓpoſitiōis vim continet verbum