In librum de interpretatione editio prima
nius: romamn non condidit: vna quidem vera eſt: alia fulſa: ſed in his definite vera eſt affirmatio: define falſa negatio. Nam quia quod factū eſt: fieri vtqctum non ſit: non poteſt. ideo definite in preteritoantradictio vera vel falſa eſt. In futuris vero prooſitionibus non idem eſt in his ſcilicet que contīgē̓ia ſignificant: vt ſi dicam philoxenus cenaturus eſtpilorenus cenaturus non eſt. In tota quidem conradictione vna vera eſt altera falſa: ſed nullꝰ poteſtiuidere: vt dicat aut affirmationem conſtitute ⁊ deeuite veram eſſe: aut negationem. Ante enim quā cener: indefinitū eſt ⁊ variabile an cenet. Poſtqͣꝫ verocenauerit preteritum definitur: igitur aūt eſſe aut nōeſſe aliquid in futuris contradictionibus neceſſe eſt.rit autem vnum fiat: ⁊ vnum non fiat: non eſt neceſſe: in quo igitur ſimilitudo eſt contingentis contradigionis ⁊ temporalis: neqꝫ ſimplicis neceſſitatis eſt ineq ſcilicet quia ſicut neceſſe eſt eſſe quod eſt quandoeſt. Non tamen ſimpliciter neceſſe eſt eſſe quod ē qn̄eſt preter temporis adiectionem: ita in contradictione contingenti affirmationem quidem vel negationēveram eſſe neceſſe eſt: non tamen vel affirmationemſimmpliciter ac definite veram vel negationem. ſꝫ vtrālibet ⁊ quā certe veritatis conſtituerit euentus.Quare quoniam ſimiliter orationes vere ſuntquemadmodum ⁊ res: manifeſtum eſt. quoniamquecunqꝫ ſic ſe habent. vt vtrumlibet ſint ⁊ contraria ipſorum contingant. neceſſe eſt ſimiliter ſe habere ⁊ contradictionem quod contingit in his quenon ſemper ſunt. ⁊ non ſemper non ſunt. Horumenim neceſſe eſt alteram partem contradictionisveram eſſe vel falſam. Non tamen hoc vel illud.ſed vtrumlibet. ⁊ magis quidem alteram veram.non tamen iam veram vel ſalſam. Quare manifeſtum ē. quoniam non eſt neceſſe omnis affirmationis. ⁊ negationis oppoſitarum hanc quidem verālam vero falſam eſſe. Neqꝫ enim quemadmodūnhis. que ſunt. ſic ſe habet etiam ī his que nō ſūt.ibilibus tamen eſſe vel non eſſe. Sed quem admnodum dictum eſt.Hhabent inquit quandam cognationeꝫ res: ⁊ illa quees ipſas propria ſignificatione deſignant. Quare ⁊oratio que deſignat rem: ſic ſe habebit: quemadmodum res ipſa. Ergo ſi res nō fuerit: ſalſa oratio eſt: ſires fuerit: vera oratio eſt: ⁊ ſi vera vel falſa oratio eſterit quod dicitur vel non erit: vt ſibi res ⁊ oratio conuertantur. Ergo ſi res conſtituta non eſt: nec definitaneceſſitate proueniens: nec illa oratio que rem ipſamdeſignat: definite eſt veritatis. Ergo in quibus rebꝰpoſſibile eſt non modo eſſe: ſed etiam non eſſe contingere: in his affirmatio ⁊ negatio vtrumlibet ſeſe hꝫ.quemadmodum rem ipſam ⁊ eſſe ⁊ non eſſe cōtingitita quoqꝫ ⁊ contradictionem ⁊ veram ⁊ falſam eſſeinde finite proueniet. Hoc autem in quibus fiat: ipſedeclarat: ait enim. In his que non ſemper ſunt ⁊ nonſemper non ſunt: ſola enim ſunt que ⁊ eſſe ⁊ non eſſecontingunt: que non ſemper ſunt: ⁊ non ſemper nonſunt ſi enim ſemper eſſent: ſtatus eorum mutari nonpoſſet: atqꝫ ideo ex neceſſitate eſſent: ſi auteꝫ ſempernon eſſent: eas non eſſe neceſſe eſſet. Et eniꝫ ſicut ip̄aſſatura rerum euentus eſt varia: ita quoqꝫ altera ꝑscontradictionis habet variabilem veritatem: ⁊ ſemper quidem vera vel falſa eſt: non tamen vna de-
flnite: vt hoc verum ſit determinare: aut illud ſꝫ vtrūlibet. Et ſicut ſtatus ipſe rerum mutabilis eſt: ita quoqꝫ veritas aut falſitas propoſitionum dubitabilis ſit⁊ eueniat quidem: vt in aliquibus frequentiꝰ vna ſitvera: non tamen ſemper: ⁊ vt vna rarius vera: nō tamen eam falſam eſſe neceſſe ſit: quod per hoc demōſtrauit: qd̓ dixit ⁊ magis quidē verā alterā: non tm̄ iāveram vel falſam. Concludit igitur totam de futuriscontingentibꝰ propoſitionibus queſtioneꝫ. ⁊ ait. Manifeſtum eſſe: non neceſſe eſſe omnes affirmationes⁊ negationes definite veras eſſe: ſed deeſt definite:atqꝫ ideo ſubaudiendum eſt. Illarum enim que contīgentes ⁊ future ſunt. nunqͣꝫ definite vna vera eſt: altera falſa. Neqꝫ enī inquit quēadmodū in his que ſūtſic ſe hꝫ in his que non ſunt poſſibilibus tamen eſſe:aut nō eſſe. Sed quēadmodū dictū ē illa ⁊ .n. que ſūtpreſentis temporis: ſicut ipſorum eſſe definitum eſt:ita quoqꝫ de his definita eſt propoſitionū veritas falſitaſqꝫ. Illa vero que non ſunt quidem poſſūt tameneſſe. ⁊ non eſſe: ⁊ ita futura ſunt: vt non ex neceſſitate ꝓueniāt: ſed poſſūt ita eē: vt etiā poſſint nō eſſe: īhis hoc modo ſe habebit contradictio quemadmodūdictum eſt. Dictum autem eſt: quoniam eſſe quidemvel non eſſe omne neceſſe eſt: ⁊ futurum eſſe vel nonneceſſe eſt. Non tamen iam diuiſe ac definite alteruꝫeorum eſſe neceſſe eſt: erant autem quattuor diuerſitātes: vt aut vtreqꝫ vere eſſent: quod ſuſtulit per hocquod ait. vtreqꝫ enim non erunt ſimul in talibus. autvtreqꝫ falſe eſſent. quod per hoc euertit. quod ait. Atvero nec quoniam neutrum verum eſt: cōtingit dicere: aut vt vna vera definite: altera falſa defiinte eētqd̓ illa argumentatione deſtruxit: per quaꝫ omnia exneceſſitate docuit euenire: ſi hoc admitteretur: quodſi res ille minime ſunt: conſtat vnam quidem verameſſe: aliam vero in contradictione mendacem: ſed ſicut res ipſe mutabiliter ⁊ indefinite future ſunt: itaquoqꝫ enunciationes variabili nec definita veritate⁊ falſitate proferuntur.¶ Quoniam autem eſt affirmatio dicitur aliquodſignificans aliquid. Hoc autem eſt vel nomen velinnominatum. Unuꝫ autem oportet eſſe ⁊ de vnoid: quod eſt in affirmatione. Nomen autem dictūeſt. ⁊ innominatum. prius. non homo enim, nomenquidem non dico ſed nomen infinitum. Unuꝫ .n.ſignificat quodammodo infinitum nomē. Quēadmodum ⁊ non currit non verbum dico. ſed infinitum verbum. Erit omnis affirmatio ⁊ negatio velex nomine ⁊ verbo. vel ex infinito nomine ⁊ verboPreter verbum autem nulla affirmatio vel negatio eſt. Eſt enī vel erit. vel fuit. vel fit. vel quecūqꝫalia huiuſmodi verba ex his ſunt. que ſunt poſita.Conſignificant enim tempus.¶ Poſtqͣꝫ de p̄teriti ac preſentis: futuri ēt tēporis veritate ⁊ falſitate diſſeruit nūc in ſimplicis ⁊ predicatiue ꝓpoſitiōis īformat dicēs: qm̄ ſimplex affirmatiovnā rē de vna ſignificatiōe .i. de vno ſubiecto vnū p̄dicat. ſub̓m āt illd̓: aut nomē ē: aut qd̓ apd̓ vetereſ ꝙdē fuit īnomīatū: ab ariſtotele v̓o infinitū nomē vocatū ē: prius .n. dictū eſt: qd̓ hō nomē eēt: nō hō veroīnomīatū ꝗdē apud ātiquos: ſꝫ nūc īfinitū nomē. qm̄igit̉ māifeſtū ē vnū de vno p̄dicare ſimplicem ꝓpoſitionē: oīs erit ꝓpoſitio ſimplex: aut ex nomīe ⁊ verboaut ex īfinito nomine ⁊ verbo: qd̓ aūt dixit. Non ho-