In librum de interpretatione editio prima

⁊ affirmare erit vel nō erit: nec hanc vim nature tēpus mutabit. Eodem modo enim eueniēt ea que poſtmilleſimū annū euentura credūt̉: his que poſt quantūlibet tempus ex neceſſitate futura ſunt. vnde ſit: vtſi ī omni tēpore omnia ſic ſe habeāt: vt vnū definitevere dici poſſit: definite alterum falſe: omnia quecūqꝫ facta ſunt vel fient: immutabili rerum ratione cōtingāt. Hoc eſt enim quod ait: neceſſe eſſet fieri vnūquodqꝫ eorum que fiunt. ideſt ſi ſic ſe haberet: vt exneceſſitate fierent omnia. ⁊ hoc ſuperiore argumentatione confirmat dicens: quando enim vere dicit ꝗsquoniā erit non poteſt non fieri. euentus enim neceſſitas ſequitur veritatem ⁊ quod factum eſt verū eratdicere ſemper: quoniam ęrit veritas namqꝫ propoſitionis ex rerum neceſſarijs venit euentibus.¶ Quod ſi hec non ſunt poſſibilia. Videmus eniꝫeſſe principium futurorum ⁊ ab eo ꝙ conſiliamur:atqꝫ agimus aliquid. ⁊ quoniam eſt oratio in his: q̄non ſemper actu ſunt: eſſe poſſibile ⁊ non eſſe ſimiliter: in quibus vtrumqꝫ contingit ⁊ eſſe ⁊ non eſſe:quare fieri ⁊ non ſieri ⁊ multa nobis manifeſta ſūtſic ſe habentia vt quoniam hanc veſtem poſſibile ēincidi: ⁊ non incidetur. ⁊ prius exteretur. Similiter autem ⁊ non incidi poſſibile eſt Non enim eēteam prius exteri. niſi poſſibile eſſet non incidi. quare ⁊ in alijs futuris. que ſecundum potentiam huiuſmodi dicuntur. Manifeſtum igitur eſt: quoniānon omnia ex neceſſitate vel ſunt. vel fiunt. ſed aliaquidem vtrumlibet. ⁊ non magis vel affirmatio.vel negatio vera eſt. alia vero magis quidem. ⁊ inpluribus alterum: Sed contingit fieri ⁊ alterumalterum vero minime.CLōgū hyperbaton eſt: quod nos prius exponimꝰ poſtea continuamus. Liquet enim aliquarum reruꝫ noseſſe principium: vt actuum noſtrorum. Si enim quisaliquid cōſilio facit: quicquid conſiliatione peregerit:eius rei ipſe principium eſt. A me enī incipit: quicꝗdcōſilij ſolertia miniſtrat̉. Sūt .n. quedam que actu nōſunt ſed preſtare que preſtas non ſit ex neceſſitate .i.vt poſſit quidem fieri. Non tamen neceſſe ſit: vt hācvel quālibet tunicam poſſibile eſt quidē ferro incidi:ſed non ē neceſſe. fortaſſe enī vtendo vetuſtabitur: ⁊ipſo quottidiano ſoluetur attritu. Ergo poteſt quideꝫincidi: ſed forte non incidetur: ſed anteqͣꝫ poſſit incidi: exteretur. Rurſus poteſt fieri vt non diuidat̉. neqꝫ enim exteri eam poſſibile eſſet niſi prius eſſet poſſibile nō īcidi: quare poſſunt quidem quedam fieri ſꝫſi ita contingit: fortaſſe non fient. Sunt igitur quedāpoſſibilia non neceſſaria: ⁊ in alijs quoqꝫ que fiunt eadem ratio eſt. Omne enī quod ſit a quolibet conſilio:ipſe qui conſiliatur illius rei principium eſt non neceſſitas. ⁊ quecunqꝫ ſunt poſſibilia mutabiliter eueniēt.Que enim ſcd̓m aliquā poſſibilitatem dicuntur: noneueniunt ſecūdū neceſſitatem. vnde ſit vt manifeſtūſit quoniaꝫ non omnia ex neceſſitate vel ſunt vel fiūtſed quedā ſunt que equali modo vel fiunt vel nō fiūt⁊ hoc eſt vtrumlibet fieri. alia vero in pluribuſ quidēfiunt: in paucioribus vero non fiunt: ⁊ equaliter quidem fiunt: vt egredientem domo amicum videre: ſitenim hoc ⁊ ſit equaliter: quedam vero frequētiꝰ fiūtquā non fiunt: vt ſexagenarium caneſcere: frequētiꝰſit qͣꝫ non fit. Et tn̄ ita hoc poteſt fieri: vt ⁊ non fieri

impoſſibile non ſit. Hoc enim eſt quod ait. Alia veromagis quidem in pluribus alterum vt caneſcere ī pliribus ſexagenarijs quā non caneſcere. Sed contīgifieri alterum ſcilicet vt non caneſcat: alterum v̓o minime ſcilicet vt caneſcat. Eſt autem hyperbaton homodo. Quod ſi hec impoſſibilia. videmus enim ꝙmus aliquibus ipſi principiū ⁊ quecūqꝫ poſſibiliafieri poſſunt ⁊ non fieri. ſi igitur poſſibile eſt vt ⁊ ſu⁊ non ſint. Manifeſtum eſt non omnia ex neceſſitatcontingere: ſed alia equaliter: alia vero euenire quidin pluribus: in paucioribus vero nō euēire: ſed vt nōeueniant neceſſe non eſt.¶ Igitur eſſe quod eſt. quando eſt ⁊ non eſſe quodnon eſt quando non eſt. neceſſe eſt. Sed nō omnequod eſt. neceſſe eſt eſſe. nec quod non eſt neceſſe ēnon eſſe. non enim idem eſt omne quod eſt. neceſſario eſſe. quando eſt. ⁊ ſimpliciter eſſe ex neceſſitate. Similiter autem ⁊ in eo quod non eſt. ⁊ in contradictione eadem ratio eſt. eſſe quideꝫ vel non eēomne neceſſe eſt. ⁊ futurum eſſe vel non. non tamēdiuidentem dicere alterum neceſſarium. Dico autem. neceſſe eſt quidem eſſe futurum bellum nauale cras. vel non futurum eſſe. Sed non futurum eēcras bellum nauale neceſſe eſt. vel non futurum eē.Futurum autem vel eſſe. vel non eſſe neceſſe eſt.¶ Nūquid ſit neceſſariū temporale deſcribit. Ait .n. reomnis quādo eſt: eam ſine dubio neceſſe eſt eſſe. Nōenim fieri poteſt: vt cum eſt: non ſit: ⁊ rurſus res quenon eſt quādo non eſt: eam non eſſe neceſſe eſt, neqꝫenī fieri poteſt: vt quādo non eſt ſit: ſed ſi quando eſteam eſſe neceſſe eſt. Nō iccirco ſimpliciter ⁊ ſine tenporis preſentis deſcriptione ex neceſſitate eſt: quādoenim ſedeo: non poteſt fieri vt non ſedeam: ⁊ neceſſeeſt mihi tunc ſedere cum ſedeo: ſed ip̄m ſedere mihinō ex neceſſitate ineſt. poſſuꝫ enī ſurgere. Rurſus cūnon ſedeo: tunc mihi neceſſe eſt non ſedere ſed ipſumnon ſedere: mihi ex neceſſitate non ineſt: poſſum eniꝫſedere: ergo quod eſt: quando eſt: ex neceſſitate eſt. ⁊quod non eſt: tunc cū nō eſt: fieri vt ſit non poteſt. nōtamen omnia quecūqꝫ ſunt aut nō ſunt: aut ex neceſſitate ſunt preter temporis preſentis nūcupationem:aut ex neceſſitate non ſunt nulla mentione preſentistemporis facta. Quare inquit non eſt idem tēporaliter neceſſariū eē vt ē mihi cuꝫ ſedeo: ⁊ ſimpliciter exneceſſitate eē: vt hoī mortalitas: nec idē ē: cū nō ē neceſſario nō eē. vt mihi cū nō ſedeo: nō īeſt ſedere: ⁊qd̓ ſimpliciter ex neceſſitate nō habeo: vt tres oculosvel īmortalitatē: atqꝫ hoc ē qd̓ ait ſimpliciter aūt ⁊ īeo qd̓ nō eſt: hoc autē cur dixerit. ſequit̉ ⁊ in cōtradictiōe eadē ratio ē: eē quidē vel nō eē oē neceſſe eſt: ⁊futurū eē: vel nō. Sil̓is eſt inquit rō ī cōtradictionibus cōtingētibꝰ: ⁊ in his que cū ſūt ẜm tēpꝰ neceſſaria ſunt. ſimpliciter āt neceſſaria nō ſūt. Nā in futuris ⁊ in cōtingentibus contradictionibus totam quidē cōtradictionē neceſſe ē vnā verā habere partē: alterā falſam: vt ſi quis affirmet cras bellū nauale futurū: id ergo nō ē neceſſe: ⁊ rurſuſ ſiꝗs neget nō futurū: ē quidē aut eſſe: aut non eſt neceſſe: ſed nō ē neceſſe eſſe: nec rurſus neceſſe eſt non eſſe. Sed tantū auteſſe aut non eſſe. iccirco tota quidem cōtradictio vnāhabebit partē veram: alteram falſam: ſed non eritipſorū vna definite vera: falſa altera definite. In p̄teritis enim ſic dicimus. Romulꝰ Romā condidit. Ro