Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
72v
Einzelbild herunterladen
 

In librum de interpretatione editio prima

mo enim nomen non dico quidem. ſed infinitū nomēhuiuſmodi eſt. Nomen inquit omnia quideꝫ definitaſignificat. non homo vero quāuis vnum quodlibet eorum deſignare poſſit: que homines non ſunt: tamenquid deſignet: infinitum eſt dubium. multaſint: que homines non ſunt: vnum quodlibet eoruꝫſignificare poſſit: quid ſignificet: ignoratur. ſicut eniꝫnon currit non eſt verbum ſimpliciter: ſed infinitumverbum: ita nomina cum negatione non ſunt nomina: ſed infinita nomina. Erunt igitur in propoſitionibus ſubiecta aut nomina: aut infinita nomina. preterautem verbum nulla eſt affirmatio vel negatio. planiſſime docuit que pars orationis in ſimplici propoſitione obtineat principatum. Nam ſi preter verbū fieri ſimplex propoſitio non poteſt: conſtat omnem for ſimplicis propoſitionis verba complecti. Omnisautem propoſitio aut aut fuiſſe: aut futurū: authuiuſmodi aliquid habebit. Naꝫ qui dicit currit: cuirens eſt dicit. Et qui dicit cucurrit: currens fuit proponit: qui curret: currens erit: ſi ergo omnis propoſitio aut eſſe aut fuiſſe: aut futurum eſſe: aut aliquidhuiuſmodi: vt ſit enūciatio: retinebit: māifeſtū ē: qd̓preter verbū eſſe non poſſit. Nec enim idem fuit: veleſt aut futuruꝫ eſt: verba ſunt: vt ex his cognoſci poſſit: ſūt ſuperiuſ poſita atqꝫ cōfeſſa: diceremꝰ verba eſſe que conſignificarent tempus. Etenī eſt fuit cetera ſignificationem temporis ſecum trahunt. Quare prima eſt affirmatio negatio: eſt homo:non eſt homo: deinde eſt non homo. non eſtnon homo. rurſus eſt omnis homo: non eſt omnishomo: eſt omnis non homo: non eſt omnis non homo. Et ī extrīſecus temporibus eadem eſt. Simplicium exempla propoſitionū appoſuit. ſimplices autē ſupradiximus eſſe ꝓpoſitiones: que duobusterminis iungerētur. Quare quoniā omne definituꝫprius eſt infinito: non homo non eſt nomen: ſed infinitū nomen: homo vero finitū. Recte priores easpoſitiones que ex definito ſunt nomine: in eorum pronūciauit exemplis: ait enim: quare affirmatio primaeſt negatio eſt homo: non eſt homo. Deinde infiniti nominis affirmationes negationes ſubiunxit dicens eſt non homo: non eſt non homo. Et poſt hecvniuerſalitate iungens eaſdeꝫ rurſus iterat ꝓpoſitiones. Et prius illas proponit: que ex finito nomine ſūt.Secūdo vero loco eas: que ex infinito nomine proponit. vnde fit. vt illud intelligere neceſſe ſit: illas quantitates: que vniuerſale particulare determinat in terminis non haberi. Nam cum duorum terminorumpoſitio ſola ſimplex ſit: inter ſimplices huiuſmodi numerat propoſitionem: que dicit eſt omnis homo: cuꝫtres ſint partes orationis: quare determinationesnumerantur in terminis. Eodem modo dicit eadēqꝫratione in extrinſecus temporibus ſimplices fieri propoſitiones: vt eſt: fuit homo: non fuit homo: fuit nonhomo: non fuit non homo. Et in alijs quidem temporibus idem modus eſt. extrinſecus vero tempora vocat: que ſunt preter preſens. ideſt preteritum futuꝝſed hic de his ſolis propoſitionibus locutuſ eſt: vnūſubiectū habent: alterum predicatum. Nunc de hisloquitur: que vnum habent ſubiectum duo predicataAn vero he quoqꝫ ſimplices ſint: in ſecūde editionisexpoſitione dicendum eſt. Nunc vero preter demonſtrationem eſſe ſimplices intelligamus. Quando autem eſt tertium adiacens predicat̉

dupliciter dicūtur oppoſitiones. Dico autem. vteſt iuſtus homo eſt. tertium dico adiacere nomervel verbū in affirmatiōe. Quare quatuor erūt iſtequarū due quidem ad affirmationem. negationem ſe habebunt ſecundum conſequentiaꝫ. vt priuationes. due vero minime. Dico autem quoniāeſt aut iuſto adiacebit. aut non iuſto. Quare etianegatio. Quatuor ergo erunt. Intelligimus veroquod dicitur. ex his. que ſubſcripta ſunt. ē iuſtushomo. Huius negatio eſt. Non ē iuſtus homo. q iuſtus homo. Huius negatio eſt. non ē non iuſtus homo. eſt enim hoc loco non ē. iuſto: noniuſto adiacet. Hec igitur. quemadmodum in reſolutoriis dictum ē ſic ſūt diſpoſita. Similiter autem ſe habent. ſi vniuerſalis nominis ſit affirmatio. vt omnis ē homo iuſtus. negatio. non omnis ēhomo iuſtus. Omnis ē homo non iuſtus. oīsē homo iuſtus. Sꝫ ſil̓r angulares contingitveras eſſe. Cōtingit aūt aliquādo. Unū ſubiectū: duo predicata: quēadmodū poſſūteſſe in propoſitiōe cōmemorat. Si enī hoc modo ſit.vt dicamus eſt iuſtus: eſt: iuſtus predicat̉. v̓oſubiectus eſt. Nūc .n. illud aſpiciamus: quid priusquid poſterius dictū eſt. Sed qm̄ vniuerſalius eſt iuſtū eſſe qͣꝫ hominē: poteſt enim iuſtus quieſt: vt deus: rurſus pōt ſimpliciter eiccirco eſt atqꝫ iuſtꝰ: quāqͣꝫ prīo dicātur in eo qd̓ eieſt iuſtus: tamē qm̄ vniuerſaliora ſunt de his nohomo: ſed hec de hoīe predicāt̉: his homo ſubiecteſt. Ex his igitur duplicem fieri oppoſitioneꝫ dicit quattuor ꝓpoſitiones: quarū ſubter exēpla ſubiecitaddēs. Dico aūt: qm̄ eſt aut iuſto adiacebit: aut iuſto. Si quis enī ſic dicat faciēs duas afirmationes:iuſtus homo: eſt non iuſtus homo. He cum ducaffirmationes ſint: duas habebunt negationes.ſi verbum eſt in hac ꝓpoſitione que dicit: eſt iuſtus: ad iuſtū poſuimus. Et in hac rurſus ꝓpoſitione qdicit eſt: iuſtꝰ. Rurſus ad non iuſtū idem ē ver iunximus: qm̄ negationis oppoſitionē effecit cuneſt verbo iuncta negatio .i. non: manifeſtū eſt: qm̄ idquod dicitur eſt: ad iuſtū rurſus ad non iuſtumadiungendū eſt: vt negationes fiant huiuſmodi: noneſt iuſtus homo: non eſt iuſtus homo. Recte igỉdixit. Quare ſi eſt iuſto non iuſto adiacebit: etiā nogatio iuſto non iuſto adiacebit. Sunt aūt ꝓpoſitiones quas dicit: quattuor he eſt iuſtus homo: in affirmatione ad iuſtū verbū eſt adiūximus: huius eſt negatio: non eſt iuſtus homo. In hac quoqꝫ negatiōeqdicit eſt: ad iuſtū rurſus adiūximus. Iterū eſtiuſtuſ homo. In hac eſt ad iuſtū iungitur negatio eſt iuſtus homo: etiam in hac quoqꝫ negatiōeque dicit non eſt: ad non iuſtū ponitur. quod vero aiDico aūt vt eſt iuſtus homo. Eſt tertiuꝫ adiacere nomen vel verbū in affirmatione huiuſmodi eſt. Tertium inquit dico .i. adiacere verbū eſt.. n. iuſtduo ſunt: quibus dicitur verbū eſt. Iccirco aūt dixinomē. vel verbū: quia ſuperiꝰ quoqꝫ docuit ipſa verba nomina: eo .ſ. loco vbi ait ipſa quidem verba ẜꝫſe dicta nomina ſunt. Quod autem ſequitur cōtinetdifficilimū ſenſum: quem ipſe ſolita breuitate perſtrixit. In medio nāqꝫ totius ſenſus addidit. Quare iocirco quattuor iſte erunt quarū due ad affirmatione negationem