In librum de interpretatione editio prima

pia libris: quos methaphiſica inſcripſit: quod eſt prini qpus philoſophi. Nobis autem hoc in ſecūda editione monſtrandum eſt.Eſt autem vna oratio enunciatiua que vnum ſicnificat vel coniunctione vna. plures autem queplura ⁊ non vnum vel inconiuncte.¶Duplicē modum vnarum multarumqꝫ orationumeſſe denunciat. Eſt namqꝫ vna oratio vel cum vnamrem ſignificat vel cum coniunctione vna eſt: vt eſt eaqne dicit: animal rōnale mortale homo eſt: hanc eniꝫhuius orationis ſententiam nullus in multas ſignificationes deducere poterit: ſꝫ vnum quoddam ſignificat: ⁊ eſt preter coniunctionem. Alia vero oratio eſtvna: que per coniunctionem vna eſt: vt ſi dies eſt: lux.¶ Eſt ergo vna oratio que vel vnam rem ſignificat:vel coniunctione iungitur. plures auteꝫ ſunt: que plura ſignificant: vt eſt canis mouetur. Hanc enim pōt⁊ ad latrabilem ⁊ ad marinum ⁊ ad celeſtem auditoraduertere: atqꝫ ideo qm̄ plura ſignificat: non eſt vnaoratio: ſed plures. Sunt quoqꝫ orationes per ſe plures ⁊ numero ⁊ ſignificatione: que nulla coniūctionecopulantur: vt ſi quiſ dicat. ſol eſt pax erit. nox eſt. celum voluitur. hec enim cuꝫ plura ſignificent: nulla tamen coniunctione iunguntur: atqꝫ plures or̄ones iōvocantur. In ſumma igitur or̄onum vnaruꝫ: alie ſūtſignificatione vne: alie coniunctione. non vnarum v̓oorationum alie ſunt ſignificatione plures: alie eo quoniam nulla coniunctione copulantur.¶ Nomen ergo ⁊ verbum dictio ſit ſola. quoniamnon eſt dicere ſic aliquid ſignificantem voce enunciare: vel aliquo interrogāte: vel nō: ſꝫ ip̄o ꝓferēte.¶ Per hāc ſententiā ſimplex dictio quid ſit expōit. dicit enim verbum nomenqꝫ dictiones videri ſoluꝫ. nōetiam affirmationes: atqꝫ huius ſententie cauſā ſubnectit. Iccirco enim verba ⁊ noīa dictiones ſoluꝫ ſūtquoniam cum dicta fuerint ſimplicia: ſiue aliquo proferente: vel ſponte dicente: ſiue ad alterius īterrogationem aliquo reſpondente neqꝫ verum ex his neqꝫfalſuꝫ valet intelligi. Siquis enim per ſe dicat ſocrates: vel rurſus per ſe ſolum ſimplexqꝫ ambulat: neqꝫverum efficit neqꝫ falſum. Si vero aliquo interrogāte: ſocrates ne ambulat ille reſpondeat ābulat ſi huicipſi v̓bo per ſe quiſqͣꝫ vellet aduertere: qd̓ dixit ābulat: enūciatio nulla eſt: quod ſi cum ſuperiore interrogatione cōiungat: tunc ex interrogationis ⁊ reſpōſionis coniunctione enuntiatio naſcitur: Solū enim nomen: vel v̓bū neqꝫ dicente aliquo: ⁊ ſponte, proferente: nec reſpondente poteſt quiſqͣꝫ dicere: qm̄ enunciatio facta eſt. Et ſenſus quidem huiuſmodi eſt. Ordoautem verborum talis eſt. Nomen ergo ⁊ verbū dictio ſit ſola: quoniam ſic aliquid ſignificanteꝫ voce .i.nomen aut verbum ſimpliciter proferentem non eſtdicere enunciare. Non enim poſſumus dicere quodaliquid enunciet is: qui ſimplex nomen aut ſimplex ꝓtulit verbum: ſiue alio interrogante: vel non interrogante: ſed ipſo ſponte proferente.¶ Harum autem hec ꝗdē ſimplex eſt enūciatio. vtaliquid de aliquo. vel aliquid ab aliquo Hec autēex his ꝯiuncta. velut oratio quedam iā compoſitaENūc quid oratio ſit ſimplex compoſitaqꝫ declarat. ēenim ſimplex oratio: que duobus terminis conſtat.Termini autem ſunt noīa ⁊ verba: que in ſimplici ꝓpoſitione predicamus: vt in eo quod eſt: ſocrates diſputat: ſocrates ⁊ diſputat termini ſūt. ⁊ qui mīor ter

minus in enunciatione ꝓponitur: vt ſocrates: ſubiectus dicitur: ⁊ ponitur prior. Qui vero maior: predicatur: ⁊ locatur poſterior. vt diſputat. Quecūqꝫ propoſitio ex vno ſubiecto ⁊ ex vno predicato facta eſt: illa ſimplex enunciatio nuncupatur: atqꝫ hoc eſt quodait. Harum autem ideſt enunciatiuarum ſimplex eſtenunciatio: vt aliquid de aliquo vt vnum predicatumquod eſt aliquid de vno ſubiecto quod eſt de aliquo p̄dicetur. Hoc autem pertinet ad affirmationem: vtaliquid de aliquo predices. Ad negationē v̓o: vt vnūaliquid ab vno aliquo predicando diſiungas: vt in eoquod eſt ſocrates nec diſputat. diſputare. vnum terminum a ſocrate alio termino predicando diſiunxi.Alie v̓o ſunt or̄ones enunciatiue: que cōpoſite nominantur. que ex ſimplicibus orationibꝰ cōponūtur: vteſt. ſi dies eſt: lux eſt. Dies eſt ⁊ lux eſt: due ſūt ſimplices enūciatiue oratiōes: iccirco qd̓ binis terminis cōſtant: ex duabus āt ſimplicibus orationibus tota hecor̄o ē. q̄ dicit: ſi dies ē: lux ē hoc eſt enim qd̓ ait. Hecaūt ex his coniuncta .i. ex ſimplicibꝰ orationibꝰ enūciatiuis: velut or̄o iā cōpoſita: quippe quaꝝ totū corpus ex his iungit̉: quas ſimplices eſſe iā ſupra docui.¶ Eſt autem ſimplex enunciatio vox ſignificatiua.de eo quod eſt aliquid. vel non eſt. quemadmodūtempora diuiſa ſunt.¶ Poſtqͣꝫ de cōpoſitis orationibus ſimplicibuſqꝫ tractauit: diffinitionem enūciationis ꝑ affirmationeꝫ ⁊negationem ingreditur: ait enī. enūciatio eſt vox ſignificans affirmationē vel negationē: vel in preteritū vel in preſens: vel in futurum tempus. Quod eniꝫdixit de eo quod eſt: ad affirmationē retulit: qd̓ addidit: vel non ē ad negationē qd̓ vero ſecutus ē quēadmodū tēpora diuiſa ſunt ad ſinguloꝝ temporū retulit rōeꝫ: ſiue enī aliquis ſic dicat: ſocrates viuit. ſocrates nō viuit: ſiue ſocrates vixit: ſocrates nō vixit: velſic ſocrates victurus eſt: ſocrates victurus non ē: qm̄affirmatio eſt aut negatio. ⁊ qm̄ quelibet ipſaꝝ in aliquo temporum ē: que diuidūt̉ in futuruꝫ: preſens: acp̄teritū: plenā retinet ſimplicis enūciationis naturā.¶ Affirmatio v̓o ē enūciatio alicuius de aliquo. negatio v̓o enūciatio alicuius ab aliquo.¶ Ad affirmationis ⁊ negationis determinationemenunciationis nomen ſumpſit. vt generis. eſt autemaffirmatio quotiēs aliquid de aliquo cum eo quod ēeſſe predicamus vt cū dicimus homo aīal eſt: aīal dehominę predicamus quotiens aūt aliquid ab aliquopredicādo diſiungimus: negatio eſt: vt homo lapisnon eſt. lapidē enī ab hoīe diſiungimus qua re rectaaffirmationis ⁊ negatiōis facta ē diffinitio.¶ Quoniam autem eſt enunciare. ⁊ quod eſt noneſſe ⁊ quod non eſt eſſe. ⁊ quod eſt eſſe. et quod nōeſt non eſſe. ⁊ circa ea. que ſunt extra preſens tem.pora. ſimiliter omne contingit quod quis affirmauerit negare. ⁊ qd̓ quis negauerit affirmare. Quare manifeſtum eſt. quoniam omni affirmationi eſtnegatiooppoſita ⁊ oī negationi affirmatio. Et ſithoc cōtradictio affirmatio ⁊ negatio oppoſite.¶ Nūc diuidit enūciatiōes: vel que de his fieri poſſūtrebus: que ſunt: vel que de his que non ſunt: ſiue inaffirmatione: ſiue in negatione. Dicit enī qm̄ eſt enūciare quod eſt non eē: vt ſiquis dicat nullus hō aīal ēHoc enim quod eſt: nō eſſe ꝓpoſuit Hec eſt falſa negatio. Secunda ⁊ quod nō eſt eſſe: vt ſiquis dicat oī-