In librum de interpretatione editio prima

ſignificare ſeperatas. Quod ergo dicit ſed non ſcd̓mſe: ideſt in eo qd̓ eſt ſorex: rex per ſe nihil ſignificat: ſꝫtamen quiddaꝫ cōſignificat. quod cū tota nominis cōpoſitiōe deſignat. Cū ⁊ ſo ſyllaba ⁊ rex iūcta in vnuꝫid qd̓ eſt ſorex in tota ſyllabarū. coniūctione deſignat¶ Eſt autem oratio omnis quidem ſignificatiuanon ſicut inſtrumentum: ſed quemadmodum dictum eſt ſecundum placitum.¶ Plato nomina naturalia eſſe conſtituit: et hoc hincprobare contendit quod quedaꝫ ſuppellex: ⁊ quodammodo inſtrumentum ſit inuicem ſenſa prodendi. Naturalium vero ſuppellectiles ſunt naturales: vt oculiinſtrumenta ſunt quidem videndi: qui viſus res naturalis eſt. Quare oculos quoqꝫ naturales eſſe neceſſe eſt. ita etiam oratio rerum naturalium ſuppellex ēatqꝫ inſtrumentum. id eſt ſententiarum. Quare ipſaquoqꝫ eſt naturalis Ariſtoteles autem dicit: non ſecūdum naturam eſſe orationem ſed ſecundum placituꝫQuocirca nec eſſe orationem ſuppellectilem naturalem. Quod enim dicit non ſicut inſtrumentum nondicit non per hoc inſtrumentuꝫ ſenſa proferri: ſed tātum res eſſe orationem ſecundum voſitionem. perquas proprias ſententias demonſtremus. Cuius eniꝫrei partes ad placitum ſunt: ipſa quoqꝫ ad placitumeſt: Sed orationis partes nomen ⁊ verbum ſunt: hecenim ſunt ad placitum non natura. Oratio igitur ipſaſecundum placitum poſitionemqꝫ eſt. ſed nō eſt naturaliter conſtituta. Eſt auteꝫ integra definitio orationis hec. Oratio eſt vox ſignificatiua ſecundum placitum cuius partes aliquid extra ſignificant.¶ Enunciatiua vero non omnis: ſed in qua verumvel falſum ineſt: non autem in omnibus ineſt: vtdeprecatio oratio quidem eſt: ſed neqꝫ vera neqꝫ falſa.¶ Orationis (vt ſupra iaꝫ diximus) multe ſunt ſpecieseſt enim oratio prima optatiua: vt vtinam tibi iſtammentem dii immortales dent: Secunda vocatiua:vt heus tu. Tertia imperatiua: vt cape: da hoc portio. Quarta deprecatiua: vt iuppiter omnipotens ⁊reliqͣ. Quinta enūtiatiua. vt dies ē dies non eſt. ſꝫ inhac ſola ſpecie orationis veritas ⁊ falſitas ineſt: in illis vero ceteris minime: Uolens autem ariſtotelesoſtendere multas eſſe orationes: ⁊ non omnem orationem eſſe enūciatiuaꝫ hoc addidit. Deprecatio oratio quidem eſt: ſed neqꝫ vera neqꝫ falſa. Etenim deprecatio in orationis ſpeciebus ponitur: ſed nulla inea veritatis natura: falſitatiſqꝫ cognoſcitur.¶ Cetere quidem igitur relinquantur. Rhetoriceenim vel poetice conuenientior conſideratio eſt.Enunciatiua vero preſentis eſt ſpeculationis.¶ Deprecatiuam inquit ⁊ optatiuam: ⁊ vocatiuam: atqꝫ imperatiuam poetis atqꝫ oratoribus relinquamuſIllis enim vel ad imitandos vel ad mouendos affectus cetere orationis ſpecies aſſumuntur. Nos verophiloſophi quibus veritatis falſitatiſqꝫ diſcretio eſtcure: de illa ſola oratione tractamus in qͣ vtrumlibethorum poſſit agnoſci. In enuntiatione vero aut veritas ineſt aut falſitas: quocirca nos quoqꝫ de enunciatione tractemus.¶ Eſt autem vna prima oratio enunciatiua affirmatio: deinde negatio: alie vero omnes coniunctione vne.¶ Enunciatiuarum orationum alie ſunt per ſe vne: vt

eſt homo animal eſt: alie coniunctione vne: ut eſt ſihomo eſt. animal eſt Homo eſt enim: ⁊ animal eſt:due ſunt: ſed addita coniunctione que eſt ſi: vna redditur. Earum autem que vne ſunt per ſe. Prima etaffirmatio: ſecunda negatio. Hoc eniꝫ tollit negatiquod affirmatio ante conſtituit. Et hoc negatio diudit: quod illa coniunxit. Enunciatiuarum igitur orationum earum que ſunt per ſe vne: prima eſt affirmtio: deinde negatio. Alie v̓o ſunt non per ſe vne: ſecum plures ſint vniuerſaliter: vne fiunt coniunctione¶ Neceſſe eſt autem omnem orationem enunciatiuam ex verbo eſſe vel caſu verbi. Etenim hominis ratio: ſi non aut eſt. aut erit aut fuit: aut aliquidhuiuſmodi addat̉. nondum eſt oratio enūciatiua.¶ Ariſtotelis in greco textus non habet ita: vt nos ſupra poſuimus: ſed hoc modo. Etenim hoīs ſi non auteſt: aut erit. aut fuit: et cetera. Subintelligenduꝫ reliquente philoſopho: quod de ratiōe diceret .i. de diffinitione quam greci λὀγον dicunt. Sed cum ſuprade oratione tractaſſet que apud illos eodem modoλογός vocatur: dum de hoīs ratione ideſt definitione vellet dicere: quoniam non ſignificat veruꝫ vefalſum: niſi ei aut eſt: aut fuit: addatur: communionevocabuli vſus ad λō γοη de quo ſuperiꝰ tractabatretulit: ut non orationem intelligeremus: ſed potiurationem. De qua re nūc illis ſatiſfacimꝰ: ſi qui grce orationis periti nos forte culpabunt. cur quod illꝰnon fuit noſtre tranſlationi adiiceremus: Nos enī afaciliorem intellectuꝫ latine orationi famulantes hoappoſuimus: quia de oratione loquentibus intellectad rationem: niſi id eſſet adiectum: traſferri non poterat. Totum v̓o quod dicit tale eſſe: enūciatiue ortiones ſi ſunt ſimplices: has verba cōſtituūt. Ex duobus enim nominibus ſolis enūciatio non ſit: ex nomine āt ⁊ verbo ſit: vt ē hō viuit. Fit quoqꝫ ex ſolis vebis vt ē ābulare moueri ē. Fit ēt ex caſu v̓bi: vt ſocites fuit. vel dies erit. Erit eniꝫ ⁊ fuit: verbi caſus ſūtquocirca enūciatiuam or̄onem ſimplice̓ ſola maximeverba conſtituūt. Eorumqꝫ ponit exemplum: in quecum plura ſunt nomina: niſi addito tn̄ verbo in enunciationis proprietatem: ⁊ ſignificatiuaꝫ non venit: veſt definitio hoīs. (Rō enim hoīs eſt ſpeciei hoīs definitio) Cui ſi non aut eſt: aut n̄ eſt: aut aliquid huiuſmodi addatur: enunciatio eſſe non poterit. Naꝫ ſi ꝗsdicat aīal ratiōale mortale: nulla in eo adhuc falſitasaut veritas intelligitur. Si v̓o additur eſt: vt ſit animal rationale mortale eſt: enunciatio ſine vlla dubitatione perficitur. Solum igitur verbum enunciatiuam ſimplicem continet orationem.¶ Quare autem vnum quiddam eſt ⁊ non multaanimal greſſibile bipes. neqꝫ enim eo ꝙ propīquedicuntur. vnum erit. Eſt autem alterius hoc tractare negocii.¶ Cum de ſimplicibus atqꝫ vnis orationibus loqueretur: definitionem hominis interpoſuit: de qua nunchoc dicit. Ita quidem interpoſita: eſt definitio hominis: tāqͣꝫ ſi vna eſſet oratio. Cur aūt vna ſit orationūc inquit dicere intermittemꝰ. Neqꝫ enī iccirco vnaeē putāda ē qꝛ continue dicuntur ⁊ ſibimet ꝓpinqueanimal greſſibile bipes. Poſſis enim videri horuncōtinua. ⁊ ſub vna prolatiōe dicta vnā facere enūciationē: ſꝫ hoc ariſtoteles negat. Nā nō iccirco vna oratio eſt qꝛ ꝓpinque ⁊ cōtinue dicit̉. Cur aūt vna ſit alterius eſt hoc tractare nogotii: ⁊ de eo diſputat inhis libris: