In librum de interpretatione editio prima

ſiones anime ſunt: ⁊ quoꝝ he ſimilitudines: res ēt hequod ſi ita ſcriptū ē: hoc dicere: oſtendit .n. quoꝝ ſintvoces note: ⁊ quorum rurſus ſint anime paſſiones: tāqͣꝫ ſi diceret. Uoces quod ſignificāt: ⁊ quoꝝ note ſūtille ſunt aīe paſſiones. ⁊ rurſus quorum ſimilitudinesſunt he que ſunt anime paſſiones: he ſunt res: tanqͣꝫrurſus ſi diceret quorum ſunt ſimilitudines ea que inintellectibus atqꝫ aīe paſſionibus ſunt: ille res ſunt.Sed de his diſputationes trahere longius non vultAit enī de his quidē igitur dictū eſt. In his que ſuntdicta de anima. Alterius eſt enī negotii. Etenī aliudeſt principaliter de intellectibus aīe diſputare: aliudtantū ſibi ad diſputatiōeꝫ ſumere: qͣꝫtū ad logice poſſit pertinere peritiā. Quare alterius negocij eſt principaliter de anime paſſionibus diſputare.¶ Eſt aūt quēadmodum in anima aliquotiens intellectus ſine vero vel falſo: aliquotiens vero cui iāneceſſe eſt horum alterum ineſſe: ſic etiam in voce.circa compoſitionem enim ⁊ diuiſionem eſt falſitas veritaſqꝫ.¶ De enūciatione dicturus in qua veritas ⁊ falſitas īuenitur: recte prius monſtrare cōtendit: in qua prolatione vocū hoꝝ alterū ideſt aut veritas aut falſitas īueniri queat. Sꝫ omnis vox animi ſenſa ſignificat.Quare ex animi intellectibꝰ quicquid euenit: vocibusindicatur. Ergo nunc hoc dicit. Similitudo eſt inꝗtquedā inter ſe intellectuū atqꝫ vocū quēadmodū enīſunt quedā ſimplicia que ratiōe animi cōcipiunt̉: corſtituūturqꝫ intelligentia mentis: in quibus neqꝫ veritas vlla: neqꝫ falſitas inuenit̉: ita quoqꝫ in vocibꝰ eſtSimplex enim intellectus: vt verbi gratia hominisvel equi: neqꝫ falſitatem vllā retinet neqꝫ veritatemcū enī intelligo ſimpliciter hominē vel ſubſtātiā ip̄aꝫnihil veri vel falſi in cogitatione retineo. Qd̓ ſi curſūrurſus animi cogitatiōe ꝑſpexero: cogitatio ipſa qm̄ſimplicis rei tenet intuitū: veritate ⁊ falſitate ſecluſaeſt. Sed qnͣ curſuꝫ ⁊ hominē iūxero: ⁊ ex his aliquidintelligentia mea fecero id quoqꝫ ſi voce proferā: huiuſmodi erit: hō currit. Tunc ex hac ſubſtantie ⁊ accidētis cōpoſitione ⁊ coniunctione huiuſmodi intellectus ſit: in quo vel falſitas poſſit eſſe vel veritas. Ergo quemadmodum in intellectu quedam aliquotiensſimplicia vero falſoqꝫ carentia: aliquotiens autem cūiam neceſſe eſt aut veritateꝫ ineſſe intellectui aut faſitatem: ſic eſt etiā in voce. Nam ſi ſimplicem intellectū vero falſoqꝫ carēteꝫ vox proferat: ipſa quoqꝫ voxa veritate ⁊ falſitate relīꝗt̉. Qd̓ ſi huiuſmōi ꝓferat ītellectū: qui in ſe verū falſumqꝫ contineat: ipſa quoqꝫveri falſiqꝫ retinet ſignificationem. Docuit autē perhoc qd̓ ait. Circa compoſitionē enī ⁊ diuiſionem eſtveritas falſitaſqꝫ: in qua prolatione vocis enunciationes poſſumus inuenire. Quotiens enī ſub̓am cū accidenti coniungimus atqꝫ cōponimus: vel intellectumintellectui copulamus: vt fieri poſſit propoſitio in cogitatione: tunc ſit idem in voce. Et eſt nunc affirmatio: vt homo currit. Hominem quippe curſumqꝫ cōpoſuit atqꝫ coniunxit: ⁊ inde affirmatio nata eſt veritatem continens vel mendacium. Nunc vero negatioſi huic aduerbium negatiuum iunxero: ⁊ ſubſtantiaꝫab accidente diuiſero atqꝫ diſiūxero: vt eſt homo nōcurrit: non quod eſt aduerbium negatiuum homineꝫa curſu diuiſit atqꝫ diſiunxit: factaqꝫ eſt inde negatio rurſus veritatem falſitatem ue ſignificanſ. Recteigitur dictum eſt circa compoſitionem quod eſt affir

matio: vel diuiſionem quod eſt negatio: veritatis falſitatiſqꝫ conſtare naturam.¶ Nomina igitur ipſa ⁊ verba conſimilia ſunt ſinecompoſitione vel diuiſione itellectui vt homo velalbuꝫ quādo non additur aliquid. neqꝫ enī adhucverum aut falſum eſt.¶ Nunc quid ſit intellectꝰ ſine vero vel falſo cōtinuataoratiōe perſequitur. Ea enī inquit que ſimplicia dicūtur: ſimilia ſunt ſimplicibus intellectibus: qui ſine vlla compoſitione vel diuiſione animi puro capiuntur ītuitu. Cum enim homo vel album ipſa quidem ſimplicia ſint: ⁊ ſignificent aliquid: nihil tamē neqꝫ verineqꝫ falſum deſignant. Omne enim ſimplex nomē vverbū a veritate ⁊ falſitate ſecludit̉. Atqꝫ ideo (ꝙniā vt dictū eſt) quecūqꝫ ſunt in vocibus: ſignificatanime paſſiones. Simplices voces ⁊ ſine compoſitine vel diuiſione ſimiles ſunt his intellectibus quoſine compoſitione ⁊ diuiſione ſimplex intelligentia cōcipit. In his enim atqꝫ in huiuſmodi nulla neqꝫ vertas neqꝫ falſitas inuenit̉: niſi enī aliꝗd addatur: vt ioquod ſimplex intelligis: vel per ſe conſtituas eſſe: velei aliquid ſcd̓m eſſe cōiungas: in his veritaſ ⁊ falſitaſnon erit. Cum enim ſimpliciter dico homo: ſi non aliquid addidero: vt verbū eſt: ⁊ fiat huiuſmodi compſitio: homo eſt: vel huiuſmodi aliquid: vt homo viuiquod idem valet: tanqͣꝫ ſi dicam: homo viuens eſt. ego niſi aliquid huiuſmodi fuerit adiunctum quod intellectam rem vel per ſe eſſe conſtituat: vt homo eſt:cum dico hominem: per ſe eſſe deſignaui: vel iuncteaccidente tale aliquid apponatur: quod idem ei quodeſt eſſe ſignificet: vt eſt homo viuit. Uita enim homini iuncta eſt: ⁊ viuit idem ſignificat: quod viuens eſt:nulla veritas nec falſitas valet intelligi. Hoc autemcōuenientiſſimo monſtrat exemplo¶ Signum autem huius eſt eteniꝫ hyrcoceruus ſignificat quidē aliquid. ſed quod nondum verurvel falſū. ſi nō vel eſſe vel non eſſe addatur vel ſimpliciter vel ſcd̓m tempus.¶ Magnam vim habet exempli huius ſubtilitas.enim ſola illa nomina vel verba falſitate ac mēdatſeparata ſunt: quecūqꝫ ſimplicia ſunt: ſed etiam illacūqꝫ ſūt compoſita ſi ſint ſimpliciter dicta. Hyrcoouus enī cōpoſitū nomē eſt: ſignificans hyrcū ⁊ ceruūSꝫ niſi ei aut eſſe aut nō eſſe addat̉: vt dicamꝰ hyroceruus eſt: vel hyrcoceruus non eſt: nullus inde vefalſiue intellectus poterit prouenire. Ipſum eniꝫ quqͣꝫ ſit cōpoſitum tamen ſimpliciter dictū veritati vefalſitati proximū non eſt. Si quis enim dicat tm̄ hycoceruus: nihil enunciat. Quod ſi nihil enunciat preter veritatē falſitatemqꝫ: quoddam compoſitum deſgnans nomen auditor intelligit. Quod vero ait veſimpliciter vel ẜm tempus: ad hoc valet: ne putaremus tunc fieri ſolum de nomine enunciationem. Cuei preſens tempus adijcitur: vt cū dicimus hyrcoceruus eſt: vel hyrcoceruus non eſt: in his iam veritas ēaut falſitas. Sed non ſolum ſi preſens tempus deſignet propoſitio: ſed etiam ſi preteritum: vt ſi quis d̓cat: hyrcoceruus fuit: vel futurū: vt ſi quis dicat hcoceruus erit: enunciationem facit: ergo ideſt quodait vel ſimpliciter vel ſecundum tempus huiuſmodꝰenim eſt. Simpliciter facta enunciatio ſecundum preſens eſt. Etenim quod preſens dicimus tempus noneſt ſed confinium temporum tempus enim eſt futurum aut preteritum: ergo non poteſt: ī eo quod ē hyrcoceruꝰ