In librum de interpretatione editio prima

¶ Eiuſdem Boetij libri πέρίέρ μήνἕίάσ Ariſtotelistraductio: ⁊ in eādem commentariorum Editio prīa.Agna quidem libri huiꝰapud peripateticam ſeMPCctam probatur auctoritas. Hic namqꝫ Ariſtoteºles ſimplicium propoſitionum naturam diligenterAexaminat: ſed eius ſeriesſcropuloſa impeditur ſeSmita: ⁊ ſubtilibus preſſaS 41 Xſententijs: aditum intel26 TIIligentie facilem non relīIquit. Quocirca nos librihuius enodationem duplici commentatione ſuppleuimus: ⁊ quantum ſimplices quidem intellectus ſententiaruꝫ oratio breuis obſcuraqꝫ complectitur: tantum hac operis huius tractatione digeſſimus. Quod vero alterius acumen cōſiderationis expoſcit: ſecunde ſeries editiōis expedietNunc a me tantum lector expectet: vt pedetentiꝫ minutatimqꝫ ſecundum oratiōis ordineꝫ textūqꝫ ſermonis id quod anguſtia breuitatis latet intelligat. Et prius que ſit huius operis intentio breuiter demonſtrādum eſt. Inſcribitur etenim grece liber. ⁊c̄eͣpie pͥμήνειασ Quod latine de interpretatione ſignificatQuid ergo ſit interpretatio paucis abſoluam. Interpretatio eſt vox ſignificatiua per ſeipſam aliquid ſignificans. Siue enim nomen ſit quod per ſe ſignificat: vt eſt homo. Siue verbuꝫ. vt eſt curro. Siue qd̓grammatici participium vocant. Siue pronomen eſtSiue ex his iuncta oratio: vt eſt homo currit. Siuequolibet alio modo vel nomen vel verbum vel ex hisoratio iuncta per ſe aliquid ſignificat: īterpretatio nominatur. Quare cum ſint quedam in orationis partibus que per ſe nihil ſignificant. Alijs tamen iuncte d̓ſignent: vt ſunt. Coniunctiones: vel prepoſitiōes: hecinterpretationes eſſe non dicimus. Interpretatio enīſiue ſimplex eſt: vt nomen ⁊ verbum. ſiue compoſitavt ex his iuncta copulataqꝫ oratio: vel per ſeipſum ſignificare debet ſi ſimplex eſt: vel ex his que per ſe ſignificant iūcta eſſe: ſi compoſita eſt. Quare interpretatio eſt vox aliquid per ſeipſam ſignificās. Sed quoniam verba nominaqꝫ interpretationes ſunt: oratioquoqꝫ omnis que ex ſignificantibus per ſe predicamētis iungitur: interpretatio nuncupatur. Sunt autemplurime interpretationes: inter quas illa quoqꝫ ē oratio: in qua verum falſumue inueniri poteſt: ideſt enūciatiua: de qua hoc libro tractandum eſt. Iccirco igitur Ariſtoteles de communi nomine ⁊ continenti libro titulum inſcripſit. Interpretatio namqꝫ eſt nomē⁊ verbum. Interpretatio etiam eſt huiuſmodi oratioOmnis homo animal eſt: ſed in hac verum falſumqꝫauditor intelligit. Hec enī oratio que dicit omnis homo animal eſt: vera vel falſa eſt. Interpretatio quoqꝫ eſt etiam huiuſmodi oratio. Da mihi codicem inquem verum falſumqꝫ nullus inueniat. Eteniꝫ da mihi codicem: neqꝫ verum eſſe poterit neqꝫ falſum.Quocirca quoniam de his ſolis orationibus: in quibus verum falſumqꝫ reperitur: quas enunciationes⁊ propoſitiones vocamus: que interpretationes ſuntdiſputaturus eſt: quoniamqꝫ de nominibus illi verbiſqꝫ dicendum eſt: quid ſint: quāue vim in ſignificatione retineant: recte librum de interpretatione ſi-

gnauit. Nec hoc nos turbet: qd̓ ſūt quedam interpretationes de quibus in hoc libro non tractet: tāqͣꝫ enīſi quis de homine diſputans titulum operis de animali poſuiſſet: quāqͣꝫ nō de omni animali: tamē quoniam de aliquo diſputaturus eſſet. Recte de animali libro nomen imponeret. Ita licet nō de omni interpretatione pertractet tamen quoniam de vna que eſtenunciatio: ⁊ de nominibus ⁊ verbis: que interpretationes ſimplices ſunt: dicendū erat: de cōmuni ⁊ generali vocabulum libri de interpretatione impoſuit.Eſt autem intentio libri huius de ſimplici enunciatiua oratione diſſerere. Simplex enim enunciatiua ortio eſt: in qua cum verum falſumue ſit: illud tamen ēvt ſine coniunctione totus orationis ordo proponat̉vt eſt: homo eſt: homo ē animal: homo currit hō pauidus currit. He propoſitiones ſine coniunctione propoſite ſunt. Et he dicūt̉ predicatiue: que ſunt cum nomine ⁊ verbo. Ille vero que ſunt huiuſmodi ſi ſol ſuper terram eſt: dies eſt. Duplices atqꝫ hypotheticenecnon ⁊ iā conditionales vocantur. Ponitur enimſi hoc ſit hoc eſſe: ideſt ſi ſol eſt eſſe diem. Quare heſimplices non ſunt ſi ſol eſt enim: ⁊ dies eſt due propoſitiones ſunt quas: vna coniunctio: que eſt ſi: copulat atqꝫ componit. Sed de his nullꝰ hoc libro tractatus habebitur. Quare quoniam de ſimplicibus enunciatiuis orationibus tractatum eſt: ideſt de ſimpliciaffirmatione ⁊ ſimplici negatione: quoniāqꝫ affirmationes ⁊ negationes verbis ac nominibus coniungūtur: vt in ea que eſt: homo currit: Affirmatione homo nomen eſt currit verbuꝫ. Et rurſum: homo noncurrit negatio eodem nomine verboqꝫ coniungiturrecte prius de ſimplici affirmatione ⁊ de ſimplici negatione: oīoqꝫ de enunciatione ſimplici diſputaturuseſt. Quoniā omnis enunciatio ſimplex verbis nominibuſqꝫ coniungitur: primā diſputationē de nominibus ⁊ verbis conſtituit. His .n. prius ad ſcientiam veniētibꝰ tota facillime natura oratiōis aperit̉. De ꝗbaūt ei in toto dicēdū ē libro: īchoās ipſe ſic ꝓponit.Rimum oportet conſtituere quid ſit nomen. ⁊ quid verbum. poſtea quid eſt nogatio. ⁊ affirmatio. ⁊ enūciatio. ⁊ oratio.Tei.In prīcipio inquit huius ſermonis qui deenūciatione inſtituitur: cōſtituere ideſt definire opꝫquid nomen ſit: quid verbum. Hec enim (vt dictumeſt) omnem coniungere orationem valent. Que oratio genus eſt aliarum orationum. Sunt enim principales quinqꝫ orationum differentie Eſt autem prima oratio deprecatiua: vt iuppiter omnipotens precibus ſi flecteris vllis. Sec̄unda imperatiua: vt ſuggere tela mihi. Tertia interrogatiua: vt quo te Meripedes. Quarta vocatiua: vt hūc adeſo melibee. Quta enunciatiua: in qua verum ineſſe falſumqꝫ perſpicitur. Huius autem due ſunt ſpecies. vna affirmatioaltera negatio. Affirmatio eſt: vt homo animal eſt.Negatio: vt homo animal non eſt. Ergo orationemverba nominaqꝫ conſtituunt. Enunciationis autemoratio genus eſt. Enunciatio vero Affirmationis ⁊negationis. Quare elementa quedam ſunt que coniungunt orationem: verba ⁊ nomina: ⁊ de his diſputat primum. De hinc propoſitiōis duas vltimas ſpēsſumit: ⁊ dicit ſe de affirmatione ⁊ negatione dicturūPoſt has harum genus proponit .i. enūciationē. Ultimū vero: quod horum maximū eſt orationem. Eſtvero quodammodo conuerſus ordo ab ſpeciebusvſqꝫ